حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ، أَخْبَرَنَا أَبُو حُمَيْدٍ السَّاعِدِيُّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ بَنِي أَسَدٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَةٍ فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ ـ قَالَ سُفْيَانُ أَيْضًا فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ ـ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " مَا بَالُ الْعَامِلِ نَبْعَثُهُ، فَيَأْتِي يَقُولُ هَذَا لَكَ وَهَذَا لِي. فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَيَنْظُرُ أَيُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَأْتِي بِشَىْءٍ إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ". ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَتَىْ إِبْطَيْهِ " أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ " ثَلاَثًا. قَالَ سُفْيَانُ قَصَّهُ عَلَيْنَا الزُّهْرِيُّ. وَزَادَ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعَ أُذُنَاىَ وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنِي، وَسَلُوا زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَإِنَّهُ سَمِعَهُ مَعِي. وَلَمْ يَقُلِ الزُّهْرِيُّ سَمِعَ أُذُنِي. {خُوَارٌ} صَوْتٌ، وَالْجُؤَارُ مِنْ تَجْأَرُونَ كَصَوْتِ الْبَقَرَةِ.
(Abu Humayd as-Soidiy (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ Banu Asaddan — Ibn al-Utbiyya deb ataladigan — bir kishini sadaqa (zakot yigʻish)ga (amaldor qilib) tayinladilar. U (yigʻib) kelganida: «Bu — sizlarga, bu esa — menga hadya qilindi (sovgʻa)», dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ minbarga turdilar — Sufyon (yana): ‹minbarga chiqdilar›, dedi — Allohga hamd va sano aytib, soʻng: «Biz yuboradigan amaldorga nima boʻladiki, u kelib: ‹Bu — senga, bu esa — menga (sovgʻa)›, deydi?! U otasi va onasining uyida oʻtirib, oʻziga hadya qilinadimi yoki yoʻqmi — (bir) qarasa edi-ku?! Jonim (qoʻ)lida boʻlgan Zot bilan qasamki, u (amaldor) biron narsani olmaydi, magar Qiyomat kuni uni — boʻyniga koʻtarib — keltiradi: agar (u) tuya boʻlsa, uning boʻkirishi bor; agar sigir boʻlsa, uning maʼrashi bor; agar qoʻy boʻlsa, u maʼraydi», dedilar. Soʻng U zot ikki qoʻllarini — biz ikki qoʻltiqlarining oqini (terisini) koʻrgunimizcha — koʻtardilar: «Ogoh boʻlinglar, men (sizlarga) yetkazdimmi?» — uch marta (dedilar). (Sufyon aytdi: Buni bizga Zuhriy hikoya qildi. Hishom esa otasidan, (u) Abu Humayddan (ziyoda qilib): ‹Buni mening ikki qulogʻim eshitdi, koʻzim koʻrdi; Zayd ibn Sobitdan ham soʻranglar — chunki u ham buni men bilan (birga) eshitdi›, dedi. Zuhriy esa: ‹mening qulogʻim eshitdi›, demadi. ‹Xuvor› — (sigirning) ovozi (boʻkirishi)dir; ‹juʼor› esa — ‹tajʼarun› (soʻzi)dan boʻlib, sigirning ovozi kabidir.)(Абу Ҳумайд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ Бану Асаддан — Ибн ал-Утбийя деб аталадиган — бир кишини садақа (закот йиғиш)га (амалдор қилиб) тайинладилар. У (йиғиб) келганида: «Бу — сизларга, бу эса — менга ҳадя қилинди (совға)», деди. Шунда Пайғамбар ﷺ минбарга турдилар — Суфён (яна): ‹минбарга чиқдилар›, деди — Аллоҳга ҳамд ва сано айтиб, сўнг: «Биз юборадиган амалдорга нима бўладики, у келиб: ‹Бу — сенга, бу эса — менга (совға)›, дейди?! У отаси ва онасининг уйида ўтириб, ўзига ҳадя қилинадими ёки йўқми — (бир) қараса эди-ку?! Жоним (қў)лида бўлган Зот билан қасамки, у (амалдор) бирон нарсани олмайди, магар Қиёмат куни уни — бўйнига кўтариб — келтиради: агар (у) туя бўлса, унинг бўкириши бор; агар сигир бўлса, унинг маъраши бор; агар қўй бўлса, у маърайди», дедилар. Сўнг У зот икки қўлларини — биз икки қўлтиқларининг оқини (терисини) кўргунимизча — кўтардилар: «Огоҳ бўлинглар, мен (сизларга) етказдимми?» — уч марта (дедилар). (Суфён айтди: Буни бизга Зуҳрий ҳикоя қилди. Ҳишом эса отасидан, (у) Абу Ҳумайддан (зиёда қилиб): ‹Буни менинг икки қулоғим эшитди, кўзим кўрди; Зайд ибн Собитдан ҳам сўранглар — чунки у ҳам буни мен билан (бирга) эшитди›, деди. Зуҳрий эса: ‹менинг қулоғим эшитди›, демади. ‹Хувор› — (сигирнинг) овози (бўкириши)дир; ‹жуъор› эса — ‹тажъарун› (сўзи)дан бўлиб, сигирнинг овози кабидир.)