عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: خَرَجَ أَبُو طَالِبٍ إِلَى الشَّام وَخرج مَعَه النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَشْيَاخٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَلَمَّا أَشْرَفُوا عَلَى الرَّاهِبِ هَبَطُوا فَحَلُّوا رِحَالَهُمْ فَخَرَجَ إِلَيْهِمُ الرَّاهِبُ وَكَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ يَمُرُّونَ بِهِ فَلَا يَخْرُجُ إِلَيْهِمْ قَالَ فَهُمْ يَحُلُّونَ رِحَالَهُمْ فَجَعَلَ يَتَخَلَّلُهُمُ الرَّاهِبُ حَتَّى جَاءَ فَأَخَذَ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا سَيِّدُ الْعَالَمِينَ هَذَا رسولُ ربِّ الْعَالِمِينَ يَبْعَثُهُ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْعَالِمِينَ فَقَالَ لَهُ أَشْيَاخٌ مِنْ قُرَيْشٍ مَا عِلْمُكَ فَقَالَ إِنَّكُمْ حِينَ أَشْرَفْتُمْ مِنَ الْعَقَبَةِ لَمْ يَبْقَ شَجَرٌ وَلَا حَجَرٌ إِلَّا خَرَّ سَاجِدًا وَلَا يَسْجُدَانِ إِلَّا لِنَبِيٍّ وَإِنِّي أَعْرِفُهُ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ أَسْفَلَ مِنْ غُضْرُوفِ كَتِفِهِ مِثْلَ التُّفَّاحَةِ ثُمَّ رَجَعَ فَصَنَعَ لَهُمْ طَعَامًا فَلَمَّا أَتَاهُمْ بِهِ وَكَانَ هُوَ فِي رِعْيَةِ الْإِبِلِ فَقَالَ أَرْسِلُوا إِلَيْهِ فَأَقْبَلَ وَعَلَيْهِ غَمَامَةٌ تُظِلُّهُ فَلَمَّا دَنَا مِنَ الْقَوْم وجدهم قد سَبَقُوهُ إِلَى فَيْء الشَّجَرَة فَلَمَّا جَلَسَ مَالَ فَيْءُ الشَّجَرَةِ عَلَيْهِ فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى فَيْءِ الشَّجَرَةِ مَالَ عَلَيْهِ فَقَالَ أنْشدكُمْ بِاللَّه أَيُّكُمْ وَلِيُّهُ قَالُوا أَبُو طَالِبٍ فَلَمْ يَزَلْ يُنَاشِدُهُ حَتَّى رَدَّهُ أَبُو طَالِبٍ وَبَعَثَ مَعَهُ أَبُو بَكْرٍ بِلَالًا وَزَوَّدَهُ الرَّاهِبُ مِنَ الْكَعْكِ وَالزَّيْت. (علق الشَّيْخ أَن ذكر بِلَال فِي الحَدِيث خطأ إِذْ لم يكن خلق بعد)
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Tolib Shomga yoʻl oldi, Nabiy ﷺ ham Qurayshning bir necha keksalari bilan birga u bilan chiqdilar. Ular rohibning (yashaydigan joyiga) yetib kelganlarida toʻxtab, yuklarini tushirdilar. Rohib oldilariga chiqdi — bundan oldin ular uning yonidan oʻtsalar ham, u ularga chiqmas va eʼtibor ham bermas edi. Ular yuklarini tushirayotganlarida rohib oralaridan oʻtib kelib, Rasululloh ﷺning qoʻllaridan ushladi-da: «Bu — olamlarning sayyididir, bu — olamlar Robbining elchisidir, Alloh uni olamlarga rahmat qilib yuboradi», dedi. Quraysh keksalari unga: «Buni qayoqdan bilding?» deyishdi. U: «Siz dovondan oshib kelganingizda biror daraxt ham, tosh ham qolmadiki, sajdaga yiqilmagan boʻlsa. Ular faqat paygʻambarga sajda qiladilar. Men uni yelkasining qogʻirchogʻidan pastdagi, olmadek nubuvvat muhri bilan tanidim», dedi. Soʻng qaytib, ularga taom tayyorladi. U taomni olib kelganida (bola) tuyalarni boqib yurardi. Rohib: «Uni chaqirib kelinglar», dedi. U keldi, ustida soya solib turgan bir parcha bulut bor edi. Qavmga yaqinlashganida, ular undan oldin daraxt soyasini egallab olganlarini koʻrdi. U oʻtirganida daraxtning soyasi unga tomon ogʻdi. Rohib: «Daraxtning soyasiga qaranglar, unga tomon ogʻib qoldi», dedi. Soʻng u ularning oldida turib, uni Rumga olib bormasliklarini iltimos qila boshladi, chunki rumliklar uni koʻrsalar, sifatidan tanib qoladilar va oʻldirib qoʻyadilar. Shu payt u oʻgirilib qarasa, Rumdan kelgan yetti kishini koʻrdi. U