Yahyo ibn al-Muborak al-Yazidiy

Muqriʼ, nahvchi va lugʻatchi; adabiy asarlar sohibi va Abu Amr ibn al-Aloʼning shogirdi. Yetmish toʻrt yoshida vafot etdi; basralik boʻlib, Bagʻdodga koʻchgan. Ibn al-Ahdal aytadi: al-Mahdiyning togʻasi Yazid ibn Mansurga hamroh boʻlgani va uning oʻgʻillariga adab oʻrgatgani uchun «al-Yazidiy» deb tanildi. al-Xaliyl va boshqalardan ilm oldi; «an-Navodir fi al-lugʻa» kitobi bor. Makkaga borganida ibodatga berildi va u yerda Abu Amr ibn al-Aloʼdan hadis aytdi. Undan oʻgʻli Muhammad, Abu Amr ad-Duriy, Abu Shuayb as-Susiy va boshqalar rivoyat qilgan. Abu Amrga sanoqli harflarda muxolif boʻlgan. Oʻzi va al-Kisoiy bir majlisda oʻtirib, kishilarga qiroat oʻrgatishardi. Bir kuni al-Maʼmunning — hali xalifa boʻlmasdan avvalgi — majlisida bir sheʼr bayti ustida tortishdilar; al-Yazidiy gʻolib kelib, qalpogʻini yerga urdi va: «Men Abu Muhammadman!» dedi. Shunda al-Maʼmun: «Vallohi, al-Kisoiyning chiroyli odobi bilan qilgan xatosi sening yomon odobing bilan aytgan togʻri soʻzingdan yaxshiroq», dedi. U: «Gʻalabaning shirinligi mendan chiroyli oʻzini tutishni ketkazdi», dedi. al-Kisoiy al-Aminga adab oʻrgatib, Hamza qiroatini olar, u esa al-Maʼmunga adab oʻrgatib, Abu Amr qiroatini olardi.Муқриъ, наҳвчи ва луғатчи; адабий асарлар соҳиби ва Абу Амр ибн ал-Алўнинг шогирди. Етмиш тўрт ёшида вафот этди; басралик бўлиб, Бағдодга кўчган. Ибн ал-Аҳдал айтади: ал-Маҳдийнинг тоғаси Язид ибн Мансурга ҳамроҳ бўлгани ва унинг ўғилларига адаб ўргатгани учун «ал-Язидий» деб танилди. ал-Халийл ва бошқалардан илм олди; «ан-Наводир фи ал-луға» китоби бор. Маккага борганида ибодатга берилди ва у ерда Абу Амр ибн ал-Алўдан ҳадис айтди. Ундан ўғли Муҳаммад, Абу Амр ад-Дурий, Абу Шуайб ас-Сусий ва бошқалар ривоят қилган. Абу Амрга саноқли ҳарфларда мухолиф бўлган. Ўзи ва ал-Кисоий бир мажлисда ўтириб, кишиларга қироат ўргатишарди. Бир куни ал-Маъмуннинг — ҳали халифа бўлмасдан аввалги — мажлисида бир шеър байти устида тортишдилар; ал-Язидий ғолиб келиб, қалпоғини ерга урди ва: «Мен Абу Муҳаммадман!» деди. Шунда ал-Маъмун: «Валлоҳи, ал-Кисоийнинг чиройли одоби билан қилган хатоси сенинг ёмон одобинг билан айтган тоғри сўзингдан яхшироқ», деди. У: «Ғалабанинг ширинлиги мендан чиройли ўзини тутишни кетказди», деди. ал-Кисоий ал-Аминга адаб ўргатиб, Ҳамза қироатини олар, у эса ал-Маъмунга адаб ўргатиб, Абу Амр қироатини оларди.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 3, b. 8Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 3, б. 8