حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ يِسَافٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ . فَقَالَ سَالِمٌ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ . ثُمَّ قَالَ بَعْدُ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ مِمَّا قُلْتُ لَكَ قَالَ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ لَمْ تَذْكُرْ أُمِّي بِخَيْرٍ وَلاَ بِشَرٍّ قَالَ إِنَّمَا قُلْتُ لَكَ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّا بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ " . ثُمَّ قَالَ " إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ " . قَالَ فَذَكَرَ بَعْضَ الْمَحَامِدِ " وَلْيَقُلْ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَرُدَّ - يَعْنِي عَلَيْهِمْ - يَغْفِرُ اللَّهُ لَنَا وَلَكُمْ " .
Hilol ibn Yasofdan rivoyat qilinadi: Biz Salim ibn Ubayd (roziyallohu anhu) bilan birga edik. Shunda jamoadan bir kishi aksa urdi va: «Assalomu alaykum», dedi. Salim: «Va alayka va alo ummika (senga va onangga ham)», dedi. Soʻng keyinroq: «Balki sen menga aytgan soʻzimdan (koʻnglingga ogʻir olib) noxush sezgandirsan?» dedi. U kishi: «Onamni yaxshilik bilan ham, yomonlik bilan ham eslamaganingni istardim», dedi. Salim: «Men senga faqat Rasululloh ﷺ aytganlaridek aytdim, xolos. Biz Rasululloh ﷺ huzurlarida boʻlganimizda jamoadan bir kishi aksa urib: ‹Assalomu alaykum›, dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Va alayka va alo ummika›, dedilar. Soʻng: ‹Sizlardan biringiz aksa urganda Allohga hamd aytsin›, dedilar», dedi. (Roviy) baʼzi hamdlarni zikr qildi, soʻng: «Uning yonidagi kishi unga: ‹Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin)›, desin. U esa ularga: ‹Yagʻfirullohu lano va lakum (Alloh bizni ham, sizlarni ham magʻfirat qilsin)›, deb javob bersin», dedi.
