Sulton Muhammadxon ibn Boyazid ibn Murodxon ibn Oʻrxon al-Gʻoziy ibn Usmon al-Gʻoziy, Rum sultoni va uning sultonlarining oʻgʻli
Muhaddis
777 yili tugʻilib, otasi vafotidan keyin 816 yili saltanat unga oʻtdi. Shijoatli, tashabbuskor, Alloh yoʻlida jihod qiluvchi edi: davlatida farang yurtlaridan bir necha joyni fath etdi va Rum yurtlarida koʻp imoratlar — madrasalar va masjidlar qurdi. Ol Usmondan Haramayn ahli uchun surrani birinchi boʻlib joriy qilgan u boʻlib, bu davomli boʻlib qoldi — bu ulkan manqabatdir. Olimlarni ulugʻlar, darajalarini bilar, keng muqarrarlar bilan ularga neʼmat berar, Rum madrasalarida ularni tartibga solar va koʻngillarini olishda shu qadar mubolagʻa qilardiki, goʻyo oʻzi ham ulardan biri edi; bir tomonda olim borligini eshitsa, unga xat yozib kelishga ragʻbatlantirar va yetarli, hatto bir qismi kifoya qiladigan nafaqalar joriy qilardi. Katta olimlarga oʻqir, har olimdan oʻz ilmini olar va ular uning huzurida munozara qilishardi. «ash-Shaqoiq an-nuʼmoniya» sohibi uning olimlarga ehsoni va ularni ulugʻlashidan qaraganni hayratga soladigan narsalarni hikoya qilgan.777 йили туғилиб, отаси вафотидан кейин 816 йили салтанат унга ўтди. Шижоатли, ташаббускор, Аллоҳ йўлида жиҳод қилувчи эди: давлатида фаранг юртларидан бир неча жойни фатҳ этди ва Рум юртларида кўп иморатлар — мадрасалар ва масжидлар қурди. Ол Усмондан Ҳарамайн аҳли учун суррани биринчи бўлиб жорий қилган у бўлиб, бу давомли бўлиб қолди — бу улкан манқабатдир. Олимларни улуғлар, даражаларини билар, кенг муқаррарлар билан уларга неъмат берар, Рум мадрасаларида уларни тартибга солар ва кўнгилларини олишда шу қадар муболаға қилардики, гўё ўзи ҳам улардан бири эди; бир томонда олим борлигини эшица, унга хат ёзиб келишга рағбатлантирар ва етарли, ҳатто бир қисми кифоя қиладиган нафақалар жорий қиларди. Катта олимларга ўқир, ҳар олимдан ўз илмини олар ва улар унинг ҳузурида мунозара қилишарди. «аш-Шақоиқ ан-нуъмония» соҳиби унинг олимларга эҳсони ва уларни улуғлашидан қараганни ҳайратга соладиган нарсаларни ҳикоя қилган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 141Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 141