Yaʼqub ibn Dovud ibn Tahmon

Abu Abdulloh, Abdulloh ibn Hozim as-Sulamiyning mavlosi. Mahdiy uni vazir qildi, huzurida katta eʼtibor topdi va ishlarning jilovi unga topshirildi. Soʻng oʻsha alaviyni oʻldirishga buyurilganida uni qoʻyib yubordi; joriya bu haqda chaqdi va bajarmagani aniqlangach, Mahdiy uni quduqqa solib, ustiga gumbaz qurdirdi. Sochi mollarning yungidek oʻsib ketdi, koʻzi koʻr boʻldi — koʻzi xiralashdi, deyilgan ham; oʻsha quduqda oʻn besh yilcha yorugʻlik koʻrmay, ovoz eshitmay yotdi, faqat namoz vaqtlarini bildirishardi va har kuni bir non bilan bir koʻza suv tushirilardi. Shu holda Mahdiy kunlari, Hodiy kunlari va Rashid kunlarining bir qismi oʻtdi. «Tushimda bir keluvchi kelib: “Kechqurun ichida qolgan gʻamning ortida yaqin farajni kutgin — qoʻrqqan omon topadi, asir boʻshanadi, yiroqdagi gʻarib ahliga qaytadi”, dedi», deydi u. Tong otganda chaqirishdi — namoz vaqtini bildirishmoqchi deb oʻyladim, arqon tushirilib: «Buni belingga bogʻla», deyildi. Meni chiqarishdi; yorugʻlikka qarasam, hech nima koʻrmadim. Xalifa huzurida toʻxtatilib: «Amirul-muʼmininga salom ber», deyildi. Uni Mahdiy deb oʻylab, ismini aytib salom berdim; «Men u emasman», dedi. «Hodiy», dedim; «U ham emasman», dedi. «Assalomu alayka, ey amirul-muʼminin Rashid», dedim; «Ha», dedi. Soʻng: «Vallohi, huzurimda senga hech kim shafoat qilgani yoʻq; lekin kecha kichkina joriyamni boʻynimga koʻtargan edim, sening meni boʻyningda koʻtarganing esimga tushdi va shu tanglikdagi holingga rahmim keldi, seni chiqardim», dedi. Keyin unga inʼom qilib, yaxshilik koʻrsatdi; Yahyo ibn Xolid ibn Barmak esa undan hasad qildi va Mahdiy kunlaridagi martabasiga qaytarib qoʻyishidan qoʻrqdi — buni sezgan Yaʼqub Rashiddan ruxsat soʻradi.Абу Абдуллоҳ, Абдуллоҳ ибн Ҳозим ас-Суламийнинг мавлоси. Маҳдий уни вазир қилди, ҳузурида катта эътибор топди ва ишларнинг жилови унга топширилди. Сўнг ўша алавийни ўлдиришга буюрилганида уни қўйиб юборди; жория бу ҳақда чақди ва бажармагани аниқлангач, Маҳдий уни қудуққа солиб, устига гумбаз қурдирди. Сочи молларнинг юнгидек ўсиб кетди, кўзи кўр бўлди — кўзи хиралашди, дейилган ҳам; ўша қудуқда ўн беш йилча ёруғлик кўрмай, овоз эшитмай ётди, фақат намоз вақтларини билдиришарди ва ҳар куни бир нон билан бир кўза сув тушириларди. Шу ҳолда Маҳдий кунлари, Ҳодий кунлари ва Рашид кунларининг бир қисми ўтди. «Тушимда бир келувчи келиб: “Кечқурун ичида қолган ғамнинг ортида яқин фаражни кутгин — қўрққан омон топади, асир бўшанади, йироқдаги ғариб аҳлига қайтади”, деди», дейди у. Тонг отганда чақиришди — намоз вақтини билдиришмоқчи деб ўйладим, арқон туширилиб: «Буни белингга боғла», дейилди. Мени чиқаришди; ёруғликка қарасам, ҳеч нима кўрмадим. Халифа ҳузурида тўхтатилиб: «Амирул-муъмининга салом бер», дейилди. Уни Маҳдий деб ўйлаб, исмини айтиб салом бердим; «Мен у эмасман», деди. «Ҳодий», дедим; «У ҳам эмасман», деди. «Ассалому алайка, эй амирул-муъминин Рашид», дедим; «Ҳа», деди. Сўнг: «Валлоҳи, ҳузуримда сенга ҳеч ким шафоат қилгани йўқ; лекин кеча кичкина жориямни бўйнимга кўтарган эдим, сенинг мени бўйнингда кўтарганинг эсимга тушди ва шу тангликдаги ҳолингга раҳмим келди, сени чиқардим», деди. Кейин унга инъом қилиб, яхшилик кўрсатди; Яҳё ибн Холид ибн Бармак эса ундан ҳасад қилди ва Маҳдий кунларидаги мартабасига қайтариб қўйишидан қўрқди — буни сезган Яъқуб Рашиддан рухсат сўради.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5064Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5064