حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، فَلَمَّا كَانَ آخِرَ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِمِنًى، لَوْ شَهِدْتَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَاهُ رَجُلٌ قَالَ إِنَّ فُلاَنًا يَقُولُ لَوْ مَاتَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ لَبَايَعْنَا فُلاَنًا. فَقَالَ عُمَرُ لأَقُومَنَّ الْعَشِيَّةَ فَأُحَذِّرَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ. قُلْتُ لاَ تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ، فَأَخَافُ أَنْ لاَ يُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَيُطِيرُ بِهَا كُلُّ مُطِيرٍ، فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ دَارَ الْهِجْرَةِ وَدَارَ السُّنَّةِ، فَتَخْلُصُ بِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ فَيَحْفَظُوا مَقَالَتَكَ، وَيُنَزِّلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا. فَقَالَ وَاللَّهِ لأَقُومَنَّ بِهِ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ آيَةُ الرَّجْمِ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Abdurrahmon ibn Avfga (Qurʼon) oʻqitib turardim. Umar (roziyallohu anhu) haj qilgan oxirgi hajida Abdurrahmon Minoda menga: «Koshki bugun amirul-moʻminin huzurida boʻlganingda edi! Uning oldiga bir kishi kelib: ‹Falonchi: ›Agar amirul-moʻminin vafot etsa, falonchiga bayʼat qilamiz‹ deyaptiku‹ dedi. Shunda Umar: ›Bu kechqurun albatta turib, odamlarning haqlarini gʻasb qilmoqchi boʻlgan bu guruhni ogohlantiraman‹ dedi», dedi. Men: «Bunday qilmang, chunki mavsum (haj) avom-toʻdani toʻplaydi, ular sizning majlisingizda koʻpchilikni tashkil qiladilar. Soʻzingizni oʻz oʻrniga qoʻymay, uni har turli oʻzgartiruvchi oʻzgartirib yuborishidan qoʻrqaman. Hijrat diyori va sunnat diyori boʻlmish Madinaga yetib borguningizgacha sabr qiling. (U yerda) Rasululloh ﷺ ning muhojir va ansor sahobalari bilan xolis suhbat qilasiz, ular soʻzingizni yaxshi saqlab, oʻz oʻrniga qoʻyadilar», dedim. U: «Vallohi, Madinada turadigan birinchi majlisimda buni albatta aytaman», dedi. Ibn Abbos aytdi: Biz Madinaga yetib keldik. Soʻng u: «Albatta, Alloh Muhammadni ﷺ haq bilan yubordi va unga Kitobni nozil qildi. Nozil qilingan narsalar ichida rajm oyati ham bor edi...» dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Абдурраҳмон ибн Авфга (Қуръон) ўқитиб турардим. Умар (розияллоҳу анҳу) ҳаж қилган охирги ҳажида Абдурраҳмон Минода менга: «Кошки бугун амирул-мўминин ҳузурида бўлганингда эди! Унинг олдига бир киши келиб: ‹Фалончи: ›Агар амирул-мўминин вафот этса, фалончига байъат қиламиз‹ деяптику‹ деди. Шунда Умар: ›Бу кечқурун албатта туриб, одамларнинг ҳақларини ғасб қилмоқчи бўлган бу гуруҳни огоҳлантираман‹ деди», деди. Мен: «Бундай қилманг, чунки мавсум (ҳаж) авом-тўдани тўплайди, улар сизнинг мажлисингизда кўпчиликни ташкил қиладилар. Сўзингизни ўз ўрнига қўймай, уни ҳар турли ўзгартирувчи ўзгартириб юборишидан қўрқаман. Ҳижрат диёри ва суннат диёри бўлмиш Мадинага етиб боргунингизгача сабр қилинг. (У ерда) Расулуллоҳ ﷺ нинг муҳожир ва ансор саҳобалари билан холис суҳбат қиласиз, улар сўзингизни яхши сақлаб, ўз ўрнига қўядилар», дедим. У: «Валлоҳи, Мадинада турадиган биринчи мажлисимда буни албатта айтаман», деди. Ибн Аббос айтди: Биз Мадинага етиб келдик. Сўнг у: «Албатта, Аллоҳ Муҳаммадни ﷺ ҳақ билан юборди ва унга Китобни нозил қилди. Нозил қилинган нарсалар ичида ражм ояти ҳам бор эди...» деди.