← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
FaqihlarФақиҳлар

Umar ibn Majd, as-Siroj Abu Hafs al-Yamaniy az-Zabidiy ash-Shofiʼiy

Muhaddis

«al-Fato» nomi bilan tanilgan — bu otasining laqabi boʻlgan «futuvvat»dan. Zabidda tugʻilib oʻsha yerda oʻsdi, faqih Muhammad ibn Solehga va ash-Sharaf ibn al-Muqriga oʻqib, uzoq zamon unga toʻla mulozim boʻldi; soʻng Asob yurtlariga koʻchib baʼzi qishloqlarida turdi va talabalar unga rihlat qildi. Dars berish va tasnif bilan mashgʻul boʻldi, uzoq joylardan talabalar unga yoʻl oldi — bularning hammasi shayxi hayotligida boʻldi. Aliy ibn Tohir Yamanni egallagach uni ikrom qilib, vaqfdan yetarli narsa tayinladi, keyin unga avqof ishini, uni haqdorlariga sarflashni va oʻzi bajara olmaydigan joyda noiblikka izn berishni topshirdi. Tasniflaridan: al-Isnaviyning «al-Muhimmot»ini muxtasar qilgan «Muhimmot al-muhimmot», «al-Ibriz fi tashih al-Vajiz», shayxi Ibn al-Muqrining asari haqidagi «al-Ilhom lima fi-r-Ravz min al-avhom»; «al-Anvor»ning «ar-Ravza»ga zavoidini ajratib «Anvor al-anvor» deb atadi, al-Qamuliyning «Javohir»i va Ibn al-Mulaqqinning «Sharh al-Minhoj»ida ham shunday qildi. Yaman ahli fiqhda undan tabaqama-tabaqa foyda oldi, hatto koʻpi uning shogirdlari boʻlib qoldi. Safar oyida vafot etdi va oʻlimidan tomonlar larzaga keldi.«ал-Фато» номи билан танилган — бу отасининг лақаби бўлган «футувват»дан. Забидда туғилиб ўша ерда ўсди, фақиҳ Муҳаммад ибн Солеҳга ва аш-Шараф ибн ал-Муқрига ўқиб, узоқ замон унга тўла мулозим бўлди; сўнг Асоб юртларига кўчиб баъзи қишлоқларида турди ва талабалар унга риҳлат қилди. Дарс бериш ва тасниф билан машғул бўлди, узоқ жойлардан талабалар унга йўл олди — буларнинг ҳаммаси шайхи ҳаётлигида бўлди. Алий ибн Тоҳир Яманни эгаллагач уни икром қилиб, вақфдан етарли нарса тайинлади, кейин унга авқоф ишини, уни ҳақдорларига сарфлашни ва ўзи бажара олмайдиган жойда ноибликка изн беришни топширди. Таснифларидан: ал-Иснавийнинг «ал-Муҳиммот»ини мухтасар қилган «Муҳиммот ал-муҳиммот», «ал-Ибриз фи ташиҳ ал-Важиз», шайхи Ибн ал-Муқрининг асари ҳақидаги «ал-Илҳом лима фи-р-Равз мин ал-авҳом»; «ал-Анвор»нинг «ар-Равза»га завоидини ажратиб «Анвор ал-анвор» деб атади, ал-Қамулийнинг «Жавоҳир»и ва Ибн ал-Мулаққиннинг «Шарҳ ал-Минҳож»ида ҳам шундай қилди. Яман аҳли фиқҳда ундан табақама-табақа фойда олди, ҳатто кўпи унинг шогирдлари бўлиб қолди. Сафар ойида вафот этди ва ўлимидан томонлар ларзага келди.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 513Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 513