Tavba ibn Samma

«Majnun Laylo» deb ataladigan kishi shu. Tavba bani Horis ibn Kaʼb ustiga bosqin uyushtirib turar edi; Layloni koʻrib, unga oshiq boʻldi va ishqida oʻzini oshkor qildi, u haqda maʼno va hikmatga toʻla, oldin ham keyin ham hech kim yetolmagan koʻp sheʼrlar aytdi. Bir marta undan: «Sen bilan Laylo orasida biror shubhali ish boʻlganmi?» deb soʻrashganda: «Agar men bir mahram ayolga ishtonimni yechgan boʻlsam, Muhammad ﷺ ning shafoatidan yiroq boʻlay», dedi. Laylo bir zulmdan shikoyat qilib Abdulmalik ibn Marvon huzuriga kirganda xalifa: «Tavba sendan nima koʻrdiki, shu qadar oshiq boʻldi?» deb soʻradi; u: «Vallohi, oramizda hech qachon shubha ham, buzuqlik ham boʻlmagan; arab pok saqlangan holda ishq qiladi va sevganiga sheʼr aytadi», dedi — xalifa uning zulmini bartaraf qilib, sovgʻa berdi. Laylo uning qabri boshiga kelib, yigʻlab turib jon berdi, deyiladi.«Мажнун Лайло» деб аталадиган киши шу. Тавба бани Ҳорис ибн Каъб устига босқин уюштириб турар эди; Лайлони кўриб, унга ошиқ бўлди ва ишқида ўзини ошкор қилди, у ҳақда маъно ва ҳикматга тўла, олдин ҳам кейин ҳам ҳеч ким етолмаган кўп шеърлар айтди. Бир марта ундан: «Сен билан Лайло орасида бирор шубҳали иш бўлганми?» деб сўрашганда: «Агар мен бир маҳрам аёлга иштонимни ечган бўлсам, Муҳаммад ﷺ нинг шафоатидан йироқ бўлай», деди. Лайло бир зулмдан шикоят қилиб Абдулмалик ибн Марвон ҳузурига кирганда халифа: «Тавба сендан нима кўрдики, шу қадар ошиқ бўлди?» деб сўради; у: «Валлоҳи, орамизда ҳеч қачон шубҳа ҳам, бузуқлик ҳам бўлмаган; араб пок сақланган ҳолда ишқ қилади ва севганига шеър айтади», деди — халифа унинг зулмини бартараф қилиб, совға берди. Лайло унинг қабри бошига келиб, йиғлаб туриб жон берди, дейилади.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 4340Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 4340