HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sahih al-Buxoriy · HadisСаҳиҳ ал-Бухорий · Ҳадис2292Bob 2:Боб 2: Allohning: ‹...Qoʻllaringiz (qasamyodi) bilan ahd-paymon qilgan kishilarga (ham) ularning nasibasini beringlar...› (Niso, 33) — degan soʻziАллоҳнинг: ‹...Қўлларингиз (қасамёди) билан аҳд-паймон қилган кишиларга (ҳам) уларнинг насибасини беринглар...› (Нисо, 33) — деган сўзиبَابُ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: {وَالَّذِينَ عَاقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ}

حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ إِدْرِيسَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما – ‏[quran sura="4" aya_start="33" aya_end="33"]{‏وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ‏}‏ قَالَ وَرَثَةً [quran sura="4" aya_start="33" aya_end="33"]‏{‏وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ‏}‏ قَالَ كَانَ الْمُهَاجِرُونَ لَمَّا قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَرِثُ الْمُهَاجِرُ الأَنْصَارِيَّ دُونَ ذَوِي رَحِمِهِ لِلأُخُوَّةِ الَّتِي آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمْ، فَلَمَّا نَزَلَتْ ‏[quran sura="4" aya_start="33" aya_end="33"]{‏وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ‏}‏ نَسَخَتْ، ثُمَّ قَالَ [quran sura="4" aya_start="33" aya_end="33"]‏{‏وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ ‏}‏ إِلاَّ النَّصْرَ وَالرِّفَادَةَ وَالنَّصِيحَةَ، وَقَدْ ذَهَبَ الْمِيرَاثُ وَيُوصِي لَهُ‏.‏

Said ibn Jubayr (Ibn Abbosdan) rivoyat qiladi: Ibn Abbos: «‹Biz har bir (kishi) uchun — ota-ona va qarindoshlar qoldirgan (mol)da — vorislar (mavoliy) tayinladi› (Niso, 33) (degan oyat haqida); va ‹Qoʻllaringiz (qasamyodi) bilan ahd qilgan kishilar (haqida)›: Muhojirlar Madinada Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelganda, muhojir ansoriyga — Paygʻambar ﷺ ular (muhojir va ansor) orasida oʻrnatgan birodarlik (uxuvvat) sababli — voris boʻlar, ansoriyning qarindoshlari esa unga voris boʻlmas edi. ‹Biz har bir (kishi) uchun vorislar tayinladi› (Niso, 33) (degan oyat) nozil boʻlganda, u — (meros borasida) birodarlik (ahdi)ni bekor qildi», — dedi. Soʻng u: «‹Qoʻllaringiz (qasamyodi) bilan ahd qilgan kishilar (haqida)gi oyat — yordam va oʻzaro nasihat (maslahat) borasida amal qilaverdi, lekin meros masalasi (bundan) chiqarib tashlandi va kishi — avval merosga haqli boʻlgan kishiga — oʻz vasiyatida biror narsa ajratishi joiz boʻldi», — dedi.Саид ибн Жубайр (Ибн Аббосдан) ривоят қилади: Ибн Аббос: «‹Биз ҳар бир (киши) учун — ота-она ва қариндошлар қолдирган (мол)да — ворислар (маволий) тайинлади› (Нисо, 33) (деган оят ҳақида); ва ‹Қўлларингиз (қасамёди) билан аҳд қилган кишилар (ҳақида)›: Муҳожирлар Мадинада Пайғамбар ﷺ нинг олдига келганда, муҳожир ансорийга — Пайғамбар ﷺ улар (муҳожир ва ансор) орасида ўрнатган биродарлик (ухувват) сабабли — ворис бўлар, ансорийнинг қариндошлари эса унга ворис бўлмас эди. ‹Биз ҳар бир (киши) учун ворислар тайинлади› (Нисо, 33) (деган оят) нозил бўлганда, у — (мерос борасида) биродарлик (аҳди)ни бекор қилди», — деди. Сўнг у: «‹Қўлларингиз (қасамёди) билан аҳд қилган кишилар (ҳақида)ги оят — ёрдам ва ўзаро насиҳат (маслаҳат) борасида амал қилаверди, лекин мерос масаласи (бундан) чиқариб ташланди ва киши — аввал меросга ҳақли бўлган кишига — ўз васиятида бирор нарса ажратиши жоиз бўлди», — деди.

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ · Rivoyat qildi:Ривоят қилди: Said ibn Jubayr