حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَجُلاً، جَاءَهُ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
﴿ وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا ﴾ إِلَى آخِرِ الآيَةِ، فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ لاَ تُقَاتِلَ كَمَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ. فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَغْتَرُّ بِهَذِهِ الآيَةِ وَلاَ أُقَاتِلُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَغْتَرَّ بِهَذِهِ الآيَةِ الَّتِي يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى ﴿ وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا ﴾ إِلَى آخِرِهَا. قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ ﴿ وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ ﴾. قَالَ ابْنُ عُمَرَ قَدْ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ كَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ، إِمَّا يَقْتُلُوهُ وَإِمَّا يُوثِقُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ، فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، فَلَمَّا رَأَى أَنَّهُ لاَ يُوَافِقُهُ فِيمَا يُرِيدُ قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ. قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا قَوْلِي فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَانَ اللَّهُ قَدْ عَفَا عَنْهُ، فَكَرِهْتُمْ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ. وَأَشَارَ بِيَدِهِ وَهَذِهِ ابْنَتُهُ أَوْ بِنْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ.(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, bir kishi uning oldiga kelib: «Ey Abu Abdurrahmon, Alloh oʻz Kitobida zikr qilgan ‹Agar moʻminlardan ikki toifa janglashsa (ularning orasini isloh qilinglar)...› (Hujurot surasi, 9) (oyatini) oxiriga qadar eshitmaysanmi? Alloh oʻz Kitobida zikr qilganidek, (nega) jang qilmaysan?» dedi. U: «Ey jiyanim, men bu oyat (gunohi) bilan aldanishimdan koʻ ra — jang qilmasligim menga suyukliroq; Alloh taolo: ‹Va kim moʻminni qasdan oʻ ldirsa (jazosi — jahannamdir)...› (Niso surasi, 93) (oyatini) oxiriga qadar (aytgan)-ku», dedi. U: «Alloh: ‹Va ular bilan — fitna qolmaguncha — jang qilinglar› (Anfol surasi, 39) deydi-ku», dedi. Ibn Umar: «Biz buni Rasululloh ﷺ davrida — islom (ahli) oz boʻ lganida — qildik; kishi dini sababli fitnaga (azobga) solinar — uni yo oʻ ldirar, yo bogʻ lab (qiynar) edilar — to islom koʻ payib, fitna qolmaguncha», dedi. U — Ibn Umar oʻ zi istagan (gap)ga muvofiq kelmaganini koʻ rganida: «Ali va Usmon haqida soʻzing nima?» dedi. Ibn Umar: «Ali va Usmon haqida soʻzim (nima boʻ lardi)? Usmonga kelsak, Alloh uni avf etgan edi; sizlar esa uni avf etishni yoqtirmadingiz. Aliga kelsak, u — Rasululloh ﷺning amakivachchasi va kuyovi (qizining eri)dir», dedi va qoʻ li bilan ishora qilib: «Mana — uning (Rasul ﷺning) qizi — koʻ rib turganingizdek (uning uyida)», dedi.