ularning oldidan chiqib: «Sizlarni nima yetakladi?» dedi. Ular: «Biz bu paygʻambar shu oyda zohir boʻlishini eshitib keldik, har bir yoʻlga odamlar yuborilgan, bizga uning xabari yetkazildi va biz shu seningni yoʻlingga yuborildik», dedilar. U: «Ortingizda sizlardan yaxshiroq kishi bormi?» dedi. Ular: «Bizga uning xabari faqat shu yoʻlingdan kelishi (haqida) yetkazilgan», dedilar. U: «Aytinglar-chi, Alloh hukm qilmoqchi boʻlgan ishni odamlardan biror kishi qaytara oladimi?» dedi. Ular: «Yoʻq», dedilar. Shunda ular unga bayʼat berib, u bilan birga qoldilar. U (rohib): «Sizlarni Alloh nomi bilan ogohlantiraman, qaysingiz uning vasiysisiz?» dedi. Ular: «Abu Tolib», dedilar. U Abu Tolibni qaytmaguncha qattiq iltimos qilaverdi, oxiri Abu Tolib uni (Makkaga) qaytardi. Abu Bakr u bilan Bilolni yubordi, rohib esa unga kulcha va zaytun moyidan ozuqa berdi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Толиб Шомга йўл олди, Набий ﷺ ҳам Қурайшнинг бир неча кексалари билан бирга у билан чиқдилар. Улар роҳибнинг (яшайдиган жойига) етиб келганларида тўхтаб, юкларини туширдилар. Роҳиб олдиларига чиқди — бундан олдин улар унинг ёнидан ўтсалар ҳам, у уларга чиқмас ва эътибор ҳам бермас эди. Улар юкларини тушираётганларида роҳиб ораларидан ўтиб келиб, Расулуллоҳ ﷺнинг қўлларидан ушлади-да: «Бу — оламларнинг саййидидир, бу — оламлар Роббининг элчисидир, Аллоҳ уни оламларга раҳмат қилиб юборади», деди. Қурайш кексалари унга: «Буни қаёқдан билдинг?» дейишди. У: «Сиз довондан ошиб келганингизда бирор дарахт ҳам, тош ҳам қолмадики, саждага йиқилмаган бўлса. Улар фақат пайғамбарга сажда қиладилар. Мен уни елкасининг қоғирчоғидан пастдаги, олмадек нубувват муҳри билан танидим», деди. Сўнг қайтиб, уларга таом тайёрлади. У таомни олиб келганида (бола) туяларни боқиб юрарди. Роҳиб: «Уни чақириб келинглар», деди. У келди, устида соя солиб турган бир парча булут бор эди. Қавмга яқинлашганида, улар ундан олдин дарахт соясини эгаллаб олганларини кўрди. У ўтирганида дарахтнинг сояси унга томон оғди. Роҳиб: «Дарахтнинг соясига қаранглар, унга томон оғиб қолди», деди. Сўнг у уларнинг олдида туриб, уни Румга олиб бормасликларини илтимос қила бошлади, чунки румликлар уни кўрсалар, сифатидан таниб қоладилар ва ўлдириб қўядилар. Шу пайт у ўгирилиб қараса, Румдан келган етти кишини кўрди. У уларнинг олдидан чиқиб: «Сизларни нима етаклади?» деди. Улар: «Биз бу пайғамбар шу ойда зоҳир бўлишини эшитиб келдик, ҳар бир йўлга одамлар юборилган, бизга унинг хабари етказилди ва биз шу сенингни йўлингга юборилдик», дедилар. У: «Ортингизда сизлардан яхшироқ киши борми?» деди. Улар: «Бизга унинг хабари фақат шу йўлингдан келиши (ҳақида) етказилган», дедилар. У: «Айтинглар-чи, Аллоҳ ҳукм қилмоқчи бўлган ишни одамлардан бирор киши қайтара оладими?» деди. Улар: «Йўқ», дедилар. Шунда улар унга байъат бериб, у билан бирга қолдилар. У (роҳиб): «Сизларни Аллоҳ номи билан огоҳлантираман, қайсингиз унинг васийсисиз?» деди. Улар: «Абу Толиб», дедилар. У Абу Толибни қайтмагунча қаттиқ илтимос қилаверди, охири Абу Толиб уни (Маккага) қайтарди. Абу Бакр у билан Билолни юборди, роҳиб эса унга кулча ва зайтун мойидан озуқа берди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз.