وَعَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نَكَتَتْ فِيهِ نُكْتَةً سَوْدَاءَ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَتْ فيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى يَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ: أَبْيَضُ بِمثل الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مِرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجْخِيًّا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أشْرب من هَوَاهُ " رَوَاهُ مُسلم
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Umarning huzurida edik. Shunda u: «Sizlardan kim Rasululloh ﷺ ning fitnalar haqida zikr qilganini eshitgan?» dedi. Bir qavm (baʼzilar): «Biz uni eshitganmiz», dedilar. U: «Ehtimol sizlar kishining oʻz ahli (oilasi) va qoʻshnisi (haqi)dagi fitnasini (gunohini) nazarda tutayotgandirsizlar?» dedi. Ular: «Ha», dedilar. U: «Uni namoz, roʻza va sadaqa kafforat qiladi (yuvadi). Lekin sizlardan kim Paygʻambar ﷺ ning dengiz toʻlqini kabi toʻlqinlanadigan fitnalar haqida zikr qilganini eshitgan?» dedi. Huzayfa dedi: Shunda qavm jim boʻldi. Men: «Men (eshitganman)», dedim. U: «Sen (eshitgan ekansan); Alloh uchun (qanday yaxshisan), otang-a!» dedi. Huzayfa dedi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitganman: «Fitnalar qalblarga — boʻyra (toʻqilganda) choʻp-choʻp (terilgani) kabi — birin-ketin koʻndalang qilinadi (taqdim etiladi). Qaysi qalb ularni (oʻziga) singdirsa (ichsa), unda qora nuqta (dogʻ) qoʻyiladi; qaysi qalb ularni inkor qilsa (rad etsa), unda oq nuqta qoʻyiladi — toki (qalblar) ikki (xil) qalbga aylanadi: (biri) silliq tosh (safo) kabi oq — bunga osmonlar va yer turguncha hech bir fitna zarar qilmaydi; ikkinchisi esa — qora, kul rang (xira) — agʻdarilgan koʻza misol: na maʼrufni (yaxshilikni) taniydi va na munkarni (yomonlikni) inkor qiladi — faqat oʻz havoyi nafsidan singdirgan narsasidan boshqani (tanimaydi)», dedilar. Huzayfa dedi: Men unga (Umarga): «Sen bilan ularning (fitnalar) orasida yopiq bir eshik bor; u sindirilishiga (ochilishiga) yaqin», deb hadis aytdim. Umar: «Sindiriladimi — otasiz qolgur?! Agar u ochilganda edi, ehtimol (qaytadan) yopilarmidi?» dedi. Men: «Yoʻq, balki sindiriladi», dedim. Va men unga: «Oʻsha eshik — bir kishidirki, u oʻldiriladi yoki oʻladi», deb hadis aytdim — xato(lar)siz (rost) bir hadis (sifatida). Abu Xolid dedi: Men Saʼdga: «Ey Abu Molik, ‹asvad murbodd› (qora, kul rang) nima?» dedim. U: «Qoralik ichidagi kuchli oqlik», dedi. Men: «‹agʻdarilgan koʻza› (al-kuz mujaxxiy) nima?» dedim. U: «Toʻntarilgan (boshi pastga qaratilgan)», dedi.