Tohir ibn Ahmad ibn Bobashoz Abul-Hasan al-Basriy an-Nahviy

Misrdagi Amr ibn al-Os jome masjidining tomidan yiqilib, shu zahoti vafot etgan; bu rajab oyida boʻlgan. Qozi Ibn Xallikon aytadi: «Uning kabisi topilmagan; Misrda nahv ilmida oʻz asrining imomi edi», asarlaridan «Muqaddima» va uning sharhi hamda az-Zajjojiyning «al-Jumal»iga yozgan sharhi bor. Misrdagi vazifasi shu ediki, insho devonida hech bir maktub unga koʻrsatilmasdan yozilmasdi: u nuqsonini tuzatar, soʻnggina maktub belgilangan tomonga joʻnatilardi; buning uchun yaxshi maosh olardi. Bir kuni doʻstlari bilan taom yeb oʻtirganida bir mushuk keldi, unga bir narsa tashlashsa, olib tez ketdi; qaytib keldi, yana tashlashdi — yana olib ketdi; uchinchi marta ham shunday boʻlgach, buncha taomni oʻzi yemasligini bilib, ortidan ergashishdi va u tomdagi koʻr bir mushukka olib borayotganini koʻrishdi. Hammalari hayron qolganda shayx: «Subhanalloh! Bu — jonivor, Alloh unga rizqini oʻzganing qoʻli bilan yetkazibdi; men Uning bandasi va Unga ibodat qilsam, meni rizqlantirmasmi?» dedi-da, maoshini tark etib, atrofidagilarni yigʻishtirdi va ibodatga yuzlandi.Мисрдаги Амр ибн ал-Ос жоме масжидининг томидан йиқилиб, шу заҳоти вафот этган; бу ражаб ойида бўлган. Қози Ибн Халликон айтади: «Унинг кабиси топилмаган; Мисрда наҳв илмида ўз асрининг имоми эди», асарларидан «Муқаддима» ва унинг шарҳи ҳамда аз-Зажжожийнинг «ал-Жумал»ига ёзган шарҳи бор. Мисрдаги вазифаси шу эдики, иншо девонида ҳеч бир мактуб унга кўрсатилмасдан ёзилмасди: у нуқсонини тузатар, сўнггина мактуб белгиланган томонга жўнатиларди; бунинг учун яхши маош оларди. Бир куни дўстлари билан таом еб ўтирганида бир мушук келди, унга бир нарса ташлашса, олиб тез кетди; қайтиб келди, яна ташлашди — яна олиб кетди; учинчи марта ҳам шундай бўлгач, бунча таомни ўзи емаслигини билиб, ортидан эргашишди ва у томдаги кўр бир мушукка олиб бораётганини кўришди. Ҳаммалари ҳайрон қолганда шайх: «Субҳаналлоҳ! Бу — жонивор, Аллоҳ унга ризқини ўзганинг қўли билан етказибди; мен Унинг бандаси ва Унга ибодат қилсам, мени ризқлантирмасми?» деди-да, маошини тарк этиб, атрофидагиларни йиғиштирди ва ибодатга юзланди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 6232Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 6232