Yusuf ibn Hammom Osaf
Muhaddis
Advokat va fozil tarjimon; livanlik. Oilasi oʻz toifasi bolalarini oʻqitish uchun qurgan Livandagi «Mor Abdo» maktabida arab, suryoniy va italyan tillari hamda fanlar asosini oʻrgangan. Akkoga mudarris etib tayinlangan, u yerda falakiyot va tabiiyotdan bir oz oʻqigan va fransuz tilini yaxshi egallagan. Italiya va Turkiyaga safar qilgan. Misrda qaror topib, Iskandariyada tarjimon boʻlib xizmat qilgan. Soʻng 1876-yilda «al-Mahrusa» matbaasi va uning gazetasini sotib olgan, 1888-yilda Qohirada «al-Matbaa al-umumiyya»ni tashkil qilgan, 1890-yilda advokatlik imtihonini topshirib mahalliy mahkamalarda advokat boʻlgan va «al-Mahokim» gazetasini chiqargan. Livanda vafot etgan. Asarlari (hammasi bosilgan): fransuzchadan tarjima qilgan Monteskyening «Usul an-navomis va-sh-sharoiʼ», «Tarix salotin Ol Usmon», «Tarix omm li-sanat 1887», «Tarix al-oila al-muhammadiyya», «Ravzat al-inshoʼ», «Sharh al-qonun al-madaniy al-misriy», «Sharh qonun al-uqubot al-ahliy al-misriy», «Mirʼot al-majalla», fransuzchadan tarjima «at-Tavof havla-l-arz», «Istiqlol Lubnon fi-t-tarix» risolasi, kichik «Amoniy Lubnon» va «Markaz Lubnon as-siyosiy».Адвокат ва фозил таржимон; ливанлик. Оиласи ўз тоифаси болаларини ўқитиш учун қурган Ливандаги «Мор Абдо» мактабида араб, сурёний ва италян тиллари ҳамда фанлар асосини ўрганган. Аккога мударрис этиб тайинланган, у ерда фалакиёт ва табииётдан бир оз ўқиган ва франсуз тилини яхши эгаллаган. Италия ва Туркияга сафар қилган. Мисрда қарор топиб, Искандарияда таржимон бўлиб хизмат қилган. Сўнг 1876-йилда «ал-Маҳруса» матбааси ва унинг газетасини сотиб олган, 1888-йилда Қоҳирада «ал-Матбаа ал-умумийя»ни ташкил қилган, 1890-йилда адвокатлик имтиҳонини топшириб маҳаллий маҳкамаларда адвокат бўлган ва «ал-Маҳоким» газетасини чиқарган. Ливанда вафот этган. Асарлари (ҳаммаси босилган): франсузчадан таржима қилган Монтескенинг «Усул ан-навомис ва-ш-шароиъ», «Тарих салотин Ол Усмон», «Тарих омм ли-санат 1887», «Тарих ал-оила ал-муҳаммадийя», «Равзат ал-иншў», «Шарҳ ал-қонун ал-маданий ал-мисрий», «Шарҳ қонун ал-уқубот ал-аҳлий ал-мисрий», «Миръот ал-мажалла», франсузчадан таржима «ат-Тавоф ҳавла-л-арз», «Истиқлол Лубнон фи-т-тарих» рисоласи, кичик «Амоний Лубнон» ва «Марказ Лубнон ас-сиёсий».
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 8, b. 256Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 8, б. 256