حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْحَرُورِيَّةَ لَمَّا خَرَجَتْ وَهُوَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - قَالُوا لاَ حُكْمَ إِلاَّ لِلَّهِ . قَالَ عَلِيٌّ كَلِمَةُ حَقٍّ أُرِيدَ بِهَا بَاطِلٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَفَ نَاسًا إِنِّي لأَعْرِفُ صِفَتَهُمْ فِي هَؤُلاَءِ " يَقُولُونَ الْحَقَّ بِأَلْسِنَتِهِمْ لاَ يَجُوزُ هَذَا مِنْهُمْ - وَأَشَارَ إِلَى حَلْقِهِ - مِنْ أَبْغَضِ خَلْقِ اللَّهِ إِلَيْهِ مِنْهُمْ أَسْوَدُ إِحْدَى يَدَيْهِ طُبْىُ شَاةٍ أَوْ حَلَمَةُ ثَدْىٍ " . فَلَمَّا قَتَلَهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - قَالَ انْظُرُوا . فَنَظَرُوا فَلَمْ يَجِدُوا شَيْئًا فَقَالَ ارْجِعُوا فَوَاللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَلاَ كُذِبْتُ . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ثُمَّ وَجَدُوهُ فِي خَرِبَةٍ فَأَتَوْا بِهِ حَتَّى وَضَعُوهُ بَيْنَ يَدَيْهِ . قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَأَنَا حَاضِرُ ذَلِكَ مِنْ أَمْرِهِمْ . وَقَوْلِ عَلِيٍّ فِيهِمْ زَادَ يُونُسُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ بُكَيْرٌ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنِ ابْنِ حُنَيْنٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الأَسْوَدَ .
Ubaydulloh ibn Abu Rofiʼ (rahimahulloh)dan — Rasululloh ﷺ ning ozod qilgan quli — rivoyat qilinadiki: Haruriya (Xavorij) chiqqanda — u (Ubaydulloh) Ali ibn Abu Tolib bilan birga edi — ular: «Hukm faqat Allohnikidir», — dedilar. Ali: «(Bu) maqsadi botil boʻlgan haq soʻzdir. Darhaqiqat, Rasululloh ﷺ shunday odamlarni vasf qilgan edilarki, men ularning vasfini mana shularda aniq taniyman: ‹Ular haqni tillari bilan aytadilar (lekin) bu (haq) ulardan mana shuni oshib oʻtmaydi — (roviy) tomogʻiga ishora qildi —. Alloh xalqlari ichida Unga eng yomon koʻrinadigani — ular orasida bir qora (tanli) kishi boʻlib, uning bir qoʻli echki yelinining soʻrgʻichidek yoki koʻkrak emchagidek (dir)›», — dedi. Ali ibn Abu Tolib ularni oʻldirganda: «(Oʻsha kishini) qaranglar (izlanglar)!» — dedi. Ular qaradilaru, hech narsa topmadilar. Shunda u: «Qaytinglar! Allohga qasamki, men yolgʻon gapirmadim va menga yolgʻon ham aytilmadi», — dedi — ikki yoki uch marta —. Soʻng ular uni bir vayronada topdilar va uni olib kelib, uning (Alining) oldiga qoʻydilar. Ubaydulloh dedi: «Men ularning bu ishida va Alining ular haqidagi soʻzida hozir edim». Yunus oʻz rivoyatida (shuni) ziyoda qildi: Bukayr dediki, menga bir kishi Ibn Hunayndan hadis aytdiki, u: «Men oʻsha qora (tanli kishi)ni koʻrdim», — degan.Убайдуллоҳ ибн Абу Рофиъ (раҳимаҳуллоҳ)дан — Расулуллоҳ ﷺ нинг озод қилган қули — ривоят қилинадики: Ҳарурия (Хавориж) чиққанда — у (Убайдуллоҳ) Али ибн Абу Толиб билан бирга эди — улар: «Ҳукм фақат Аллоҳникидир», — дедилар. Али: «(Бу) мақсади ботил бўлган ҳақ сўздир. Дарҳақиқат, Расулуллоҳ ﷺ шундай одамларни васф қилган эдиларки, мен уларнинг васфини мана шуларда аниқ танийман: ‹Улар ҳақни тиллари билан айтадилар (лекин) бу (ҳақ) улардан мана шуни ошиб ўтмайди — (ровий) томоғига ишора қилди —. Аллоҳ халқлари ичида Унга энг ёмон кўринадигани — улар орасида бир қора (танли) киши бўлиб, унинг бир қўли эчки елинининг сўрғичидек ёки кўкрак эмчагидек (дир)›», — деди. Али ибн Абу Толиб уларни ўлдирганда: «(Ўша кишини) қаранглар (изланглар)!» — деди. Улар қарадилару, ҳеч нарса топмадилар. Шунда у: «Қайтинглар! Аллоҳга қасамки, мен ёлғон гапирмадим ва менга ёлғон ҳам айтилмади», — деди — икки ёки уч марта —. Сўнг улар уни бир вайронада топдилар ва уни олиб келиб, унинг (Алининг) олдига қўйдилар. Убайдуллоҳ деди: «Мен уларнинг бу ишида ва Алининг улар ҳақидаги сўзида ҳозир эдим». Юнус ўз ривоятида (шуни) зиёда қилди: Букайр дедики, менга бир киши Ибн Ҳунайндан ҳадис айтдики, у: «Мен ўша қора (танли киши)ни кўрдим», — деган.