حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَقُلْ إِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهُمَا . فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا فَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي بِهِ فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ . فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهُمَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا أَمَّا حِينَ صَلاَّهُمَا فَإِنَّهُ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَصَلاَّهُمَا فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ فَقُولِي لَهُ تَقُولُ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْمَعُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ . قَالَتْ فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ بِالإِسْلاَمِ مِنْ قَوْمِهِمْ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ " .
Ibn Abbosning ozod qilingan quli Kurayb (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Abbos, Abdurahmon ibn Azhar va Misvar ibn Maxrama uni Paygʻambar ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)ning oldiga yuborishdi va: «Unga hammamiz tomonidan salom yetkaz va undan asrdan keyingi ikki rakaat haqida soʻra hamda: ‹Bizga senning bu ikki rakaatni oʻqishing xabari yetdi, holbuki bizga Rasululloh ﷺ ulardan qaytarganlari yetib kelgan› deb ayt» deyishdi. Men uning huzuriga kirdim va meni nima bilan yuborishgan boʻlsa, oʻshani yetkazdim. U kishi: «Ummu Salamadan soʻra» dedilar. Men ularning oldiga chiqib, uning soʻzini xabar berdim. Ular meni Oisha (roziyallohu anho)ning oldiga yuborganlari kabi, oʻsha (savol) bilan Ummu Salamaning oldiga qaytarib yuborishdi. Shunda Ummu Salama (roziyallohu anho): «Men Rasululloh ﷺ ni bu ikki rakaatdan qaytarganlarini eshitganman, soʻng u zotni ularni oʻqiyotganlarini koʻrdim. U zot ularni oʻqigan paytlarida asr namozini oʻqib boʻlgan edilar. Soʻng huzurimga kirdilar, mening yonimda ansorlardan Banu Harom ayollaridan bir nechtasi bor edi. U zot bu ikki rakaatni oʻqidilar. Men u zotning oldiga bir choʻrini yuborib, unga: ‹U zotning yonida turib: Ummu Salama: ‹Ey Rasululloh, men sizni bu ikki rakaatdan qaytarganingizni eshitganman, lekin oʻzingizni ularni oʻqiyotganingizni koʻrayapman› deyapti, deb ayt. Agar u zot qoʻllari bilan ishora qilsalar, u zotdan chetlanib tur› dedim. Choʻri shunday qildi, u zot qoʻllari bilan ishora qildilar, u esa u zotdan chetlandi. U zot namozdan boʻshaganlarida: «Ey Abu Umayyaning qizi, sen asrdan keyingi ikki rakaat haqida soʻrabsan. Haqiqatan, oldimga Abdulqays qabilasidan oʻz qavmlarining (musulmon boʻlgani) xabari bilan baʼzi kishilar kelishdi-da, meni peshindan keyingi ikki rakaatdan mashgʻul qilib qoʻyishdi. Mana shu ikkisi oʻsha (ikki rakaat)dir» dedilar» dedilar.Ибн Аббоснинг озод қилинган қули Курайб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Аббос, Абдураҳмон ибн Азҳар ва Мисвар ибн Махрама уни Пайғамбар ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг олдига юборишди ва: «Унга ҳаммамиз томонидан салом етказ ва ундан асрдан кейинги икки ракаат ҳақида сўра ҳамда: ‹Бизга сеннинг бу икки ракаатни ўқишинг хабари етди, ҳолбуки бизга Расулуллоҳ ﷺ улардан қайтарганлари етиб келган› деб айт» дейишди. Мен унинг ҳузурига кирдим ва мени нима билан юборишган бўлса, ўшани етказдим. У киши: «Умму Саламадан сўра» дедилар. Мен уларнинг олдига чиқиб, унинг сўзини хабар бердим. Улар мени Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг олдига юборганлари каби, ўша (савол) билан Умму Саламанинг олдига қайтариб юборишди. Шунда Умму Салама (розияллоҳу анҳо): «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни бу икки ракаатдан қайтарганларини эшитганман, сўнг у зотни уларни ўқиётганларини кўрдим. У зот уларни ўқиган пайтларида аср намозини ўқиб бўлган эдилар. Сўнг ҳузуримга кирдилар, менинг ёнимда ансорлардан Бану Ҳаром аёлларидан бир нечтаси бор эди. У зот бу икки ракаатни ўқидилар. Мен у зотнинг олдига бир чўрини юбориб, унга: ‹У зотнинг ёнида туриб: Умму Салама: ‹Эй Расулуллоҳ, мен сизни бу икки ракаатдан қайтарганингизни эшитганман, лекин ўзингизни уларни ўқиётганингизни кўраяпман› деяпти, деб айт. Агар у зот қўллари билан ишора қилсалар, у зотдан четланиб тур› дедим. Чўри шундай қилди, у зот қўллари билан ишора қилдилар, у эса у зотдан четланди. У зот намоздан бўшаганларида: «Эй Абу Умайянинг қизи, сен асрдан кейинги икки ракаат ҳақида сўрабсан. Ҳақиқатан, олдимга Абдулқайс қабиласидан ўз қавмларининг (мусулмон бўлгани) хабари билан баъзи кишилар келишди-да, мени пешиндан кейинги икки ракаатдан машғул қилиб қўйишди. Мана шу иккиси ўша (икки ракаат)дир» дедилар» дедилар.