Ziyoʼ ibn Saʼd ibn Muhammad ibn Umar al-Fumiy ibn Qoziy al-Qavm al-Aqiqiy al-Qazviniy ash-Shofiʼiy

Otasidan, al-Xalxoliydan, al-Badr al-Qushayriydan va boshqalardan olgan; haj qilganda hadis eshitgan. Qohiraga kelib al-Ashraf Shaʼbon nazdida qadr topgan: 767-yilda al-Baybarsiyaning mashyaxasini va as-Sujuniyada shofiʼiylarga dars berishni olgan; al-Ashraf uni oʻz madrasasining mashyaxasiga qoʻyib, «shayx ash-shuyux» deb atagan. Fiqh, usul, maoniy va bayonda mohir edi; dars berishdan zerikmay unga muvozabat qilardi. Muruvvat egalaridan boʻlib, toliblarga koʻp ehson qilar, botini sof edi. 780-yil zulqaʼdasida, ellik besh yoshida vafot etgan. Tohir ibn Hasan ibn Habib unga ikki bayt yozib, «jaholat zulmatidan qutulmoqchi boʻlsang, Ziyodan boshqa bilan hidoyat topmaysan» degan, u esa: «Mendan hidoyat soʻraganga ayt: sarob yaltirogʻini suv koʻlmagi deb oʻyladi; menda ziyodan bir shuʼla ham yoʻq — Ziyo ismidan qanday hidoyat istaysan?» deb javob bergan.Отасидан, ал-Халхолийдан, ал-Бадр ал-Қушайрийдан ва бошқалардан олган; ҳаж қилганда ҳадис эшитган. Қоҳирага келиб ал-Ашраф Шаъбон наздида қадр топган: 767-йилда ал-Байбарсиянинг машяхасини ва ас-Сужунияда шофиъийларга дарс беришни олган; ал-Ашраф уни ўз мадрасасининг машяхасига қўйиб, «шайх аш-шуюх» деб атаган. Фиқҳ, усул, маоний ва баёнда моҳир эди; дарс беришдан зерикмай унга мувозабат қиларди. Мурувват эгаларидан бўлиб, толибларга кўп эҳсон қилар, ботини соф эди. 780-йил зулқаъдасида, эллик беш ёшида вафот этган. Тоҳир ибн Ҳасан ибн Ҳабиб унга икки байт ёзиб, «жаҳолат зулматидан қутулмоқчи бўлсанг, Зиёдан бошқа билан ҳидоят топмайсан» деган, у эса: «Мендан ҳидоят сўраганга айт: сароб ялтироғини сув кўлмаги деб ўйлади; менда зиёдан бир шуъла ҳам йўқ — Зиё исмидан қандай ҳидоят истайсан?» деб жавоб берган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy)Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий)