قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعُسْفَانَ فَاسْتَقْبَلَنَا الْمُشْرِكُونَ عَلَيْهِمْ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَهُمْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ فَقَالُوا قَدْ كَانُوا عَلَى حَالٍ لَوْ أَصَبْنَا غِرَّتَهُمْ ثُمَّ قَالُوا تَأْتِي عَلَيْهِمْ الْآنَ صَلَاةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَبْنَائِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ قَالَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِهَذِهِ الْآيَاتِ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ {وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمْ الصَّلَاةَ} قَالَ فَحَضَرَتْ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذُوا السِّلَاحَ قَالَ فَصَفَفْنَا خَلْفَهُ صَفَّيْنِ قَالَ ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ فَرَفَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ سَجَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ وَالْآخَرُونَ قِيَامٌ يَحْرُسُونَهُمْ فَلَمَّا سَجَدُوا وَقَامُوا جَلَسَ الْآخَرُونَ فَسَجَدُوا فِي مَكَانِهِمْ ثُمَّ تَقَدَّمَ هَؤُلَاءِ إِلَى مَصَافِّ هَؤُلَاءِ وَجَاءَ هَؤُلَاءِ إِلَى مَصَافِّ هَؤُلَاءِ قَالَ ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعُوا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ فَرَفَعُوا جَمِيعًا ثُمَّ سَجَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَالْآخَرُونَ قِيَامٌ يَحْرُسُونَهُمْ فَلَمَّا جَلَسَ جَلَسَ الْآخَرُونَ فَسَجَدُوا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ انْصَرَفَ قَالَ فَصَلَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتَيْنِ مَرَّةً بِعُسْفَانَ وَمَرَّةً

Abu Ayyosh az-Zuraqiy (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Usfonda edik. Mushriklar — boshliqlari Xolid ibn al-Valid — bizga roʻbaroʻ chiqishdi va ular biz bilan qibla oraligʻida edilar. Rasululloh ﷺ bizga peshinni oʻqib berdilar. Shunda ular: «Ular shunday holatda edilarki, gʻaflatlarida ularga zarba berganimizda edi», dedilar. Soʻng: «Endi ularga shunday bir namoz keladiki, u ular uchun oʻz farzandlaridan ham, oʻz jonlaridan ham suyukliroqdir», dedilar. (Abu Ayyosh) dedi: Shunda Jibril alayhissalom peshin bilan asr oraligʻida mana bu oyatlar bilan tushdi: {Va sen ular ichida boʻlib, ularga namozni ado qilsang}. Namoz vaqti kirdi, Rasululloh ﷺ ularga buyurdilar, ular qurol oldilar va biz u zotning ortlarida ikki saf boʻlib turdik. Soʻng u zot rukuga bordilar, biz ham hammamiz rukuga bordik. Soʻng boshlarini koʻtardilar, biz ham hammamiz koʻtardik. Soʻng Nabiy ﷺ oʻzlariga yaqin saf bilan sajda qildilar, boshqalari esa ularni qoʻriqlab tik turishdi. Ular sajda qilib, turganlaridan keyin boshqalari oʻtirib, oʻz joylarida sajda qilishdi. Soʻng bular anavilarning safiga oʻtdi, anavilar bularning safiga keldi. Soʻng u zot rukuga bordilar, hammalari rukuga borishdi; soʻng boshlarini koʻtardilar, hammalari koʻtarishdi; soʻng Nabiy ﷺ va u zotga yaqin saf sajda qildi, boshqalari esa ularni qoʻriqlab tik turishdi. U zot oʻtirganlarida boshqalari oʻtirib sajda qildilar. Soʻng u zot ularga salom berdilar va (namozdan) chiqdilar. (Abu Ayyosh) dedi: Rasululloh ﷺ uni ikki marta — bir marta Usfonda, bir marta esa...Абу Айёш аз-Зурақий (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Усфонда эдик. Мушриклар — бошлиқлари Холид ибн ал-Валид — бизга рўбарў чиқишди ва улар биз билан қибла оралиғида эдилар. Расулуллоҳ ﷺ бизга пешинни ўқиб бердилар. Шунда улар: «Улар шундай ҳолатда эдиларки, ғафлатларида уларга зарба берганимизда эди», дедилар. Сўнг: «Энди уларга шундай бир намоз келадики, у улар учун ўз фарзандларидан ҳам, ўз жонларидан ҳам суюклироқдир», дедилар. (Абу Айёш) деди: Шунда Жибрил алайҳиссалом пешин билан аср оралиғида мана бу оятлар билан тушди: {Ва сен улар ичида бўлиб, уларга намозни адо қилсанг}. Намоз вақти кирди, Расулуллоҳ ﷺ уларга буюрдилар, улар қурол олдилар ва биз у зотнинг ортларида икки саф бўлиб турдик. Сўнг у зот рукуга бордилар, биз ҳам ҳаммамиз рукуга бордик. Сўнг бошларини кўтардилар, биз ҳам ҳаммамиз кўтардик. Сўнг Набий ﷺ ўзларига яқин саф билан сажда қилдилар, бошқалари эса уларни қўриқлаб тик туришди. Улар сажда қилиб, турганларидан кейин бошқалари ўтириб, ўз жойларида сажда қилишди. Сўнг булар анавиларнинг сафига ўтди, анавилар буларнинг сафига келди. Сўнг у зот рукуга бордилар, ҳаммалари рукуга боришди; сўнг бошларини кўтардилар, ҳаммалари кўтаришди; сўнг Набий ﷺ ва у зотга яқин саф сажда қилди, бошқалари эса уларни қўриқлаб тик туришди. У зот ўтирганларида бошқалари ўтириб сажда қилдилар. Сўнг у зот уларга салом бердилар ва (намоздан) чиқдилар. (Абу Айёш) деди: Расулуллоҳ ﷺ уни икки марта — бир марта Усфонда, бир марта эса...

قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ كَتَبَ بِهِ إِلَيَّ وَقَرَأْتُهُ عَلَيْهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْهُ يُحَدِّثُ بِهِ وَلَكِنِّي حَفِظْتُهُ مِنْ الْكِتَابِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي مَصَافِّ الْعَدُوِّ بِعُسْفَانَ وَعَلَى الْمُشْرِكِينَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَصَلَّى بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ ثُمَّ قَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّ لَهُمْ صَلَاةً بَعْدَ هَذِهِ هِيَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَبْنَائِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ فَصَلَّى بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ فَصَفَّهُمْ صَفَّيْنِ خَلْفَهُ قَالَ فَرَكَعَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمِيعًا فَلَمَّا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ سَجَدَ الصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَقَامَ الْآخَرُونَ فَلَمَّا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ سَجَدَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ لِرُكُوعِهِمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ تَأَخَّرَ الصَّفُّ الْمُقَدَّمُ وَتَقَدَّمَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ فَقَامَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ فِي مَقَامِ صَاحِبِهِ ثُمَّ رَكَعَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمِيعًا فَلَمَّا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ مِنْ الرُّكُوعِ سَجَدَ الصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَقَامَ الْآخَرُونَ ثُمَّ سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ

Abu Ayyosh az-Zuraqiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Usfonda dushmanga roʻbaroʻ saf tortgan edilar, mushriklarning boshligʻi Xolid ibn Valid edi. Nabiy ﷺ ularga peshin namozini oʻqib berdilar. Mushriklar: «Bularning bundan keyin shunday bir namozi borki, u ularga mol-mulklari va oʻgʻillaridan ham suyukliroqdir», deyishdi. Soʻng Rasululloh ﷺ ularga asr namozini oʻqib berdilar. U zot ularni orqalarida ikki saf qilib qoʻydilar, soʻng Rasululloh ﷺ ularning hammasi bilan rukuʼ qildilar. Ular boshlarini koʻtargach, u zotga yaqin turgan saf sajda qildi, boshqalari esa tik turdi. Ular boshlarini koʻtargach, orqadagi saf Rasululloh ﷺ bilan qilgan rukuʼlari uchun sajda qildi. Soʻng oldingi saf orqaga chekindi, orqadagi saf oldinga oʻtdi, ularning har biri sherigi turgan joyga turdi. Soʻng Rasululloh ﷺ ularning hammasi bilan rukuʼ qildilar. Ular rukuʼdan boshlarini koʻtargach, u zotga yaqin turgan saf sajda qildi, boshqalari esa tik turdi. Soʻng Rasululloh ﷺ ularga salom berdilar.Абу Айёш аз-Зурақий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Усфонда душманга рўбарў саф тортган эдилар, мушрикларнинг бошлиғи Холид ибн Валид эди. Набий ﷺ уларга пешин намозини ўқиб бердилар. Мушриклар: «Буларнинг бундан кейин шундай бир намози борки, у уларга мол-мулклари ва ўғилларидан ҳам суюклироқдир», дейишди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уларга аср намозини ўқиб бердилар. У зот уларни орқаларида икки саф қилиб қўйдилар, сўнг Расулуллоҳ ﷺ уларнинг ҳаммаси билан рукуъ қилдилар. Улар бошларини кўтаргач, у зотга яқин турган саф сажда қилди, бошқалари эса тик турди. Улар бошларини кўтаргач, орқадаги саф Расулуллоҳ ﷺ билан қилган рукуълари учун сажда қилди. Сўнг олдинги саф орқага чекинди, орқадаги саф олдинга ўтди, уларнинг ҳар бири шериги турган жойга турди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уларнинг ҳаммаси билан рукуъ қилдилар. Улар рукуъдан бошларини кўтаргач, у зотга яқин турган саф сажда қилди, бошқалари эса тик турди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уларга салом бердилар.

قَالَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ وَالْمُشْرِكُونَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ مَرَّتَيْنِ مَرَّةً بِأَرْضِ بَنِي سُلَيْمٍ وَمَرَّةً بِعُسْفَانَ

Abu Ayyosh az-Zuraqiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mushriklar ular bilan qibla oraligʻida boʻlgan holda xavf namozini ikki marta — bir marta Banu Sulaym yerida, bir marta Usfonda oʻqidilar.Абу Айёш аз-Зурақий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мушриклар улар билан қибла оралиғида бўлган ҳолда хавф намозини икки марта — бир марта Бану Сулайм ерида, бир марта Усфонда ўқидилар.

قَالَ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عَيَّاشٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ حِينَ أَصْبَحَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ كَانَ لَهُ كَعَدْلِ رَقَبَةٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ وَكُتِبَ لَهُ بِهَا عَشْرُ حَسَنَاتٍ وَحُطَّ عَنْهُ بِهَا عَشْرُ سَيِّئَاتٍ وَرُفِعَتْ لَهُ بِهَا عَشْرُ دَرَجَاتٍ وَكَانَ فِي حِرْزٍ مِنْ الشَّيْطَانِ حَتَّى يُمْسِيَ وَإِذَا أَمْسَى مِثْلُ ذَلِكَ حَتَّى يُصْبِحَ قَالَ فَرَأَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ صَدَقَ أَبُو عَيَّاشٍ

Abu Ayyosh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim tongda: ‹La ilaha illalohu vahdahu la sharika lahu, lahul-mulku va lahul-hamdu, va Huva ala kulli shayin Qodir (Yolgʻiz Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Uniki va hamd Unga xosdir, U har narsaga Qodirdir)›, desa, unga Ismoil avlodidan bir qulni ozod qilganday (savob) boʻladi, u sababli unga oʻnta yaxshilik yoziladi, undan oʻnta xato toʻkiladi, uning uchun oʻn daraja koʻtariladi va u kechgacha shaytondan panohda boʻladi. Kechqurun aytsa, tonggacha xuddi shundaydir», dedilar. Bir kishi tushida Rasululloh ﷺni koʻrib: «Yo Rasululloh, Abu Ayyosh Sizdan shunday-shunday rivoyat qilyapti», dedi. U zot: «Abu Ayyosh rost aytdi», dedilar.Абу Айёш (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким тонгда: ‹Ла илаҳа иллалоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳу, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, ва Ҳува ала кулли шайин Қодир (Ёлғиз Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уники ва ҳамд Унга хосдир, У ҳар нарсага Қодирдир)›, деса, унга Исмоил авлодидан бир қулни озод қилгандай (савоб) бўлади, у сабабли унга ўнта яхшилик ёзилади, ундан ўнта хато тўкилади, унинг учун ўн даража кўтарилади ва у кечгача шайтондан паноҳда бўлади. Кечқурун айтса, тонггача худди шундайдир», дедилар. Бир киши тушида Расулуллоҳ ﷺни кўриб: «Ё Расулуллоҳ, Абу Айёш Сиздан шундай-шундай ривоят қиляпти», деди. У зот: «Абу Айёш рост айтди», дедилар.