حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ،. قَالَ وَسَمِعْتُ أَخَاهُ أَبَا بَكْرِ بْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَوْمًا لأَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَ تَرَوْنَ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ
﴿ أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ ﴾ قَالُوا اللَّهُ أَعْلَمُ. فَغَضِبَ عُمَرُ فَقَالَ قُولُوا نَعْلَمُ أَوْ لاَ نَعْلَمُ. فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فِي نَفْسِي مِنْهَا شَىْءٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. قَالَ عُمَرُ يَا ابْنَ أَخِي قُلْ وَلاَ تَحْقِرْ نَفْسَكَ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ضُرِبَتْ مَثَلاً لِعَمَلٍ. قَالَ عُمَرُ أَىُّ عَمَلٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لِعَمَلٍ. قَالَ عُمَرُ لِرَجُلٍ غَنِيٍّ يَعْمَلُ بِطَاعَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، ثُمَّ بَعَثَ اللَّهُ لَهُ الشَّيْطَانَ فَعَمِلَ بِالْمَعَاصِي حَتَّى أَغْرَقَ أَعْمَالَهُ. {فَصُرْهُنَّ} قَطِّعْهُنَّ.(Ubayd ibn Umayr aytdi:) Umar (roziyallohu anhu) bir kuni Paygʻambar ﷺning ashobiga: «Bu oyat — ‹Biringiz xohlaydimi — uning (xurmozor va uzumzor) bogʻi boʻ lsa-yu...› (Baqara surasi, 266) — nima haqida nozil boʻ lgan deb oʻylaysiz?» dedi. Ular: «Alloh yaxshiroq biluvchidir», dedi. Umar gʻazablanib: «‹Bilamiz› yoki ‹bilmaymiz› denglar», dedi. Ibn Abbos: «Mening koʻ nglimda u haqida (bir fikr) bor, ey moʻminlar amiri», dedi. Umar: «Ey jiyanim, ayt, oʻzingni kichik (ahamiyatsiz) sanama», dedi. Ibn Abbos: «U bir amal uchun misol qilib keltirilgan», dedi. Umar: «Qaysi amal?» dedi. Ibn Abbos: «Bir amal (uchun)», dedi. Umar: «(Bu) — Alloh azza va jallaga itoat bilan amal qiladigan boy bir kishi (haqida)dir; soʻng Alloh unga Shaytonni yuboradi, u maʼsiyatlar (gunohlar) bilan amal qiladi, to oʻz amallarini (suvga) gʻ arq qiladi (yoʻq qiladi)», dedi. (Oyatdagi) ‹fasurhunna› — ularni boʻ lakla (kes) (degani)dir.