Vabr ibn Mushhir al-Hanafiy
وبر بن مشهر، الحنفي
Sahobiy
Sahobiylik sharafiga muyassar boʻlgan. Abdurrahmon ibn Shayba aytdi: menga Ibn Abu Fudayk xabar berdi: menga Muso ibn Yaʼqub xabar berdi, u Hojib ibn Abdulloh ibn Qudoma al-Hanafiydan — u Abdulhamid ibn Qudomaning ota tomondan akasi, Abdulhamid esa Abdulloh ibn Saʼd ibn Navfal ibn Masohiqning ona tomondan akasi — unga Iso ibn Xusaym al-Hanafiy aytib berdi, unga Vabr ibn Mushhir al-Hanafiy xabar berdi: Musaylima al-Kazzob uni, Ibn Salqof al-Hanafiy va Ibn an-Navvohani (elchi qilib) yubordi, ular Rasululloh ﷺ huzurlariga keldilar. Vabr ibn Mushhir aytdi: ikkovi mendan kattaroq edi; ikkovi shahodat aytib, soʻng u zot Allohning Rasuli ekanlariga va Musaylima u zotdan keyin (paygʻambar) ekaniga guvohlik berishdi. Shunda Rasululloh ﷺ menga yuzlanib: «Sen nimaga guvohlik berasan, ey yigit?» dedilar. Men: «Sen guvohlik bergan narsaga guvohlik beraman, sen yolgʻonga chiqargan narsani yolgʻonga chiqaraman», dedim. Rasululloh ﷺ: «Men Dahno tuprogʻi va (yana) tuproq sonicha guvohlik beramanki, Musaylima yolgʻonchidir», dedilar. Vabr: «Men ham sen guvohlik bergan narsaga guvohlik beraman», dedi. Rasululloh ﷺ: «U ikkovini chiqaringlar», dedilar. Ikkovi chiqarildi, (u ham) chiqdi va biz chiqdik. Vabr esa Rasululloh ﷺ ning huzurlarida qolib, Qurʼon oʻrgandi — toki (u zot) vafot etdilar; ikki hamrohi esa qaytib ketdi. Paygʻambar ﷺ vafot etganlarida Vabr qaytdi va Aqrda onasinikiga tushdi. Musaylima buni eshitib, unga (odam) yubordi. U: «Alloh meni unga qarab yurgan holda koʻrmasin», dedi. (Musaylima) unga: «Seni onangning bagʻrida soʻyaman», deb yubordi, u esa bosh tortdi; (Musaylima) undan yuz oʻgirdi — toki Xolid ibn al-Valid keldi, (Vabr) u bilan birga gʻazot qildi va Musaylima oʻldirildi. Jobir ibn Abdulloh as-Sulamiy yaralandi; u Aqrda qolib, ularga Kitobni oʻrgatdi, yarasidan sogʻaygunicha, soʻng qaytdi. Undan Iso ibn Xusaym rivoyat qilgan. Uning hadisi bor.Саҳобийлик шарафига муяссар бўлган. Абдурраҳмон ибн Шайба айтди: менга Ибн Абу Фудайк хабар берди: менга Мусо ибн Яъқуб хабар берди, у Ҳожиб ибн Абдуллоҳ ибн Қудома ал-Ҳанафийдан — у Абдулҳамид ибн Қудоманинг ота томондан акаси, Абдулҳамид эса Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Навфал ибн Масоҳиқнинг она томондан акаси — унга Исо ибн Хусайм ал-Ҳанафий айтиб берди, унга Вабр ибн Мушҳир ал-Ҳанафий хабар берди: Мусайлима ал-Каззоб уни, Ибн Салқоф ал-Ҳанафий ва Ибн ан-Наввоҳани (элчи қилиб) юборди, улар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдилар. Вабр ибн Мушҳир айтди: иккови мендан каттароқ эди; иккови шаҳодат айтиб, сўнг у зот Аллоҳнинг Расули эканларига ва Мусайлима у зотдан кейин (пайғамбар) эканига гувоҳлик беришди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга юзланиб: «Сен нимага гувоҳлик берасан, эй йигит?» дедилар. Мен: «Сен гувоҳлик берган нарсага гувоҳлик бераман, сен ёлғонга чиқарган нарсани ёлғонга чиқараман», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен Даҳно тупроғи ва (яна) тупроқ сонича гувоҳлик бераманки, Мусайлима ёлғончидир», дедилар. Вабр: «Мен ҳам сен гувоҳлик берган нарсага гувоҳлик бераман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У икковини чиқаринглар», дедилар. Иккови чиқарилди, (у ҳам) чиқди ва биз чиқдик. Вабр эса Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида қолиб, Қуръон ўрганди — токи (у зот) вафот этдилар; икки ҳамроҳи эса қайтиб кетди. Пайғамбар ﷺ вафот этганларида Вабр қайтди ва Ақрда онасиникига тушди. Мусайлима буни эшитиб, унга (одам) юборди. У: «Аллоҳ мени унга қараб юрган ҳолда кўрмасин», деди. (Мусайлима) унга: «Сени онангнинг бағрида сўяман», деб юборди, у эса бош тортди; (Мусайлима) ундан юз ўгирди — токи Холид ибн ал-Валид келди, (Вабр) у билан бирга ғазот қилди ва Мусайлима ўлдирилди. Жобир ибн Абдуллоҳ ас-Суламий яраланди; у Ақрда қолиб, уларга Китобни ўргатди, ярасидан соғайгунича, сўнг қайтди. Ундан Исо ибн Хусайм ривоят қилган. Унинг ҳадиси бор.
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 10, b. 73Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 10, б. 73