Yuklanmoqda…
Yuklanmoqda…
Ramazon aqidalaridan yana biri: "Ozorlarga sabr qilishni o‘rganish." Musulmon kishini Alloh sari yo‘lidan chalg‘itishda shayton qo‘llaydigan uslublardan biri — odamlardan unga ozor yetkazish, uni yo‘lidan chalg‘itish yoki o‘ch olish g‘ami bilan ovora qilishdir. Alloh taolo bundan ogohlantirib aytadi: "Va sizlar, o‘zlaringizdan avvalgi ahli kitoblar va mushriklardan ko‘p ozorlar eshitasizlar! Agar sabr qilib, taqvo qilsangiz, albatta bu buyuk ishlardandir!" (Oli Imron: 186) Ma’lumki, ro‘za ayni shu ikki narsani — "sabr va taqvo"ni ta’lim beradi. Rasululloh alayhissalom aytdilar: "Ro‘za sabrning yarmidir!" Allohning kalomida kelgan: "Sabr va namoz bilan madad so‘ranglar." (Baqara: 45) oyatidagi “sabr”ni ba’zi ulamolar "ro‘za bilan sabr qilishni o‘rganinglar" deb tafsir qilganlar. Ammo Ramazon "taqvo" oyi ekanini ro‘zani farz qilgan oyatda (Baqara: 183) Alloh taolo ochiq aytdi. Shu ma’noni unutmaslikni ta’kidlab, Rasululloh alayhissalom aytdilar: "Agar birlaringizning ro‘za kuni bo‘lsa, buzuq so‘zlar va johillik qilmasin! Agar birov uni haqorat qilsa yoki u bilan so‘kishsa, 'Men ro‘zadorman' desin." (Buxoriy – Muslim) Yuqoridagi ozorlarga sabr qilishga undagan oyat bilan bu hadisni taqqoslasangiz, quyidagi aqida kelib chiqadi: "Ramazon ozorga sabr qilishni, irodani yanada quvvatlashni o‘rgatadigan oydir." 30 kun ichida shaytonlar bog‘lanib, nafslar toliqadi. Natijada birov bilan talashib-so‘kishishga badanda kuch-quvvat qolmaydi. Shunda nafs o‘z-o‘zi bilan mashg‘ul bo‘lib, uni so‘kkanlarga parvo qilmay "Men ro‘zadorman" deb javob qaytarishi lozim. Bu iroda kishiga yil bo‘yi asqotadi. Shunda shayton uni birovdan eshitgan ozor bilan ovora qilib yo‘lidan chalg‘ita olmaydi. Natijada inson "Ulul-Azm" — ya’ni, quvvatli iroda egalaridan bo‘ladi. Alloh taolo aytadi: "Ulul-azm bo‘lgan payg‘ambarlar sabr qilganidek sabr qiling! Va (kofirlar ozoriga sabrsizlik qilib) ularga shoshqaloqlik qilmang." (Ahqof: 35) Payg‘ambarlardan eng buyuk besh nafarini — Nuh, Ibrohim, Muso, Iso va Muhammad alayhimussalomlarni "Ulul-Azm" deb nomlanishining sababi ham aynan shunda. Ular ham sira eshitgan ozorlariga ovora bo‘lib yo‘llaridan chalg‘imaydigan, mustahkam iroda egasi bo‘lganlar. Ro‘zadorni birov so‘ksa, unga qarata: "Men ro‘zadorman" deyish, ko‘rinishda go‘yo maqtanchoqlikka o‘xshab tuyulishi mumkin. Ammo shariat bunga buyurganining sababi shundaki, bu so‘z ostida urushqoq fosiqni izza qilib uyaltirish, uning ham g‘azabini o‘chirish, va natijada shaytonning harakatini puchga chiqarish ma’nolari bor.