Xalil ibn Abduh ibn Yusuf Matron
Muhaddis
Shoir, maʼnolar gʻavvosi, yirik adiblardan; tarix va tarjima bilan ham shugʻullangan. Livandagi Baʼlabakda tugʻilgan, Bayrutdagi Patriarxlik maktabida oʻqigan. Misrda yashab, bir necha yil «Al-Ahrom» gazetasi tahririni boshqargan, soʻng «Al-Majalla al-misriya»ni, undan keyin esa Mustafo Komil poshshoni milliy harakatida qoʻllab-quvvatlagan «Al-Javoib al-misriya» kundalik gazetasini chiqargan — u toʻrt yil davom etgan. «Mirot al-ayyom fi mulaxxas at-tarix al-omm»ni tasnif qilgan, shoir Hofiz Ibrohim bilan birga fransuz tilidan besh juzli «Al-Mujaz fi ilm al-iqtisod»ni tarjima qilgan, shuningdek Shekspir, Kornel, Rasin, Gyugo va Pol Burje asarlaridan bir necha pyesa oʻgirgan. Shuhrati koʻtarilib, «ikki oʻlka shoiri» laqabini olgan; Hofiz bilan Shavqiy orasida al-Axtalga oʻxshatilardi. Manfalutiy uni soʻzga emas, maʼnoga koʻproq eʼtibor berishi bilan Ibn ar-Rumiyga oʻxshatgan. Toʻrt juzli devoni bosilgan. Qohirada vafot etgan.Шоир, маънолар ғаввоси, йирик адиблардан; тарих ва таржима билан ҳам шуғулланган. Ливандаги Баълабакда туғилган, Байрутдаги Патриархлик мактабида ўқиган. Мисрда яшаб, бир неча йил «Ал-Аҳром» газетаси таҳририни бошқарган, сўнг «Ал-Мажалла ал-мисрия»ни, ундан кейин эса Мустафо Комил пошшони миллий ҳаракатида қўллаб-қувватлаган «Ал-Жавоиб ал-мисрия» кундалик газетасини чиқарган — у тўрт йил давом этган. «Мирот ал-айём фи мулаххас ат-тарих ал-омм»ни тасниф қилган, шоир Ҳофиз Иброҳим билан бирга франсуз тилидан беш жузли «Ал-Мужаз фи илм ал-иқтисод»ни таржима қилган, шунингдек Шекспир, Корнел, Расин, Гюго ва Пол Бурже асарларидан бир неча песа ўгирган. Шуҳрати кўтарилиб, «икки ўлка шоири» лақабини олган; Ҳофиз билан Шавқий орасида ал-Ахталга ўхшатиларди. Манфалутий уни сўзга эмас, маънога кўпроқ эътибор бериши билан Ибн ар-Румийга ўхшатган. Тўрт жузли девони босилган. Қоҳирада вафот этган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 2, b. 320Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 2, б. 320