Yusuf ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulbarr an-Namariy al-Qurtubiy al-Molikiy, Abu Umar (Ibn Abdulbarr)
Muhaddis
Yirik hadis hofizlaridan; tarixchi, adib va tadqiqotchi. Unga «Magʻrib hofizi» deyiladi. Qurtubada tugʻilgan. Andalusning gʻarbi va sharqiga uzoq safarlar qilgan. Lishbuna va Shantarin qoziligini boshqargan. Shotibada vafot etgan. Kitoblaridan: «ad-Durar fi ixtisor al-magʻoziy va-s-siyar», «al-Aql va-l-uqaloʼ», sahobalar tarjimai hollariga oid ikki jildlik «al-Istiʼob», «Jomeʼ bayon al-ilm va fazlih», qiroatlarga oid «al-Madxal», muhozaralarga oid toʻrt juzlik «Bahjat al-majolis va uns al-majolis» (bir qismi bosilgan; Ibn Layun uni «Bugʻyat al-muʼonis min Bahjat al-majolis» nomi bilan qisqartirgan), Molik, Abu Hanifa va Shofiʼiy tarjimai holini oʻz ichiga olgan «al-Intiqoʼ fi fazoil as-salosat al-fuqahoʼ», juda yirik «at-Tamhid limo fi-l-Muvatta min al-maoniy va-l-asonid», uning ixtisori boʻlgan «al-Istizkor fi sharh mazohib ulamoʼ al-amsor», nasablarga oid kichik «al-Qasd va-l-umam», u bilan birga bosilgan «al-Inboh alo qaboil ar-ruvot», «at-Taqassiy li-hadis al-Muvatta (yoki Tajrid at-Tamhid)», «al-Insof fimo bayna-l-ulamoʼ min al-ixtilof», Fosdagi Qaraviyyinda saqlanuvchi «al-Kofiy fi-l-fiqh», «Nuzhat al-mustamtiʼin va ravzat al-xoifin» va «Zikr at-taʼrif bi-jamoa min al-fuqahoʼ ashob Molik». Ribot xizonasida uning kunyalar va rijol ilmiga oid yana uch risolasi bir muqovada saqlanadi.Йирик ҳадис ҳофизларидан; тарихчи, адиб ва тадқиқотчи. Унга «Мағриб ҳофизи» дейилади. Қуртубада туғилган. Андалуснинг ғарби ва шарқига узоқ сафарлар қилган. Лишбуна ва Шантарин қозилигини бошқарган. Шотибада вафот этган. Китобларидан: «ад-Дурар фи ихтисор ал-мағозий ва-с-сияр», «ал-Ақл ва-л-уқалў», саҳобалар таржимаи ҳолларига оид икки жилдлик «ал-Истиъоб», «Жомеъ баён ал-илм ва фазлиҳ», қироатларга оид «ал-Мадхал», муҳозараларга оид тўрт жузлик «Баҳжат ал-мажолис ва унс ал-мажолис» (бир қисми босилган; Ибн Лаюн уни «Буғят ал-муъонис мин Баҳжат ал-мажолис» номи билан қисқартирган), Молик, Абу Ҳанифа ва Шофиъий таржимаи ҳолини ўз ичига олган «ал-Интиқў фи фазоил ас-салосат ал-фуқаҳў», жуда йирик «ат-Тамҳид лимо фи-л-Муватта мин ал-маоний ва-л-асонид», унинг ихтисори бўлган «ал-Истизкор фи шарҳ мазоҳиб уламў ал-амсор», насабларга оид кичик «ал-Қасд ва-л-умам», у билан бирга босилган «ал-Инбоҳ ало қабоил ар-рувот», «ат-Тақассий ли-ҳадис ал-Муватта (ёки Тажрид ат-Тамҳид)», «ал-Инсоф фимо байна-л-уламў мин ал-ихтилоф», Фосдаги Қаравиййинда сақланувчи «ал-Кофий фи-л-фиқҳ», «Нузҳат ал-мустамтиъин ва равзат ал-хоифин» ва «Зикр ат-таъриф би-жамоа мин ал-фуқаҳў асҳоб Молик». Рибот хизонасида унинг кунялар ва рижол илмига оид яна уч рисоласи бир муқовада сақланади.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 8, b. 240Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 8, б. 240