حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تُحْشَرُونَ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً، ثُمَّ قَرَأَ
﴿ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ ﴾ فَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ، ثُمَّ يُؤْخَذُ بِرِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِي ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ، فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ﴿ مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَآ أَمَرْتَنِى بِهِۦٓ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ رَبِّى وَرَبَّكُمْ ۚ وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَّا دُمْتُ فِيهِمْ ۖ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِى كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ ۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ إِن تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۖ وَإِن تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴾{وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ} إِلَى قَوْلِهِ ﴿ إِن تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۖ وَإِن تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ﴾{الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}". قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ذُكِرَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ هُمُ الْمُرْتَدُّونَ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى عَهْدِ أَبِي بَكْرٍ، فَقَاتَلَهُمْ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه.Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Sizlar — yalangoyoq, yalangʻoch va xatna qilinmagan holda — tiriltirilasizlar (va toʻplanasizlar)», — dedi. Soʻng Paygʻambar ﷺ (mana shu) ilohiy oyatni oʻqidi: ‹Biz dastlabki yaratishni qanday boshlagan boʻlsak, uni (shunday) qaytaramiz — (bu) Bizning zimmamizdagi vaʼda; albatta, Biz (shuni) qilamiz› (Anbiyo, 104). U zot qoʻshdi: «Birinchi boʻlib kiyintiriladigan — Ibrohimdir. Soʻng mening baʼzi sahobalarim oʻngga va chapga (olib) ketiladi; men: ‹Mening sahobalarim!› — deyman. (Menga): ‹Ular — sen ularni (tark etib) ketganingdan keyin (Islomdan) qaytib (murtad boʻlib) ketdi›, — deyiladi. Soʻng men — solih banda Iso, Maryamning oʻgʻli aytganidek — aytaman: ‹Va men ular orasida boʻlganimda, ularga guvoh edim; Sen meni (oʻz huzuringga) olganingdan keyin, Sen ularning kuzatuvchisi boʻlding va Sen barcha narsaga guvohsan. Agar Sen ularni azoblasang, ular — Sening bandalaring; agar Sen ularni magʻfirat qilsang, albatta, Sen — yolgʻiz Sen — Qudratli, Hikmatlisan› (Moida, 117-118)», — dedi (Qais: «Ular — Abu Bakrning xalifaligi davrida Islomdan qaytgan (murtad boʻlgan) kishilar edi; Abu Bakr ularga qarshi jang qildi», — dedi).