حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ جَمَعَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بَنِي مَرْوَانَ حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ لَهُ فَدَكُ فَكَانَ يُنْفِقُ مِنْهَا وَيَعُودُ مِنْهَا عَلَى صَغِيرِ بَنِي هَاشِمٍ وَيُزَوِّجُ مِنْهَا أَيِّمَهُمْ وَإِنَّ فَاطِمَةَ سَأَلَتْهُ أَنْ يَجْعَلَهَا لَهَا فَأَبَى فَكَانَتْ كَذَلِكَ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ فَلَمَّا أَنْ وَلِيَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه عَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَيَاتِهِ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ فَلَمَّا أَنْ وَلِيَ عُمَرُ عَمِلَ فِيهَا بِمِثْلِ مَا عَمِلاَ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ ثُمَّ أَقْطَعَهَا مَرْوَانُ ثُمَّ صَارَتْ لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ - يَعْنِي عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ - فَرَأَيْتُ أَمْرًا مَنَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلاَمُ لَيْسَ لِي بِحَقٍّ وَأَنَا أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ رَدَدْتُهَا عَلَى مَا كَانَتْ يَعْنِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلِيَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْخِلاَفَةَ وَغَلَّتُهُ أَرْبَعُونَ أَلْفَ دِينَارٍ وَتُوُفِّيَ وَغَلَّتُهُ أَرْبَعُمِائَةِ دِينَارٍ وَلَوْ بَقِيَ لَكَانَ أَقَلَّ .
Mugʻiyra (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Abdulaziz (rahimahulloh) xalifa qilinganida Marvon avlodini yigʻib, dedi: «Rasululloh ﷺning Fadak (yeri) bor edi; u zot undan (mol) sarflar, undan Banu Hoshimning kichiklariga yordam berar va undan ularning beva-bekasini turmushga chiqarar edilar. Fotima (roziyallohu anho) undan uni oʻziga berishini soʻragan edi, ammo u zot bosh tortdilar. U Rasululloh ﷺning hayotlari davomida shu holatda turdi, toki u zot oʻz yoʻllariga (vafotga) oʻtdilar. Soʻngra Abu Bakr (roziyallohu anhu) ish boshiga oʻtganida, unda Nabiy ﷺ hayotlarida qilgan ishni qildi, toki u oʻz yoʻliga oʻtdi. Soʻngra Umar ish boshiga oʻtganida, unda u ikkisi qilgan ishni qildi, toki u oʻz yoʻliga oʻtdi. Soʻngra Marvon uni (oʻziga) qasr qildi, keyin u Umar ibn Abdulazizga oʻtdi.» U, yaʼni Umar ibn Abdulaziz dedi: «Men Rasululloh ﷺ Fotima (alayhassalom)dan man qilgan bir ishni koʻrdim — u mening haqim emas. Men sizlarni guvoh qilamanki, men uni oʻzgargan holdan — yaʼni Rasululloh ﷺ davridagi holatiga qaytardim.» Abu Dovud dedi: Umar ibn Abdulaziz xalifalik qilganida uning gʻallasi (daromadi) qirq ming dinor edi; vafot etganida esa gʻallasi toʻrt yuz dinor edi; agar (yana) qolganida, undan ham kamroq boʻlar edi.Муғийра (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умар ибн Абдулазиз (раҳимаҳуллоҳ) халифа қилинганида Марвон авлодини йиғиб, деди: «Расулуллоҳ ﷺнинг Фадак (ери) бор эди; у зот ундан (мол) сарфлар, ундан Бану Ҳошимнинг кичикларига ёрдам берар ва ундан уларнинг бева-бекасини турмушга чиқарар эдилар. Фотима (розияллоҳу анҳо) ундан уни ўзига беришини сўраган эди, аммо у зот бош тортдилар. У Расулуллоҳ ﷺнинг ҳаётлари давомида шу ҳолатда турди, токи у зот ўз йўлларига (вафотга) ўтдилар. Сўнгра Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) иш бошига ўтганида, унда Набий ﷺ ҳаётларида қилган ишни қилди, токи у ўз йўлига ўтди. Сўнгра Умар иш бошига ўтганида, унда у иккиси қилган ишни қилди, токи у ўз йўлига ўтди. Сўнгра Марвон уни (ўзига) қаср қилди, кейин у Умар ибн Абдулазизга ўтди.» У, яъни Умар ибн Абдулазиз деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ Фотима (алайҳассалом)дан ман қилган бир ишни кўрдим — у менинг ҳақим эмас. Мен сизларни гувоҳ қиламанки, мен уни ўзгарган ҳолдан — яъни Расулуллоҳ ﷺ давридаги ҳолатига қайтардим.» Абу Довуд деди: Умар ибн Абдулазиз халифалик қилганида унинг ғалласи (даромади) қирқ минг динор эди; вафот этганида эса ғалласи тўрт юз динор эди; агар (яна) қолганида, ундан ҳам камроқ бўлар эди.