قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ النِّسَاءَ فَوَعَظَ فِيهِنَّ وَقَالَ عَلَامَ يَضْرِبُ أَحَدُكُمْ امْرَأَتَهُ وَلَعَلَّهُ أَنْ يُضَاجِعَهَا مِنْ آخِرِ النَّهَارِ أَوْ آخِرِ اللَّيْلِ

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺning ayollarni zikr qilayotganlarini eshitdim; u zot ular haqida vaʼz qilib: «Nega birortangiz xotinini uradi? Holbuki, ehtimol, u kunning oxirida yoki tunning oxirida u bilan birga yotar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺнинг аёлларни зикр қилаётганларини эшитдим; у зот улар ҳақида ваъз қилиб: «Нега бирортангиз хотинини уради? Ҳолбуки, эҳтимол, у куннинг охирида ёки туннинг охирида у билан бирга ётар», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {إِذْ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا} انْبَعَثَ لَهَا رَجُلٌ عَارِمٌ عَزِيزٌ مَنِيعٌ فِي رَهْطِهِ مِثْلُ أَبِي زَمْعَةَ ثُمَّ وَعَظَهُمْ فِي الضَّحِكِ مِنْ الضَّرْطَةِ فَقَالَ إِلَى مَا يَضْحَكُ أَحَدُكُمْ مِمَّا يَفْعَلُ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِلَى مَا يَجْلِدُ أَحَدُكُمْ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الْعَبْدِ ثُمَّ لَعَلَّهُ أَنْ يُضَاجِعَهَا مِنْ آخِرِ يَوْمِهِ

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ {Oʻshanda ularning eng badbaxti qoʻzgʻalganida} (oyatini oʻqib): «Unga (tuyani soʻyishga) oʻz qavmi ichida Abu Zamʼaga oʻxshagan azamatli, aziz va kuchli bir kishi qoʻzgʻaldi», dedilar. Soʻng ularga shamol chiqishidan kulish haqida vaʼz qilib: «Nega birortangiz oʻzi qiladigan ishdan kuladi?» dedilar. (Roviy) aytdi: Soʻng u zot: «Nega birortangiz xotinini qul savalagandek savalaydi? Holbuki, ehtimol, u oʻsha kuni oxirida u bilan birga yotar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ {Ўшанда уларнинг энг бадбахти қўзғалганида} (оятини ўқиб): «Унга (туяни сўйишга) ўз қавми ичида Абу Замъага ўхшаган азаматли, азиз ва кучли бир киши қўзғалди», дедилар. Сўнг уларга шамол чиқишидан кулиш ҳақида ваъз қилиб: «Нега бирортангиз ўзи қиладиган ишдан кулади?» дедилар. (Ровий) айтди: Сўнг у зот: «Нега бирортангиз хотинини қул савалагандек савалайди? Ҳолбуки, эҳтимол, у ўша куни охирида у билан бирга ётар», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ قَالَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ النَّاقَةَ وَذَكَرَ الَّذِي عَقَرَهَا فَقَالَ {إِذْ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا} انْبَعَثَ لَهَا رَجُلٌ عَارِمٌ عَزِيزٌ مَنِيعٌ فِي رَهْطِهِ مِثْلُ أَبِي زَمْعَةَ ثُمَّ ذَكَرَ النِّسَاءَ فَوَعَظَهُمْ فِيهِنَّ فَقَالَ عَلَامَ يَجْلِدُ أَحَدُكُمْ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الْعَبْدِ وَلَعَلَّهُ يُضَاجِعُهَا مِنْ آخِرِ يَوْمِهِ ثُمَّ وَعَظَهُمْ فِي ضَحِكِهِمْ مِنْ الضَّرْطَةِ فَقَالَ عَلَامَ يَضْحَكُ أَحَدُكُمْ عَلَى مَا يَفْعَلُ

