وَقَالَ عُقَيْلٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ عُرْوَةُ فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْتَحِنُهُنَّ، وَبَلَغَنَا أَنَّهُ لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرُدُّوا إِلَى الْمُشْرِكِينَ مَا أَنْفَقُوا عَلَى مَنْ هَاجَرَ مِنْ أَزْوَاجِهِمْ، وَحَكَمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ، أَنْ لاَ يُمَسِّكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ، أَنَّ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَيْنِ قَرِيبَةَ بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ، وَابْنَةَ جَرْوَلٍ الْخُزَاعِيِّ، فَتَزَوَّجَ قَرِيبَةَ مُعَاوِيَةُ، وَتَزَوَّجَ الأُخْرَى أَبُو جَهْمٍ، فَلَمَّا أَبَى الْكُفَّارُ أَنْ يُقِرُّوا بِأَدَاءِ مَا أَنْفَقَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ، أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {وَإِنْ فَاتَكُمْ شَىْءٌ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ} وَالْعَقِبُ مَا يُؤَدِّي الْمُسْلِمُونَ إِلَى مَنْ هَاجَرَتِ امْرَأَتُهُ مِنَ الْكُفَّارِ، فَأَمَرَ أَنْ يُعْطَى مَنْ ذَهَبَ لَهُ زَوْجٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ مَا أَنْفَقَ مِنْ صَدَاقِ نِسَاءِ الْكُفَّارِ اللاَّئِي هَاجَرْنَ، وَمَا نَعْلَمُ أَحَدًا مِنَ الْمُهَاجِرَاتِ ارْتَدَّتْ بَعْدَ إِيمَانِهَا. وَبَلَغَنَا أَنَّ أَبَا بَصِيرِ بْنَ أَسِيدٍ الثَّقَفِيَّ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُؤْمِنًا مُهَاجِرًا فِي الْمُدَّةِ، فَكَتَبَ الأَخْنَسُ بْنُ شَرِيقٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُ أَبَا بَصِيرٍ، فَذَكَرَ الْحَدِيثَ.
Zuhriy (Urvadan) rivoyat qiladi: Urva: «Oisha menga aytdiki, Allohning Rasuli ﷺ hijrat qilib kelgan ayollarni imtihon qilar edi», — dedi. Bizga yana — Alloh: musulmonlar oʻz xotinlariga (mahr sifatida) sarflagan (narsa)ni — hijrat qilgan (oʻsha) xotinlarini (kofirlarga qaytarib) — qaytarib olishni va musulmonlar kofira ayollarni oʻz nikohida saqlamasligini (buyurgan) oyat nozil boʻlganda — Umar oʻz ikki xotinini — Abu Umayyaning qizi Qariba va Jarvol al-Xuzoiyning qizini — taloq qildi, deb (xabar berildi). Keyinchalik Muoviya Qaribaga, Abu Jahm esa boshqasiga uylandi. Mushriklar — musulmonlar oʻz (kofira) xotinlariga sarflagan (mahr)ni toʻlashni rad etganda, Alloh (mana bu oyatni) nozil qildi: ‹Agar sizning xotinlaringizdan biri sizdan kofirlarga (qochib) ketsa va sizlar (boshqa tomondan ayol kelishi bilan) gʻanimat (olsangiz), (xotinlari ketganlarga) — ular sarflagan (mahr)ning mislini bering...› (Mumtahina, 11). Bas, Alloh — xotini (kofirlarga) ketgan musulmonga — oʻz xotiniga bergan mahri evaziga — erlarini tashlab hijrat qilgan kofira xotinlarning mahridan berilishni buyurdi. Biz — Islomni qabul qilgandan keyin undan qaytgan (murtad boʻlgan) biror muhojira ayolni bilmaymiz. Bizga yana — Abu Basir ibn Asid as-Saqafiy (sulh) muddati davomida Paygʻambar ﷺ ning oldiga musulmon muhojir sifatida keldi, deb (xabar berildi). Axnas ibn Shariq Paygʻambar ﷺ ga — Abu Basirni qaytarishni soʻrab — yozdi.Зуҳрий (Урвадан) ривоят қилади: Урва: «Оиша менга айтдики, Аллоҳнинг Расули ﷺ ҳижрат қилиб келган аёлларни имтиҳон қилар эди», — деди. Бизга яна — Аллоҳ: мусулмонлар ўз хотинларига (маҳр сифатида) сарфлаган (нарса)ни — ҳижрат қилган (ўша) хотинларини (кофирларга қайтариб) — қайтариб олишни ва мусулмонлар кофира аёлларни ўз никоҳида сақламаслигини (буюрган) оят нозил бўлганда — Умар ўз икки хотинини — Абу Умайянинг қизи Қариба ва Жарвол ал-Хузоийнинг қизини — талоқ қилди, деб (хабар берилди). Кейинчалик Муовия Қарибага, Абу Жаҳм эса бошқасига уйланди. Мушриклар — мусулмонлар ўз (кофира) хотинларига сарфлаган (маҳр)ни тўлашни рад этганда, Аллоҳ (мана бу оятни) нозил қилди: ‹Агар сизнинг хотинларингиздан бири сиздан кофирларга (қочиб) кеца ва сизлар (бошқа томондан аёл келиши билан) ғанимат (олсангиз), (хотинлари кетганларга) — улар сарфлаган (маҳр)нинг мислини беринг...› (Мумтаҳина, 11). Бас, Аллоҳ — хотини (кофирларга) кетган мусулмонга — ўз хотинига берган маҳри эвазига — эрларини ташлаб ҳижрат қилган кофира хотинларнинг маҳридан берилишни буюрди. Биз — Исломни қабул қилгандан кейин ундан қайтган (муртад бўлган) бирор муҳожира аёлни билмаймиз. Бизга яна — Абу Басир ибн Асид ас-Сақафий (сулҳ) муддати давомида Пайғамбар ﷺ нинг олдига мусулмон муҳожир сифатида келди, деб (хабар берилди). Ахнас ибн Шариқ Пайғамбар ﷺ га — Абу Басирни қайтаришни сўраб — ёзди.