حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، حَدَّثَنَا سِمَاكٌ، عَنْ حَنَشٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى قَوْمٍ قَدْ بَنَوْا زُبْيَةً لِلْأَسَدِ فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ يَتَدَافَعُونَ إِذْ سَقَطَ رَجُلٌ فَتَعَلَّقَ بِآخَرَ ثُمَّ تَعَلَّقَ رَجُلٌ بِآخَرَ حَتَّى صَارُوا فِيهَا أَرْبَعَةً فَجَرَحَهُمْ الْأَسَدُ فَانْتَدَبَ لَهُ رَجُلٌ بِحَرْبَةٍ فَقَتَلَهُ وَمَاتُوا مِنْ جِرَاحَتِهِمْ كُلُّهُمْ فَقَامُوا أَوْلِيَاءُ الْأَوَّلِ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْآخِرِ فَأَخْرَجُوا السِّلَاحَ لِيَقْتَتِلُوا فَأَتَاهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى تَفِيئَةِ ذَلِكَ فَقَالَ تُرِيدُونَ أَنْ تَقَاتَلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ إِنِّي أَقْضِي بَيْنَكُمْ قَضَاءً إِنْ رَضِيتُمْ فَهُوَ الْقَضَاءُ وَإِلَّا حَجَزَ بَعْضُكُمْ عَنْ بَعْضٍ حَتَّى تَأْتُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَكُونَ هُوَ الَّذِي يَقْضِي بَيْنَكُمْ فَمَنْ عَدَا بَعْدَ ذَلِكَ فَلَا حَقَّ لَهُ اجْمَعُوا مِنْ قَبَائِلِ الَّذِينَ حَفَرُوا الْبِئْرَ رُبُعَ الدِّيَةِ وَثُلُثَ الدِّيَةِ وَنِصْفَ الدِّيَةِ وَالدِّيَةَ كَامِلَةً فَلِلْأَوَّلِ الرُّبُعُ لِأَنَّهُ هَلَكَ مَنْ فَوْقَهُ وَلِلثَّانِي ثُلُثُ الدِّيَةِ وَلِلثَّالِثِ نِصْفُ الدِّيَةِ فَأَبَوْا أَنْ يَرْضَوْا فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عِنْدَ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَصُّوا عَلَيْهِ الْقِصَّةَ فَقَالَ أَنَا أَقْضِي بَيْنَكُمْ وَاحْتَبَى فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ إِنَّ عَلِيًّا قَضَى فِينَا فَقَصُّوا عَلَيْهِ الْقِصَّةَ فَأَجَازَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَنْبَأَنَا سِمَاكٌ عَنْ حَنَشٍ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وَلِلرَّابِعِ الدِّيَةُ كَامِلَةً.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ meni Yamanga yubordilar. Biz sher uchun oʻra qazigan bir qavmga yetib bordik. Ular oʻsha oʻra atrofida bir-birlarini turtib turganlarida, bir kishi tushib ketdi va boshqasini ushlab qoldi, soʻng u ham boshqasini ushlab qoldi, toki ular oʻrada toʻrt kishi boʻldilar, sher esa ularni yarador qildi. Soʻng bir kishi nayza bilan sherni oʻldirdi, ularning hammasi yaralaridan oʻldilar. Birinchining vorislari oxirgining vorislariga qarshi turib, urushmoq uchun qurol koʻtardilar. Shu asnoda Ali (roziyallohu anhu) ularning oldiga kelib: ‹Rasululloh ﷺ hayot ekanlar, sizlar urushmoqchimisizlar? Men sizlarning oralaringizda bir hukm chiqaraman, agar rozi boʻlsangizlar, oʻsha hukm boʻladi, aks holda bir-biringizni ushlab turing, toki Nabiy ﷺ huzurlariga borasizlar, oralaringizda u zot hukm qiladilar. Undan keyin kim tajovuz qilsa, unga hech qanday haq yoʻq. Oʻra qazigan qabilalardan diyatning choragini, diyatning uchdan birini, diyatning yarmini va toʻliq diyatni toʻplang. Birinchi kishiga chorak, chunki ustidagi uch kishining halok boʻlishiga sabab boʻldi, ikkinchisiga diyatning uchdan biri, uchinchisiga diyatning yarmi›, dedi. Ular rozi boʻlishdan bosh tortdilar. Soʻng Nabiy ﷺ huzurlariga keldilar, u zot Maqomi Ibrohim yonida edilar, unga voqeani soʻzlab berdilar. U zot: ‹Men sizlarning oralaringizda hukm qilaman›, deb oʻtirdilar. Qavmdan bir kishi: ‹Ali bizning oramizda hukm qilgan edi›, dedi va u zotga voqeani soʻzlab berdi. Shunda Rasululloh ﷺ uni (Alining hukmini) joriy qildilar». Toʻrtinchi kishiga toʻliq diyat berildi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мени Яманга юбордилар. Биз шер учун ўра қазиган бир қавмга етиб бордик. Улар ўша ўра атрофида бир-бирларини туртиб турганларида, бир киши тушиб кетди ва бошқасини ушлаб қолди, сўнг у ҳам бошқасини ушлаб қолди, токи улар ўрада тўрт киши бўлдилар, шер эса уларни ярадор қилди. Сўнг бир киши найза билан шерни ўлдирди, уларнинг ҳаммаси яраларидан ўлдилар. Биринчининг ворислари охиргининг ворисларига қарши туриб, урушмоқ учун қурол кўтардилар. Шу аснода Али (розияллоҳу анҳу) уларнинг олдига келиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ ҳаёт эканлар, сизлар урушмоқчимисизлар? Мен сизларнинг ораларингизда бир ҳукм чиқараман, агар рози бўлсангизлар, ўша ҳукм бўлади, акс ҳолда бир-бирингизни ушлаб туринг, токи Набий ﷺ ҳузурларига борасизлар, ораларингизда у зот ҳукм қиладилар. Ундан кейин ким тажовуз қилса, унга ҳеч қандай ҳақ йўқ. Ўра қазиган қабилалардан диятнинг чорагини, диятнинг учдан бирини, диятнинг ярмини ва тўлиқ диятни тўпланг. Биринчи кишига чорак, чунки устидаги уч кишининг ҳалок бўлишига сабаб бўлди, иккинчисига диятнинг учдан бири, учинчисига диятнинг ярми›, деди. Улар рози бўлишдан бош тортдилар. Сўнг Набий ﷺ ҳузурларига келдилар, у зот Мақоми Иброҳим ёнида эдилар, унга воқеани сўзлаб бердилар. У зот: ‹Мен сизларнинг ораларингизда ҳукм қиламан›, деб ўтирдилар. Қавмдан бир киши: ‹Али бизнинг орамизда ҳукм қилган эди›, деди ва у зотга воқеани сўзлаб берди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни (Алининг ҳукмини) жорий қилдилар». Тўртинчи кишига тўлиқ дият берилди.