Sulaymon ibn Abdulloh ibn Shoviy al-Himyariy

Adib, Iroq badiyasi shayxlaridan. Bagʻdodda tugʻilib voyaga yetgan; adabga berilib, sheʼr aytgan va «Lomiyat al-arab» sharhi boʻlgan bir jildlik «Sakb al-adab alo Lomiyat al-arab» hamda nahvga oid «Nazm Qatr an-nado»ni yozgan. Otasi Bagʻdod atrofidagi qabilalar boshqaruvida turgan va uni 1183-hijriy yili usmonli voliylardan biri oʻldirgan, shunda Sulaymon baʼzi birodarlari bilan otasining qasdini olish uchun qoʻzgʻolon koʻtargan; voliy oʻldirilib, Sulaymon otasining oʻrniga qabilalar boshligʻi etib tayinlangan. 1205-yili Bagʻdodning usmonli hukumatiga qarshi chiqqan Ajam Muhammad degan kishi unga panoh soʻrab kelgan; hukumat uni kishanband holda topshirishni buyurganda, Ibn Shoviy «mehmonini topshirdi» deyilishidan or qilib rad etgan — tarixchi Ibn Sand: «Agar shunday qilganida, arablar uni ham, zurriyotini ham abadulabad Hutaym yoki Sulayb qabilasidan sanardilar», degan. Bagʻdod voliysi vazir Sulaymon posho Abu Saʼid uni boʻysundirish uchun qoʻshin yuborgach, u mol-mulki va yuklarini tashlab mehmoni bilan koʻchib, Xoburda turgan; 1208-yili voliy askarlari uni quvgach sahroga chuqur kirib ketgan va oʻz qabilasidan Muhammad ibn Yusuf al-Harbiy uni oʻldirgan. Ibn Sandning aytishicha, u aql, hilm, karam va shijoatda zamonasining yakkalaridan edi. Uning marsiyasida oʻldirilgan yoki taxtdan tushirilgan koʻp amir va podshohlarni sanab oʻtgan qasidasi bor — Ibn Abdunning Banu-l-Aftasga aytgan marsiyasi uslubida. Bagʻdodlik shoir Muhammad Kozim al-Azriyning unga bagʻishlangan madhlari harflar boʻyicha tartiblangan devonda toʻplangan.Адиб, Ироқ бадияси шайхларидан. Бағдодда туғилиб вояга етган; адабга берилиб, шеър айтган ва «Ломият ал-араб» шарҳи бўлган бир жилдлик «Сакб ал-адаб ало Ломият ал-араб» ҳамда наҳвга оид «Назм Қатр ан-надо»ни ёзган. Отаси Бағдод атрофидаги қабилалар бошқарувида турган ва уни 1183-ҳижрий йили усмонли волийлардан бири ўлдирган, шунда Сулаймон баъзи биродарлари билан отасининг қасдини олиш учун қўзғолон кўтарган; волий ўлдирилиб, Сулаймон отасининг ўрнига қабилалар бошлиғи этиб тайинланган. 1205-йили Бағдоднинг усмонли ҳукуматига қарши чиққан Ажам Муҳаммад деган киши унга паноҳ сўраб келган; ҳукумат уни кишанбанд ҳолда топширишни буюрганда, Ибн Шовий «меҳмонини топширди» дейилишидан ор қилиб рад этган — тарихчи Ибн Санд: «Агар шундай қилганида, араблар уни ҳам, зурриётини ҳам абадулабад Ҳутайм ёки Сулайб қабиласидан санардилар», деган. Бағдод волийси вазир Сулаймон пошо Абу Саъид уни бўйсундириш учун қўшин юборгач, у мол-мулки ва юкларини ташлаб меҳмони билан кўчиб, Хобурда турган; 1208-йили волий аскарлари уни қувгач саҳрога чуқур кириб кетган ва ўз қабиласидан Муҳаммад ибн Юсуф ал-Ҳарбий уни ўлдирган. Ибн Санднинг айтишича, у ақл, ҳилм, карам ва шижоатда замонасининг яккаларидан эди. Унинг марсиясида ўлдирилган ёки тахтдан туширилган кўп амир ва подшоҳларни санаб ўтган қасидаси бор — Ибн Абдуннинг Бану-л-Афтасга айтган марсияси услубида. Бағдодлик шоир Муҳаммад Козим ал-Азрийнинг унга бағишланган мадҳлари ҳарфлар бўйича тартибланган девонда тўпланган.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 3, b. 129Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 3, б. 129