Yusuf ibn Yahyo ibn Ahmad ibn Yahyo al-Hasaniy al-Alaviy (ad-Doʼiy)
Muhaddis
Yamanlik zaydiy imom; olimlardan. «Tasniflari» bor. Yamandagi Hoshid yurtining «Rayda» qishlogʻida qoʻzgʻolgan va «Allohga daʼvat qiluvchi» (ad-Doʼiy ilalloh) laqabini olgan. Saʼdaga kirib bir necha kun turgan, soʻng Najronga, u yerdan Sanʼo, Zamor, Ans va boshqa joylarga yurgan. Oʻzi bilan zamondosh sultonlar oʻrtasida urushlar boʻlgan. «Anboʼ az-zaman» sohibi 396-yil voqealarida shunday deydi: «Sanʼo amirsiz qoldi; oʻsha yili va undan keyin toʻrtinchi asr boshigacha fitnalar boʻldi — Islomda fitna, Yaman podshohlarining ixtilofi va ular orasidagi urushlar, Misrdagi Hokimning fitnasi va uning Islomni imtihon qilishi. 398-yilda Sanʼoga Sharif ibn ar-Raydiy imom Yusuf ibn Yahyo bilan birga kirdi; yarim oycha turdilar, ammo ishlari bitmadi. Imom Madar tomon chiqib ketdi, Sharif esa Zamorga qaytdi. Sanʼo ustidagi fitna Hamdon, Xavlon, al-Abnoʼ va Banu Shihobdan davom etdi: har oyda unga bir amir boʻlar, ustilarida bir raʼis turardi; koʻp vaqtlarda esa amirsiz qolardi — koʻpincha Ol az-Zahhok qoʻlida edi». Saʼdada dafn etilgan.Яманлик зайдий имом; олимлардан. «Таснифлари» бор. Ямандаги Ҳошид юртининг «Райда» қишлоғида қўзғолган ва «Аллоҳга даъват қилувчи» (ад-Дўий илаллоҳ) лақабини олган. Саъдага кириб бир неча кун турган, сўнг Нажронга, у ердан Санъо, Замор, Анс ва бошқа жойларга юрган. Ўзи билан замондош султонлар ўртасида урушлар бўлган. «Анбў аз-заман» соҳиби 396-йил воқеаларида шундай дейди: «Санъо амирсиз қолди; ўша йили ва ундан кейин тўртинчи аср бошигача фитналар бўлди — Исломда фитна, Яман подшоҳларининг ихтилофи ва улар орасидаги урушлар, Мисрдаги Ҳокимнинг фитнаси ва унинг Исломни имтиҳон қилиши. 398-йилда Санъога Шариф ибн ар-Райдий имом Юсуф ибн Яҳё билан бирга кирди; ярим ойча турдилар, аммо ишлари битмади. Имом Мадар томон чиқиб кетди, Шариф эса Заморга қайтди. Санъо устидаги фитна Ҳамдон, Хавлон, ал-Абнў ва Бану Шиҳобдан давом этди: ҳар ойда унга бир амир бўлар, устиларида бир раъис турарди; кўп вақтларда эса амирсиз қоларди — кўпинча Ол аз-Заҳҳок қўлида эди». Саъдада дафн этилган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 8, b. 257Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 8, б. 257