حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْفَتْحِ وَأَنَا غُلاَمٌ شَابٌّ يَتَخَلَّلُ النَّاسَ يَسْأَلُ عَنْ مَنْزِلِ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ فَأُتِيَ بِشَارِبٍ فَأَمَرَهُمْ فَضَرَبُوهُ بِمَا فِي أَيْدِيهِمْ فَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالسَّوْطِ وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِعَصًا وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِنَعْلِهِ وَحَثَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التُّرَابَ فَلَمَّا كَانَ أَبُو بَكْرٍ أُتِيَ بِشَارِبٍ فَسَأَلَهُمْ عَنْ ضَرْبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي ضَرَبَهُ فَحَزَرُوهُ أَرْبَعِينَ فَضَرَبَ أَبُو بَكْرٍ أَرْبَعِينَ فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ كَتَبَ إِلَيْهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِنَّ النَّاسَ قَدِ انْهَمَكُوا فِي الشُّرْبِ وَتَحَاقَرُوا الْحَدَّ وَالْعُقُوبَةَ . قَالَ هُمْ عِنْدَكَ فَسَلْهُمْ . وَعِنْدَهُ الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَسَأَلَهُمْ فَأَجْمَعُوا عَلَى أَنْ يَضْرِبَ ثَمَانِينَ . قَالَ وَقَالَ عَلِيٌّ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا شَرِبَ افْتَرَى فَأَرَى أَنْ يَجْعَلَهُ كَحَدِّ الْفِرْيَةِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَدْخَلَ عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ بَيْنَ الزُّهْرِيِّ وَبَيْنَ ابْنِ الأَزْهَرِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَزْهَرِ عَنْ أَبِيهِ .
Abdurrahmon ibn Azhar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytadi: Men yosh bola edim, (Makka) fathi kunining ertalabida Rasululloh ﷺni koʻrdim, u zot Xolid ibnul-Validning manzilini soʻrab, odamlar orasidan oʻtib borardilar. Shu payt oldilariga aroq ichgan bir kishi keltirildi, u zot ularga buyurdilar, ular esa uni qoʻllaridagi narsalar bilan urdilar. Ulardan baʼzilari uni qamchi bilan urdi, baʼzilari uni hassa bilan urdi, baʼzilari uni poyabzali bilan urdi. Rasululloh ﷺ esa (uning yuziga) tuproq sepdilar. Abu Bakr (davrida) bir aroq ichgan kishi keltirilganda, u (Abu Bakr) ulardan Nabiy ﷺ uni urgan urish (miqdori) haqida soʻradi, ular uni qirqqa baholashdi. Shunda Abu Bakr qirq (darra) urdi. Umar (davrida) boʻlganda, unga Xolid ibnul-Valid: «Odamlar aroqxoʻrlikka berilib ketishdi va hadu jazoni mensimay qoʻyishdi», deb xat yozdi. (Umar): «Ular sening huzuringda (vakil sifatida) bor, ulardan soʻra» dedi. Uning huzurida dastlabki muhojirlar bor edi, u ulardan soʻradi. Ular sakson (darra) urilishiga ittifoq qilishdi. (Roviy) aytadi: Ali: «Kishi aroq ichsa, (boʻhton) toʻqib gapiradi. Shuning uchun men uni boʻhton haddi kabi qilishni maʼqul koʻraman» dedi. Abu Dovud aytdi: Uqayl ibn Xolid bu hadisda Zuhriy bilan Ibnul-Azhar oʻrtasiga ‹Abdulloh ibn Abdurrahmon ibnul-Azhar otasidan› (degan rovini) qoʻshdi.Абдурраҳмон ибн Азҳар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтади: Мен ёш бола эдим, (Макка) фатҳи кунининг эрталабида Расулуллоҳ ﷺни кўрдим, у зот Холид ибнул-Валиднинг манзилини сўраб, одамлар орасидан ўтиб борардилар. Шу пайт олдиларига ароқ ичган бир киши келтирилди, у зот уларга буюрдилар, улар эса уни қўлларидаги нарсалар билан урдилар. Улардан баъзилари уни қамчи билан урди, баъзилари уни ҳасса билан урди, баъзилари уни поябзали билан урди. Расулуллоҳ ﷺ эса (унинг юзига) тупроқ сепдилар. Абу Бакр (даврида) бир ароқ ичган киши келтирилганда, у (Абу Бакр) улардан Набий ﷺ уни урган уриш (миқдори) ҳақида сўради, улар уни қирққа баҳолашди. Шунда Абу Бакр қирқ (дарра) урди. Умар (даврида) бўлганда, унга Холид ибнул-Валид: «Одамлар ароқхўрликка берилиб кетишди ва ҳаду жазони менсимай қўйишди», деб хат ёзди. (Умар): «Улар сенинг ҳузурингда (вакил сифатида) бор, улардан сўра» деди. Унинг ҳузурида дастлабки муҳожирлар бор эди, у улардан сўради. Улар саксон (дарра) урилишига иттифоқ қилишди. (Ровий) айтади: Али: «Киши ароқ ичса, (бўҳтон) тўқиб гапиради. Шунинг учун мен уни бўҳтон ҳадди каби қилишни маъқул кўраман» деди. Абу Довуд айтди: Уқайл ибн Холид бу ҳадисда Зуҳрий билан Ибнул-Азҳар ўртасига ‹Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон ибнул-Азҳар отасидан› (деган ровини) қўшди.