حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ أَبَا طَالِبٍ، لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ دَخَلَ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ " أَىْ عَمِّ، قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. كَلِمَةً أُحَاجُّ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ". فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ، تَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَالاَ يُكَلِّمَانِهِ حَتَّى قَالَ آخِرَ شَىْءٍ كَلَّمَهُمْ بِهِ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْهُ ". فَنَزَلَتْ
﴿ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ ﴾ وَنَزَلَتْ ﴿ إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ ﴾Abu Tolibga vafot (alomatlari) yuz berganda, Paygʻambar ﷺ uning oldiga kirdilar, yonida esa Abu Jahl bor edi. U zot: «Ey amaki, ‹La ilaha illalloh› deb ayt — bir kalima (boʻlsin)ki, men u bilan Alloh huzurida sen uchun hujjat keltiray», dedilar. Shunda Abu Jahl va Abdulloh ibn Abu Umayya: «Ey Abu Tolib, Abdulmuttalibning millatidan (dinidan) yuz oʻgirasanmi?» deyishdi. Ular u bilan gapiraverishdi, to u oxirgi aytgan soʻzi: «Abdulmuttalibning millati ustida (man)» boʻldi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Men, agar undan qaytarilmasam, albatta sen uchun magʻfirat soʻrayman», dedilar. Shunda: «Paygʻambar va iymon keltirganlar uchun — garchi qarindosh boʻlsalar ham — ularning (mushriklarning) jahannam egalari ekani aniq boʻlganidan keyin, mushriklar uchun magʻfirat soʻrash(lari) joiz emas» (Tavba surasi, 113) (oyati) nozil boʻldi va: «Albatta sen oʻzing sevgan kishini hidoyat qila olmaysan...» (Qasas surasi, 56) (oyati) nozil boʻldi.