حَدَّثنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، وَأَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، قَالا : نا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ الْعُذْرِيُّ , بِبَيْرُوتَ , أَخْبَرَنِي أبِي , أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ , حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ أَقْبَلَ مِنْ مَكَّةَ وَجَاءَهُ خَبَرُ صَفِيَّةَ بِنْتِ أَبِي عُبَيْدٍ فَأَسْرَعَ السَّيْرَ , فَلَمَّا غَابَتِ الشَّمْسُ , قَالَ لَهُ إِنْسَانٌ مِنْ أَصْحَابِهِ : الصَّلاةُ , فَسَكَتَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً , فَقَالَ لَهُ صَاحِبُهُ : الصَّلاةُ , فَسَكَتَ . فَقَالَ لِلَّذِي قَالَ لَهُ الصَّلاةُ : إِنَّهُ لَيَعْلَمُ مِنْ هَذَا عِلْمًا لا أَعْلَمُهُ , فَسَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ بَعْدَمَا غَابَ الشَّفَقُ سَاعَةً نزل فَأَقَامَ الصَّلاةَ , وَكَانَ لا يُنَادِي لِشَيْءٍ مِنَ الصَّلاةِ فِي السَّفَرِ , وَقَالَ النَّيْسَابُورِيُّ : بِشَيْءٍ مِنَ الصَّلَوَاتِ فِي السَّفَرِ , فَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا جَمَعَ بَيْنَهُمَا , ثُمَّ قَالَ : " إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بَعْدَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ سَاعَةً , وَكَانَ يُصَلِّي عَلَى ظَهْرِ رَاحِلَتِهِ أَيْنَ تَوَجَّهَتْ بِهِ السُّبْحَةُ فِي السَّفَرِ " , وَيُخْبِرُهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَصْنَعُ ذَلِكَ . حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ , ثنا عَمِّي , حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ , عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنْ سَالِمٍ , قَالَ : أَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ خَبَرٌ مِنْ صَفِيَّةَ فَأَسْرَعَ السَّيْرَ , ثُمَّ ذَكَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ , وَقَالَ : بَعْدَ أَنْ غَابَ الشَّفَقُ بِسَاعَةٍ . عَنِ تَابَعَهُ ابْنُ وَهْبٍ
Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Makkadan qaytayotgan edi, unga Safiyya bint Abu Ubayd haqidagi xabar keldi va u yurishni tezlatdi. Quyosh botganda, sheriklaridan bir kishi unga: «Namoz», dedi. U jim turdi. Soʻng bir muddat yurdi, sherigi yana: «Namoz», dedi. U yana jim turdi. Unga «Namoz» degan kishiga: «Albatta, u bu haqda men bilmaydigan bir ilmni biladi», deyildi. U yurdi, shafaq botganidan bir muddat oʻtgach tushdi va namozga iqoma aytdi — u safarda namozlarning hech biri uchun chaqirmas edi. Naysoburiy: «safarda namozlardan biror narsa uchun», dedi. Soʻng turib, shom bilan xuftonni birga oʻqidi, ikkovini jamladi. Keyin: «Rasululloh ﷺ yurishni tezlatmoqchi boʻlsalar, shafaq botganidan bir muddat oʻtgach, shom bilan xuftonni jamlar edilar. Safarda nafl namozini ulovlari ustida, ulov ularni qaysi tomonga yuzlantirsa, oʻsha tomonda oʻqir edilar», dedi va ularga Rasululloh ﷺ shunday qilganlarini xabar berdi. Solim aytdi: Abdulloh ibn Umarga Safiyya haqida xabar keldi va u yurishni tezlatdi — soʻng Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini zikr qildi va: «shafaq botganidan bir muddat keyin», dedi. Unga Ibn Vahb mutobaat qildi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Маккадан қайтаётган эди, унга Сафийя бинт Абу Убайд ҳақидаги хабар келди ва у юришни тезлатди. Қуёш ботганда, шерикларидан бир киши унга: «Намоз», деди. У жим турди. Сўнг бир муддат юрди, шериги яна: «Намоз», деди. У яна жим турди. Унга «Намоз» деган кишига: «Албатта, у бу ҳақда мен билмайдиган бир илмни билади», дейилди. У юрди, шафақ ботганидан бир муддат ўтгач тушди ва намозга иқома айтди — у сафарда намозларнинг ҳеч бири учун чақирмас эди. Найсобурий: «сафарда намозлардан бирор нарса учун», деди. Сўнг туриб, шом билан хуфтонни бирга ўқиди, икковини жамлади. Кейин: «Расулуллоҳ ﷺ юришни тезлатмоқчи бўлсалар, шафақ ботганидан бир муддат ўтгач, шом билан хуфтонни жамлар эдилар. Сафарда нафл намозини уловлари устида, улов уларни қайси томонга юзлантирса, ўша томонда ўқир эдилар», деди ва уларга Расулуллоҳ ﷺ шундай қилганларини хабар берди. Солим айтди: Абдуллоҳ ибн Умарга Сафийя ҳақида хабар келди ва у юришни тезлатди — сўнг Набий ﷺдан шунга ўхшашини зикр қилди ва: «шафақ ботганидан бир муддат кейин», деди. Унга Ибн Ваҳб мутобаат қилди.