Yusuf ibn Ali ibn al-Hodiy al-Kavkaboniy as-Sanʼoniy
Muhaddis
Kavkabonlik, keyin sanʼolik qozi, adib va mohir shoir. «Tavq as-sodih al-mufassal bi-javhar al-bayon al-vozih»ni yozib, unda kaptar haqida sheʼr aytgan har bir kishini tarjima qilgan va kitobni koʻpi balogʻatli va puxta sajʼ bilan bitgan; yana «Savonih fikar al-afhom va bavorih fiqar al-aqlom», «al-Bugʻyat al-maqsuda fis-siyrat al-mahmuda» nomli hamziya qasidasi va «Mahosin Yusuf» nomli devoni bor. Adabda tengdoshlaridan oʻzib ketgani uchun zamondoshlari qoʻlida koʻp mihnat koʻrdi: bir necha bor qamaldi, baʼzi amirlar bilan Zabidga bordi va biri bilan soʻz talashib qolgach oʻldirishga buyruq berildi, soʻng shafoat qilinib yana qamaldi; gʻazab va gʻamdan kasal boʻlib oʻlim yoqasiga kelgach qoʻyib yuborildi, eshakka mindirilganda yiqilib bir qoʻli sindi va imtihoni butun boʻldi, uyiga chidab yetib borgach jon berdi. Al-Haymiy «Tayyib as-samar»da uni sheʼr oʻgʻirlashda aybladi; ash-Shavkoniy esa uni bundan yuqori qadrli deb, sheʼri choʻqqida ekanini va xohlaganini aytishga qodir kishi boʻlganini taʼkidlaydi, al-Jarmuziy ham «Safvat al-asr»da uni haqli ravishda ulugʻlab uzoq maqtagan.Кавкабонлик, кейин санъолик қози, адиб ва моҳир шоир. «Тавқ ас-содиҳ ал-муфассал би-жавҳар ал-баён ал-возиҳ»ни ёзиб, унда каптар ҳақида шеър айтган ҳар бир кишини таржима қилган ва китобни кўпи балоғатли ва пухта сажъ билан битган; яна «Савониҳ фикар ал-афҳом ва бавориҳ фиқар ал-ақлом», «ал-Буғят ал-мақсуда фис-сийрат ал-маҳмуда» номли ҳамзия қасидаси ва «Маҳосин Юсуф» номли девони бор. Адабда тенгдошларидан ўзиб кетгани учун замондошлари қўлида кўп миҳнат кўрди: бир неча бор қамалди, баъзи амирлар билан Забидга борди ва бири билан сўз талашиб қолгач ўлдиришга буйруқ берилди, сўнг шафоат қилиниб яна қамалди; ғазаб ва ғамдан касал бўлиб ўлим ёқасига келгач қўйиб юборилди, эшакка миндирилганда йиқилиб бир қўли синди ва имтиҳони бутун бўлди, уйига чидаб етиб боргач жон берди. Ал-Ҳаймий «Таййиб ас-самар»да уни шеър ўғирлашда айблади; аш-Шавконий эса уни бундан юқори қадрли деб, шеъри чўққида эканини ва хоҳлаганини айтишга қодир киши бўлганини таъкидлайди, ал-Жармузий ҳам «Сафват ал-аср»да уни ҳақли равишда улуғлаб узоқ мақтаган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 355Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 355