حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ الْقِصَاصُ، وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِهَذِهِ الأُمَّةِ
﴿ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِصَاصُ فِى ٱلْقَتْلَى ۖ ٱلْحُرُّ بِٱلْحُرِّ وَٱلْعَبْدُ بِٱلْعَبْدِ وَٱلْأُنثَىٰ بِٱلْأُنثَىٰ ۚ فَمَنْ عُفِىَ لَهُۥ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَٱتِّبَاعٌۢ بِٱلْمَعْرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَـٰنٍ ۗ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗ فَمَنِ ٱعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴾{كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ} فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ ﴿ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ﴾ يَتَّبِعُ بِالْمَعْرُوفِ وَيُؤَدِّي بِإِحْسَانٍ، ﴿ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ ﴾ وَرَحْمَةٌ مِمَّا كُتِبَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ. ﴿ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴾ قَتَلَ بَعْدَ قَبُولِ الدِّيَةِ.(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi:) Bani Isroilda qasos bor edi, lekin ularda diyat (xun toʻ lovi) yoʻq edi. Shunda Alloh taolo bu ummatga: ‹Sizlarga oʻldirilganlar haqida qasos farz qilindi: hur uchun hur, qul uchun qul, ayol uchun ayol; kimga oʻz (din) qardoshidan (oʻldirilganning egasidan) biror narsa (kechirim) qilinsa...› (Baqara surasi, 178) (oyatini) aytdi. ‹Afv› — qasdan (oʻ ldirish)da diyatni qabul qilishdir. ‹...bas, (oʻ ldiruvchiga) yaxshilik bilan ergashish va unga (diyatni) yaxshilik bilan ado etish (bordir)› (Baqara surasi, 178) — (egasi xun toʻ lovini) maʼruf (yaxshilik) bilan talab qiladi, (oʻ ldiruvchi esa) ehson (chiroyli) bilan ado etadi. ‹Bu — Robbingizdan (berilgan) yengillik (Baqara surasi, 178) va rahmatdir — sizdan oldingilarga yozilgan (hukm)dan (farqli). ‹Kim bundan keyin tajovuz qilsa, unga alamli azob bordir› (Baqara surasi, 178) — diyatni qabul qilgandan keyin (yana) oʻldirgan (kishi).