← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
MuhaddislarМуҳаддислар

Yahyo ibn Ahmad ibn Muzaffar — «al-Bayon» muallifi

Muhaddis

«Matlaʼ al-budur»da uni tarjima qilib faqat ismini, otasi va bobosining ismini zikr qilish bilan cheklangan va «U orif, mujarrad edi» degan, bundan ortiq narsa qoʻshmay tarjimasiga joy boʻsh qoldirgan. U zaydiyaning fiqh ilmida peshqadam ulamolaridan biri; ilmni oʻz asri ulamolaridan — faqih Yusuf ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Usmon kabilardan olgan, buni oʻzi «al-Bayon» deb nomlagan asarining boshida ochiq aytgan: «Unda mutlaq keltirilgani «at-Tazkira» va «az-Zuhur» kitoblarimdan, yoki shayxim, zamon olimi mashhur Yusuf ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Usmondan naql qilganim, yoki «al-Bahr az-zaxxor»dan maʼqul topganimdir». Talabalar Sanʼo, Zimor, Saʼda kabi zaydiya diyorlarida uning zikr qilingan kitobiga berilishgan va u ular nazdida fiqhda tayanadigan eng ulugʻ narsaga aylangan. Shayxlari jumlasida Imom al-Mahdiy Ahmad ibn Yahyo ham bor — buni Ibrohim ibn al-Qosim ibn al-Muayyad oʻz «Tabaqot»ida ochiq aytgan va uning asarlari jumlasida «al-Kavokib alo at-Tazkira», «al-Bayon» va boshqalarni sanab, vafotini shu yilda tarixlagan.«Матлаъ ал-будур»да уни таржима қилиб фақат исмини, отаси ва бобосининг исмини зикр қилиш билан чекланган ва «У ориф, мужаррад эди» деган, бундан ортиқ нарса қўшмай таржимасига жой бўш қолдирган. У зайдиянинг фиқҳ илмида пешқадам уламоларидан бири; илмни ўз асри уламоларидан — фақиҳ Юсуф ибн Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Усмон кабилардан олган, буни ўзи «ал-Баён» деб номлаган асарининг бошида очиқ айтган: «Унда мутлақ келтирилгани «ат-Тазкира» ва «аз-Зуҳур» китобларимдан, ёки шайхим, замон олими машҳур Юсуф ибн Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Усмондан нақл қилганим, ёки «ал-Баҳр аз-заххор»дан маъқул топганимдир». Талабалар Санъо, Зимор, Саъда каби зайдия диёрларида унинг зикр қилинган китобига берилишган ва у улар наздида фиқҳда таянадиган энг улуғ нарсага айланган. Шайхлари жумласида Имом ал-Маҳдий Аҳмад ибн Яҳё ҳам бор — буни Иброҳим ибн ал-Қосим ибн ал-Муайяд ўз «Табақот»ида очиқ айтган ва унинг асарлари жумласида «ал-Кавокиб ало ат-Тазкира», «ал-Баён» ва бошқаларни санаб, вафотини шу йилда тарихлаган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 325Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 325