وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ: «مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ وليُهد فمنْ لم يجدْ هَديا فيلصم ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ» فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَاقَ الْهَدْي من النَّاس
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning soʻnggi hajida (Vidoʼ hajida) u zot umra va haj qildi. U Zulhulayfadan Hadiyini (oʻzi bilan) haydab bordi. Rasululloh ﷺ avval umra va haj uchun ehrom bogʻlab boshladi. Odamlar ham Paygʻambar ﷺ bilan birga umra va haj qildi. Ulardan baʼzilari Hadiy keltirib, uni oʻzlari bilan haydab bordi, baʼzilari esa (Hadiy keltirmadi). Bas, Paygʻambar ﷺ Makkaga yetib kelganda, odamlarga: «Sizlardan kim Hadiy haydab kelgan boʻlsa, u — hajini tugatguncha — ehromdan chiqmasin. Sizlardan kimda Hadiy boʻlmasa, u Kaʼbani tavof qilsin, Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qilsin, soʻng sochini qisqartirib, ehromdan chiqsin va keyin haj uchun (yana) ehrom bogʻlasin; lekin u Hadiy (qurbonlik) soʻyishi kerak; kim Hadiy topa olmasa, u hajda uch kun va uyiga qaytgach, yetti kun roʻza tutsin», — dedilar. Paygʻambar ﷺ (Makkaga) yetib kelganda, Kaʼbani tavof qildi; u zot avval (Hajarul-Asvad) burchagini istilom qildi, soʻng Kaʼba atrofidagi birinchi uch aylanishda raml qildi va soʻnggi toʻrt aylanishda (oddiy) yurdi. Kaʼba tavofini tugatgach, u zot Maqom Ibrohimda ikki rakat namoz oʻqidi va namozni tugatgach, Safo bilan Marva tomonga borib, ular orasida yetti marta tavof (saʼy) qildi. U zot — hajning barcha marosimlarini tugatguncha va Nahr kuni (Zulhijjaning oʻninchisi) Hadiyini soʻyguncha — ehrom sababli taqiqlangan hech narsani qilmadi. Soʻng u zot (Makkaga) shoshilib bordi va Kaʼbani tavof qildi; soʻng ehrom sababli taqiqlangan har bir narsa halol boʻldi. Hadiyni oʻzlari bilan haydab olib borganlar ham Rasululloh ﷺ qilganidek qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг сўнгги ҳажида (Видў ҳажида) у зот умра ва ҳаж қилди. У Зулҳулайфадан Ҳадийини (ўзи билан) ҳайдаб борди. Расулуллоҳ ﷺ аввал умра ва ҳаж учун эҳром боғлаб бошлади. Одамлар ҳам Пайғамбар ﷺ билан бирга умра ва ҳаж қилди. Улардан баъзилари Ҳадий келтириб, уни ўзлари билан ҳайдаб борди, баъзилари эса (Ҳадий келтирмади). Бас, Пайғамбар ﷺ Маккага етиб келганда, одамларга: «Сизлардан ким Ҳадий ҳайдаб келган бўлса, у — ҳажини тугатгунча — эҳромдан чиқмасин. Сизлардан кимда Ҳадий бўлмаса, у Каъбани тавоф қилсин, Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилсин, сўнг сочини қисқартириб, эҳромдан чиқсин ва кейин ҳаж учун (яна) эҳром боғласин; лекин у Ҳадий (қурбонлик) сўйиши керак; ким Ҳадий топа олмаса, у ҳажда уч кун ва уйига қайтгач, етти кун рўза туцин», — дедилар. Пайғамбар ﷺ (Маккага) етиб келганда, Каъбани тавоф қилди; у зот аввал (Ҳажарул-Асвад) бурчагини истилом қилди, сўнг Каъба атрофидаги биринчи уч айланишда рамл қилди ва сўнгги тўрт айланишда (оддий) юрди. Каъба тавофини тугатгач, у зот Мақом Иброҳимда икки ракат намоз ўқиди ва намозни тугатгач, Сафо билан Марва томонга бориб, улар орасида етти марта тавоф (саъй) қилди. У зот — ҳажнинг барча маросимларини тугатгунча ва Наҳр куни (Зулҳижжанинг ўнинчиси) Ҳадийини сўйгунча — эҳром сабабли тақиқланган ҳеч нарсани қилмади. Сўнг у зот (Маккага) шошилиб борди ва Каъбани тавоф қилди; сўнг эҳром сабабли тақиқланган ҳар бир нарса ҳалол бўлди. Ҳадийни ўзлари билан ҳайдаб олиб борганлар ҳам Расулуллоҳ ﷺ қилганидек қилди.