Sulton Muhammad Xon ibn Boyazid ibn Murod Xon ibn Urxon al-Gʻoziy ibn Usmon al-Gʻoziy, Rum sultoni

Yetti yuz yetmish yettinchi yilda tugʻilgan; otasi vafot etgach, sakkiz yuz oʻn oltinchi yilda sultonlik unga oʻtgan. Jasur, dadil va Alloh yoʻlida jihod qiluvchi edi: davlatida farang yurtlaridan bir necha joyni fath etgan va Rum yurtlarida koʻp imoratlar — madrasa va masjidlar qurgan. Usmon xonadonidan Haramayn ahli uchun surra (yillik ehson) joriy qilgan birinchi kishi u boʻlib, bu odat davom etib kelgan — bu buyuk manqabadir. Ulamoni ulugʻlar, ularning darajalarini bilar, keng maoshlar bilan neʼmatlantirar, Rum madrasalarida ularga oʻrin tayinlar va koʻnglini olishga shu qadar urinardiki, goʻyo oʻzi ham ulardan biri edi; biror tomonda olim borligini eshitsa, unga maktub yozib, huzuriga kelishga qiziqtirar va bir qismi kifoya qiladigan nafaqalar tayinlar edi. Katta ulamolar huzurida oʻqir, har olimdan oʻz ilmini olar va ular uning oldida munozara qilishardi; «Ash-Shaqoiq an-nuʼmoniya» sohibi uning ulamoga qilgan ehsonlari va ularni ulugʻlashi haqida koʻruvchini hayratga soladigan narsalarni hikoya qilgan.Етти юз етмиш еттинчи йилда туғилган; отаси вафот этгач, саккиз юз ўн олтинчи йилда султонлик унга ўтган. Жасур, дадил ва Аллоҳ йўлида жиҳод қилувчи эди: давлатида фаранг юртларидан бир неча жойни фатҳ этган ва Рум юртларида кўп иморатлар — мадраса ва масжидлар қурган. Усмон хонадонидан Ҳарамайн аҳли учун сурра (йиллик эҳсон) жорий қилган биринчи киши у бўлиб, бу одат давом этиб келган — бу буюк манқабадир. Уламони улуғлар, уларнинг даражаларини билар, кенг маошлар билан неъматлантирар, Рум мадрасаларида уларга ўрин тайинлар ва кўнглини олишга шу қадар уринардики, гўё ўзи ҳам улардан бири эди; бирор томонда олим борлигини эшица, унга мактуб ёзиб, ҳузурига келишга қизиқтирар ва бир қисми кифоя қиладиган нафақалар тайинлар эди. Катта уламолар ҳузурида ўқир, ҳар олимдан ўз илмини олар ва улар унинг олдида мунозара қилишарди; «Аш-Шақоиқ ан-нуъмония» соҳиби унинг уламога қилган эҳсонлари ва уларни улуғлаши ҳақида кўрувчини ҳайратга соладиган нарсаларни ҳикоя қилган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 679Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 679