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qildilar va (Samud qavmining) tuyasini hamda uni soʻygan kimsani zikr qilib: {Oʻshanda ularning eng badbaxti qoʻzgʻalganida} (deb oʻqidilar va): «Unga oʻz qavmi ichida Abu Zamʼaga oʻxshagan azamatli, aziz va kuchli bir kishi qoʻzgʻaldi», dedilar. Soʻng ayollarni zikr qildilar va ular haqida vaʼz qilib: «Nega sizlardan biri xotinini qul savalagandek savalaydi? Holbuki, ehtimol, u oʻsha kuni oxirida u bilan birga yotar», dedilar. Soʻng ularga shamol chiqishidan kulishlari haqida vaʼz qilib: «Nega sizlardan biri oʻzi qiladigan ishdan kuladi?» dedilar.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилдилар ва (Самуд қавмининг) туясини ҳамда уни сўйган кимсани зикр қилиб: {Ўшанда уларнинг энг бадбахти қўзғалганида} (деб ўқидилар ва): «Унга ўз қавми ичида Абу Замъага ўхшаган азаматли, азиз ва кучли бир киши қўзғалди», дедилар. Сўнг аёлларни зикр қилдилар ва улар ҳақида ваъз қилиб: «Нега сизлардан бири хотинини қул савалагандек савалайди? Ҳолбуки, эҳтимол, у ўша куни охирида у билан бирга ётар», дедилар. Сўнг уларга шамол чиқишидан кулишлари ҳақида ваъз қилиб: «Нега сизлардан бири ўзи қиладиган ишдан кулади?» дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَوَعَظَهُمْ فِي النِّسَاءِ وَقَالَ عَلَامَ يَضْرِبُ أَحَدُكُمْ امْرَأَتَهُ ضَرْبَ الْعَبْدِ ثُمَّ يُضَاجِعُهَا مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot ularga ayollar haqida vaʼz qildilar va: «Nega sizlardan biri xotinini qul urgandek uradi? Soʻng tunning oxirida u bilan birga yotadi-ku», dedilar.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот уларга аёллар ҳақида ваъз қилдилар ва: «Нега сизлардан бири хотинини қул ургандек уради? Сўнг туннинг охирида у билан бирга ётади-ку», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ بْنِ الْأَسْوَدِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَسَدٍ قَالَلَمَّا اسْتُعِزَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا عِنْدَهُ فِي نَفَرٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَالَ دَعَا بِلَالٌ لِلصَّلَاةِ فَقَالَ مُرُوا مَنْ يُصَلِّي بِالنَّاسِ قَالَ فَخَرَجْتُ فَإِذَا عُمَرُ فِي النَّاسِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ غَائِبًا فَقَالَ قُمْ يَا عُمَرُ فَصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَ فَقَامَ فَلَمَّا كَبَّرَ عُمَرُ سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ وَكَانَ عُمَرُ رَجُلًا مُجْهِرًا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَيْنَ أَبُو بَكْرٍ يَأْبَى اللَّهُ ذَلِكَ وَالْمُسْلِمُونَ يَأْبَى اللَّهُ ذَلِكَ وَالْمُسْلِمُونَ قَالَ فَبَعَثَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَجَاءَ بَعْدَ أَنْ صَلَّى عُمَرُ تِلْكَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ قَالَ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَمْعَةَ قَالَ لِي عُمَرُ وَيْحَكَ مَاذَا صَنَعْتَ بِي يَا ابْنَ زَمْعَةَ وَاللَّهِ مَا ظَنَنْتُ حِينَ أَمَرْتَنِي إِلَّا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَكَ بِذَلِكَ وَلَوْلَا ذَلِكَ مَا صَلَّيْتُ بِالنَّاسِ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ حِينَ لَمْ أَرَ أَبَا بَكْرٍ رَأَيْتُكَ أَحَقَّ مَنْ حَضَرَ بِالصَّلَاةِ

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning kasalliklari ogʻirlashganda, men u zotning huzurlarida musulmonlardan bir necha kishi bilan birga edim. Bilol namozga chaqirdi. U zot: «Birovga aytinglar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. Men chiqdim va Umarni odamlar orasida koʻrdim, Abu Bakr esa hozir emas edi. Men: «Ey Umar, turib odamlarga namoz oʻqib bering», dedim. U turdi. Umar takbir aytganida, Rasululloh ﷺ uning ovozini eshitdilar — Umar baland ovozli kishi edi. Rasululloh ﷺ: «Abu Bakr qani? Alloh bunga yoʻl qoʻymaydi va musulmonlar ham; Alloh bunga yoʻl qoʻymaydi va musulmonlar ham», dedilar. Soʻng Abu Bakrga (kishi) yubordilar; u Umar oʻsha namozni oʻqib boʻlganidan keyin keldi va odamlarga namoz oʻqib berdi. Abdulloh ibn Zamʼa dedi: Umar menga: «Voy sening holingga, menga nima qilding, ey Ibn Zamʼa! Allohga qasamki, sen menga buyurganingda, buni senga Rasululloh ﷺ buyurgan, deb oʻylagan edim; boʻlmasa, odamlarga namoz oʻqib bermas edim», dedi. Men: «Allohga qasamki, menga Rasululloh ﷺ buyurmadilar. Lekin men Abu Bakrni koʻrmaganimda, hozir boʻlganlar ichida namozga eng haqlisi sen deb bildim», dedim.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг касалликлари оғирлашганда, мен у зотнинг ҳузурларида мусулмонлардан бир неча киши билан бирга эдим. Билол намозга чақирди. У зот: «Бировга айтинглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. Мен чиқдим ва Умарни одамлар орасида кўрдим, Абу Бакр эса ҳозир эмас эди. Мен: «Эй Умар, туриб одамларга намоз ўқиб беринг», дедим. У турди. Умар такбир айтганида, Расулуллоҳ ﷺ унинг овозини эшитдилар — Умар баланд овозли киши эди. Расулуллоҳ ﷺ: «Абу Бакр қани? Аллоҳ бунга йўл қўймайди ва мусулмонлар ҳам; Аллоҳ бунга йўл қўймайди ва мусулмонлар ҳам», дедилар. Сўнг Абу Бакрга (киши) юбордилар; у Умар ўша намозни ўқиб бўлганидан кейин келди ва одамларга намоз ўқиб берди. Абдуллоҳ ибн Замъа деди: Умар менга: «Вой сенинг ҳолингга, менга нима қилдинг, эй Ибн Замъа! Аллоҳга қасамки, сен менга буюрганингда, буни сенга Расулуллоҳ ﷺ буюрган, деб ўйлаган эдим; бўлмаса, одамларга намоз ўқиб бермас эдим», деди. Мен: «Аллоҳга қасамки, менга Расулуллоҳ ﷺ буюрмадилар. Лекин мен Абу Бакрни кўрмаганимда, ҳозир бўлганлар ичида намозга энг ҳақлиси сен деб билдим», дедим.