حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ عَنَزَةَ يُقَالُ لَهُ زَائِدَةُ أَوْ مَزِيدَةُ بْنُ حَوَالَةَ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ مِنْ أَسْفَارِهِ فَنَزَلَ النَّاسُ مَنْزِلًا وَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّ دَوْحَةٍ فَرَآنِي وَأَنَا مُقْبِلٌ مِنْ حَاجَةٍ لِي وَلَيْسَ غَيْرُهُ وَغَيْرُ كَاتِبِهِ فَقَالَ أَنَكْتُبُكَ يَا ابْنَ حَوَالَةَ قُلْتُ عَلَامَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَلَهَا عَنِّي وَأَقْبَلَ عَلَى الْكَاتِبِ قَالَ ثُمَّ دَنَوْتُ دُونَ ذَلِكَ قَالَ فَقَالَ أَنَكْتُبُكَ يَا ابْنَ حَوَالَةَ قُلْتُ عَلَامَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَلَهَا عَنِّي وَأَقْبَلَ عَلَى الْكَاتِبِ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمَا فَإِذَا فِي صَدْرِ الْكِتَابِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمَا لَنْ يُكْتَبَا إِلَّا فِي خَيْرٍ فَقَالَ أَنَكْتُبُكَ يَا ابْنَ حَوَالَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَقَالَ يَا ابْنَ حَوَالَةَ كَيْفَ تَصْنَعُ فِي فِتْنَةٍ تَثُورُ فِي أَقْطَارِ الْأَرْضِ كَأَنَّهَا صَيَاصِي بَقَرٍ قَالَ قُلْتُ أَصْنَعُ مَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَلَيْكَ بِالشَّامِ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَصْنَعُ فِي فِتْنَةٍ كَأَنَّ الْأُولَى فِيهَا نَفْجَةُ أَرْنَبٍ قَالَ فَلَا أَدْرِي كَيْفَ قَالَ فِي الْآخِرَةِ وَلَأَنْ أَكُونَ عَلِمْتُ كَيْفَ قَالَ فِي الْآخِرَةِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا

Anaza (qabilasi)dan boʻlgan, Zoida yoki Mazida ibn Havola deb ataladigan bir kishi aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan u zotning safarlaridan birida edik. Odamlar bir manzilga tushdilar, Nabiy ﷺ esa katta bir daraxtning soyasiga tushdilar. Men hojatimdan qaytib kelayotganimda, u zot meni koʻrdilar; u zot va kotiblaridan boshqa hech kim yoʻq edi. U zot: «Seni yozaymi, ey Ibn Havola?» dedilar. Men: «Nima uchun, ey Allohning Rasuli?» dedim. U zot mendan yuz oʻgirib, kotibga yuzlandilar. Soʻng men bir oz yaqinroq keldim. U zot: «Seni yozaymi, ey Ibn Havola?» dedilar. Men: «Nima uchun, ey Allohning Rasuli?» dedim. U zot mendan yuz oʻgirib, kotibga yuzlandilar. Soʻng kelib, ularning boshida turdim; qarasam, maktubning boshida Abu Bakr va Umar (bitilgan) ekan. Men ularning ismi faqat yaxshilikda yozilgan boʻlsa kerak, deb oʻyladim. U zot: «Seni yozaymi, ey Ibn Havola?» dedilar. Men: «Ha, ey Allohning Nabiysi», dedim. Shunda u zot: «Ey Ibn Havola, yer chetlarida sigir shoxlariday qoʻzgʻaladigan fitnada nima qilasan?» dedilar. Men: «Nima qilay, ey Allohning Rasuli?» dedim. U zot: «Shomni lozim tut», dedilar. Soʻng: «Avvalgisi unda quyonning sakrashiday koʻringan fitnada nima qilasan?» dedilar. (Rovuy) aytdi: Men u zot oxirgisi haqida nima deganlarini bilmayman; oxirgisi haqida nima deganlarini bilganim menga u va bundan koʻra sevimliroq boʻlar edi.Аназа (қабиласи)дан бўлган, Зоида ёки Мазида ибн Ҳавола деб аталадиган бир киши айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан у зотнинг сафарларидан бирида эдик. Одамлар бир манзилга тушдилар, Набий ﷺ эса катта бир дарахтнинг соясига тушдилар. Мен ҳожатимдан қайтиб келаётганимда, у зот мени кўрдилар; у зот ва котибларидан бошқа ҳеч ким йўқ эди. У зот: «Сени ёзайми, эй Ибн Ҳавола?» дедилар. Мен: «Нима учун, эй Аллоҳнинг Расули?» дедим. У зот мендан юз ўгириб, котибга юзландилар. Сўнг мен бир оз яқинроқ келдим. У зот: «Сени ёзайми, эй Ибн Ҳавола?» дедилар. Мен: «Нима учун, эй Аллоҳнинг Расули?» дедим. У зот мендан юз ўгириб, котибга юзландилар. Сўнг келиб, уларнинг бошида турдим; қарасам, мактубнинг бошида Абу Бакр ва Умар (битилган) экан. Мен уларнинг исми фақат яхшиликда ёзилган бўлса керак, деб ўйладим. У зот: «Сени ёзайми, эй Ибн Ҳавола?» дедилар. Мен: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Набийси», дедим. Шунда у зот: «Эй Ибн Ҳавола, ер четларида сигир шохларидай қўзғаладиган фитнада нима қиласан?» дедилар. Мен: «Нима қилай, эй Аллоҳнинг Расули?» дедим. У зот: «Шомни лозим тут», дедилар. Сўнг: «Аввалгиси унда қуённинг сакрашидай кўринган фитнада нима қиласан?» дедилар. (Ровуй) айтди: Мен у зот охиргиси ҳақида нима деганларини билмайман; охиргиси ҳақида нима деганларини билганим менга у ва бундан кўра севимлироқ бўлар эди.