وَعَن فَضالةَ بنِ عُبيد قَالَ: سمِعْتُ عمَرَ بن الْخطاب يَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " الشُّهَدَاءُ أَرْبَعَةٌ: رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ أَعْيُنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ هَكَذَا " وَرَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى سَقَطَتْ قَلَنْسُوَتُهُ فَمَا أَدْرِي أَقَلَنْسُوَةَ عُمَرَ أَرَادَ أَمْ قَلَنْسُوَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ: «وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ كَأَنَّمَا ضَرَبَ جِلْدَهُ بِشَوْكٍ طَلْحٍ مِنَ الْجُبْنِ أَتَاهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ فَهُوَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ أَسْرَفَ عَلَى نَفْسِهِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّابِعَةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Shahidlar toʻrt (toifa)dir: Imoni yaxshi boʻlgan moʻmin kishi dushmanga roʻpara kelib, oʻldirilgunicha Allohga sodiq qoladi. Ana shu kishiga odamlar qiyomat kuni mana shunday koʻzlarini koʻtarib (qarab) turadilar», dedilar va boshlarini koʻtardilar, hattoki qalpoqlari tushib ketdi. (Rivoyatchi) aytdi: Bilmadim, u Umarning qalpogʻini nazarda tutdimi yoki Nabiy ﷺning qalpoqlarinimi. (Soʻng) u zot: «Yana imoni yaxshi boʻlgan moʻmin kishi dushmanga roʻpara keladi, qoʻrquvdan badaniga (xuddi) tikan sanchilgandek boʻladi, shunda unga adashgan bir oʻq kelib uni oʻldiradi. Bu ikkinchi darajadadir. Yana solih amal bilan boshqa yomon amalni aralashtirgan moʻmin kishi dushmanga roʻpara kelib, oʻldirilgunicha Allohga sodiq qoladi. Bu uchinchi darajadadir. Yana oʻz joniga isrof qilgan (gunohga botgan) moʻmin kishi dushmanga roʻpara kelib, oʻldirilgunicha Allohga sodiq qoladi. Bu toʻrtinchi darajadadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ato ibn Dinorning hadisi orqaligina bilamiz.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Шаҳидлар тўрт (тоифа)дир: Имони яхши бўлган мўмин киши душманга рўпара келиб, ўлдирилгунича Аллоҳга содиқ қолади. Ана шу кишига одамлар қиёмат куни мана шундай кўзларини кўтариб (қараб) турадилар», дедилар ва бошларини кўтардилар, ҳаттоки қалпоқлари тушиб кетди. (Ривоятчи) айтди: Билмадим, у Умарнинг қалпоғини назарда тутдими ёки Набий ﷺнинг қалпоқлариними. (Сўнг) у зот: «Яна имони яхши бўлган мўмин киши душманга рўпара келади, қўрқувдан баданига (худди) тикан санчилгандек бўлади, шунда унга адашган бир ўқ келиб уни ўлдиради. Бу иккинчи даражададир. Яна солиҳ амал билан бошқа ёмон амални аралаштирган мўмин киши душманга рўпара келиб, ўлдирилгунича Аллоҳга содиқ қолади. Бу учинчи даражададир. Яна ўз жонига исроф қилган (гуноҳга ботган) мўмин киши душманга рўпара келиб, ўлдирилгунича Аллоҳга содиқ қолади. Бу тўртинчи даражададир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ато ибн Динорнинг ҳадиси орқалигина биламиз.