Yusuf (Badruddin) ibn Abdurrahmon al-Bayboniy (al-Magʻribiy)

Muhaddis, sheʼri chiroyli edi; shofiʼiy fuqaholaridan. Shayx Badruddin al-Hasaniyning (Muhammad ibn Yusuf) otasi. Asli Marokashdan, tugʻilgan joyi Misrdagi Baybon. Keng safar qilgan, Damashqni vatan tutgan va oʻsha yerda vafot etgan. Suhbati yoqimli, hokimlarga qarshi dadil edi. Zamondoshi al-Baytor oʻz tarixida uni maqtagan va asarlari borligiga ishora qilgan; ular orasida Ribot xizonasidagi «Fath al-qadir alo alfoz mavlid ash-Shihob ad-Dardir» nomli «Sharh mavlid ad-Dardir» (qoʻlyozma) bor. Yana 400 baytga yaqin «at-Tahdis an nozilat Dor al-hadis» nomli qasidasi bor, boshlanishi: «Allohu akbar, hazo ilmu tamvihi». Uning nusxasi tashqarisida oʻgʻli shayx Badruddinning xati bilan «Badruddin laqabli otamiz shayx Yusuf al-Bayboniyning qasidasi» deb yozilgan; shundan «Badruddin» uning laqabi ekani, tarjimai hol yozuvchilar aytganidek otasining ismi emasligi bilinadi — garchi bu laqab butun xonadonga tegishli boʻlishi ham mumkin.Муҳаддис, шеъри чиройли эди; шофиъий фуқаҳоларидан. Шайх Бадруддин ал-Ҳасанийнинг (Муҳаммад ибн Юсуф) отаси. Асли Марокашдан, туғилган жойи Мисрдаги Байбон. Кенг сафар қилган, Дамашқни ватан тутган ва ўша ерда вафот этган. Суҳбати ёқимли, ҳокимларга қарши дадил эди. Замондоши ал-Байтор ўз тарихида уни мақтаган ва асарлари борлигига ишора қилган; улар орасида Рибот хизонасидаги «Фатҳ ал-қадир ало алфоз мавлид аш-Шиҳоб ад-Дардир» номли «Шарҳ мавлид ад-Дардир» (қўлёзма) бор. Яна 400 байтга яқин «ат-Таҳдис ан нозилат Дор ал-ҳадис» номли қасидаси бор, бошланиши: «Аллоҳу акбар, ҳазо илму тамвиҳи». Унинг нусхаси ташқарисида ўғли шайх Бадруддиннинг хати билан «Бадруддин лақабли отамиз шайх Юсуф ал-Байбонийнинг қасидаси» деб ёзилган; шундан «Бадруддин» унинг лақаби экани, таржимаи ҳол ёзувчилар айтганидек отасининг исми эмаслиги билинади — гарчи бу лақаб бутун хонадонга тегишли бўлиши ҳам мумкин.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 8, b. 237Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 8, б. 237