Usmon ibn Aliy ibn Umar ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn Yusuf ibn Yaʼqub ibn Aliy ibn Abdulloh at-Toiy al-Halabiy, Faxruddin ibn Xatib Habrin ash-Shofiʼiy
Muhaddis
Rabiʼ ul-avval oyida tugʻilgan. Fanlarda shu qadar mohir boʻldiki, oʻziga kelgan har bir kishiga qaysi ilmdan qaysi kitobni keltirsa, oʻshanda dars berardi va odamlar bunda unga teng keladigan kishini koʻrmadi — faqat Ibn Yunus haqida shunday hikoya qilinadi. Furuʼdan «al-Hoviy» va boshqasini, usuli fiqhdan «al-Mahsul» va boshqasini, qiroatlardan «ash-Shotibiya» va boshqasini, yana faroiz, hisob turlari, arab tili, tasrif, hikmat va tibni oʻqitardi. Hukmda noiblik qildi va dars hamda hukm orasida tasbehni qoʻlidan qoʻymasdi. Tasniflaridan: «Sharh at-Tafjir», «Sharh ash-Shomil as-sagʻir», «Sharh Muxtasar Ibn al-Hojib», «Sharh al-Hoviy» va al-Munziriyning «Muxtasar Muslim»i sharhi. Soʻng Qohiraga chaqirilib sulton huzurida turdi, sulton unga qattiq soʻz aytdi va u qoʻrqib qaytdi-da, kasal boʻldi; yonidagi oʻgʻli ham kasallandi va ikkovi bir jumadan keyin muharram oyida vafot etdi. Ibn Habib uni maqtab: «Qadri katta hokim va nazirsiz olim, usul va furuʼni bilishda namuna, majlislar va jamoalarda oldinligi bilan ishora qilinadigan kishi», degan hamda uning hukm tavqeʼi, avqof nazorati va baytulmol vakilligini olganini, soʻng bir muddat Halabda qazolik qilganini zikr etgan.Рабиъ ул-аввал ойида туғилган. Фанларда шу қадар моҳир бўлдики, ўзига келган ҳар бир кишига қайси илмдан қайси китобни келтирса, ўшанда дарс берарди ва одамлар бунда унга тенг келадиган кишини кўрмади — фақат Ибн Юнус ҳақида шундай ҳикоя қилинади. Фуруъдан «ал-Ҳовий» ва бошқасини, усули фиқҳдан «ал-Маҳсул» ва бошқасини, қироатлардан «аш-Шотибия» ва бошқасини, яна фароиз, ҳисоб турлари, араб тили, тасриф, ҳикмат ва тибни ўқитарди. Ҳукмда ноиблик қилди ва дарс ҳамда ҳукм орасида тасбеҳни қўлидан қўймасди. Таснифларидан: «Шарҳ ат-Тафжир», «Шарҳ аш-Шомил ас-сағир», «Шарҳ Мухтасар Ибн ал-Ҳожиб», «Шарҳ ал-Ҳовий» ва ал-Мунзирийнинг «Мухтасар Муслим»и шарҳи. Сўнг Қоҳирага чақирилиб султон ҳузурида турди, султон унга қаттиқ сўз айтди ва у қўрқиб қайтди-да, касал бўлди; ёнидаги ўғли ҳам касалланди ва иккови бир жумадан кейин муҳаррам ойида вафот этди. Ибн Ҳабиб уни мақтаб: «Қадри катта ҳоким ва назирсиз олим, усул ва фуруъни билишда намуна, мажлислар ва жамоаларда олдинлиги билан ишора қилинадиган киши», деган ҳамда унинг ҳукм тавқеъи, авқоф назорати ва байтулмол вакиллигини олганини, сўнг бир муддат Ҳалабда қазолик қилганини зикр этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 412Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 412