حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ مَتَاعًا فَأَفْلَسَ الَّذِي ابْتَاعَهُ مِنْهُ وَلَمْ يَقْبِضِ الَّذِي بَاعَهُ مِنْ ثَمَنِهِ شَيْئًا فَوَجَدَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ وَإِنْ مَاتَ الَّذِي ابْتَاعَهُ فَصَاحِبُ الْمَتَاعِ فِيهِ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ " .
Molik aytdi: «Mato sotgan kishi baʼzi kiyimlarni belgilariga koʻra (savdodan) istisno qilib, oʻzi uchun belgilanganlarini oʻshalardan tanlab olishni shart qilsa, bunda zarar yoʻq. Agar istisno qilayotganda ulardan tanlab olishni shart qilmagan boʻlsa, mening fikrimcha, u sotilgan matolar soniga sherik boʻladi. Chunki ikki kiyim belgisida bir xil boʻlib, narxida katta farq qilishi mumkin». Molik aytdi: «Bizning nazdimizda qoida shuki, taom va boshqa narsalarda sherikchilik (shirka), (molni tan narxida oʻtkazib) vakillikka topshirish (tavliya) va savdoni bekor qilish (iqola) — mol qoʻlga olingan boʻladimi, yoʻqmi — savdo naqd bilan boʻlib, unda foyda, zarar yoki narxni kechiktirish boʻlmasa, zarar yoʻq. Agar bu muomalalarning biriga ikki tarafning biridan foyda, zarar yoki narxni kechiktirish kirsa, u savdoga aylanadi — savdoni halol qiladigan narsa uni halol qiladi, savdoni harom qiladigan narsa uni harom qiladi; va bu (endi) shirka, tavliya yoki iqola emas». Molik mato yoki qullar sotib olgan, savdo tugallangan, soʻng bir kishi undan sherik boʻlishni soʻrab, u rozi boʻlgan, yangi sherik butun bahoni sotuvchiga toʻlagan, keyin molga uni (ikkovining) qoʻlidan chiqaradigan biror narsa yuz bergan holat haqida (shunday) dedi: «Yangi sherik bahoni dastlabki sherikdan oladi, dastlabki sherik esa butun bahoni sotuvchidan talab qiladi — magar dastlabki sherik savdo paytida, sotuvchi bilan muomala tugallanishidan avval, yangi sherikka sotuvchi unga (mol uchun) javobgar ekanini shart qilib qoʻygan boʻlsa (bu boshqa). Agar muomala tugab, sotuvchi ketib boʻlgan boʻlsa, dastlabki sherikning sharti botildir va javobgarlik uning zimmasidadir». Molik bir kishidan, ular oʻrtasida boʻlishish uchun biror mol sotib olishni soʻragan, oʻzi uchun ham (sotuvchiga) toʻlab berishini istagan va oʻsha molni u kishi uchun sotib beradigan boʻlgan kishi haqida (shunday) dedi: «Bu durust emas. U: ‹Men uchun toʻlab ber, men uni sen uchun sotaman›, deganida, bu — u uchun sotib berishi evaziga bergan qarzga aylanadi; agar oʻsha mol nobud boʻlsa yoki (qoʻldan) chiqib ketsa, bahoni toʻlagan kishi sherigidan oʻzi uning oʻrniga qoʻshgan mablagʻni talab qiladi. Bu — foyda keltiradigan qarz turkumidandir». Molik aytdi: «Agar kishi mol sotib olib, u oʻziga (toʻla) qaror topgan boʻlsa, soʻng boshqa kishi unga: ‹Bu molning yarmini men bilan boʻlish, men ularning barchasini sen uchun sotaman›, desa, bu haloldir, unda zarar yoʻq. Buning izohi shuki, bu — yangi savdodir: u molning yarmini, uning barchasini sotishi sharti bilan unga sotmoqda». Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishom (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi mol sotsa-yu, uni sotib olgan (xaridor) sinib (muflis boʻlib) qolsa, sotuvchi esa bahosidan hech narsa olmagan boʻlsa, keyin u (molini) aynan oʻsha holida topsa — u molga (boshqalardan) haqliroqdir. Agar uni sotib olgan kishi vafot etsa, mol egasi unda boshqa qarz beruvchilar bilan barobardir (teng huquqli)», dedilar.