حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيَّ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الأَنْصَارِيِّ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ صَوْمِهِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ رضى الله عنه رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً وَبِبَيْعَتِنَا بَيْعَةً . قَالَ فَسُئِلَ عَنْ صِيَامِ الدَّهْرِ فَقَالَ " لاَ صَامَ وَلاَ أَفْطَرَ " . أَوْ " مَا صَامَ وَمَا أَفْطَرَ " . قَالَ فَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمَيْنِ وَإِفْطَارِ يَوْمٍ قَالَ " وَمَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ " . قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمٍ وَإِفْطَارِ يَوْمَيْنِ قَالَ " لَيْتَ أَنَّ اللَّهَ قَوَّانَا لِذَلِكَ " . قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمٍ وَإِفْطَارِ يَوْمٍ قَالَ " ذَاكَ صَوْمُ أَخِي دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ " . قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الاِثْنَيْنِ قَالَ " ذَاكَ يَوْمٌ وُلِدْتُ فِيهِ وَيَوْمٌ بُعِثْتُ أَوْ أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهِ " . قَالَ فَقَالَ " صَوْمُ ثَلاَثَةٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَرَمَضَانَ إِلَى رَمَضَانَ صَوْمُ الدَّهْرِ " . قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ فَقَالَ " يُكَفِّرُ السَّنَةَ الْمَاضِيَةَ وَالْبَاقِيَةَ " . قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ " يُكَفِّرُ السَّنَةَ الْمَاضِيَةَ " . وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ مِنْ رِوَايَةِ شُعْبَةَ قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ فَسَكَتْنَا عَنْ ذِكْرِ الْخَمِيسِ لَمَّا نَرَاهُ وَهْمًا .
Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan oʻzlarining roʻzalari (qanday boʻlgani) toʻgʻrisida soʻralib, shunda Rasululloh ﷺ gʻazablandilar. Shunda Umar: «Biz Allohni Rabb deb, Islomni din deb, Muhammadni Rasul deb, oʻz bayʼatimizni (sodiq) bayʼat deb rozi boʻldik», dedi. (Rovi) dedi: Soʻng u zotdan butun yil (uzluksiz) roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bunday kishi) roʻza ham tutmadi, iftor ham qilmadi», yoki: «Roʻza ham tutgani yoʻq, iftor ham qilgani yoʻq», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng ikki kun roʻza tutib, bir kun iftor qilish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Bunga kimning kuchi yetadi?» dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng bir kun roʻza tutib, ikki kun iftor qilish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Qaniydi, Alloh bizga buning uchun kuch-quvvat ato qilsa», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng bir kun roʻza tutib, bir kun iftor qilish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Bu — birodarim Dovud alayhissalomning roʻzasidir», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng dushanba kuni roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Bu — men tugʻilgan kun va menga (vahiy) yuborilgan (yoki: menga nozil qilingan) kundir», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng u zot: «Har oydan uch kun (roʻza) va Ramazondan Ramazongacha (roʻza) — butun yil roʻza (tutgan) kabidir», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng Arafa kuni roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bu) oʻtgan yil va keladigan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng Oshuro kuni roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bu) oʻtgan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar. Shuʼbaning rivoyatidagi bu hadisda (rovi) dedi: «Dushanba va payshanba kuni roʻza tutish toʻgʻrisida ham soʻraldi», (deyilgan), ammo biz payshanbani zikr etishni — uni vahm (xato) deb bilganimiz uchun — tilga olmadik.Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан ўзларининг рўзалари (қандай бўлгани) тўғрисида сўралиб, шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабландилар. Шунда Умар: «Биз Аллоҳни Рабб деб, Исломни дин деб, Муҳаммадни Расул деб, ўз байъатимизни (содиқ) байъат деб рози бўлдик», деди. (Рови) деди: Сўнг у зотдан бутун йил (узлуксиз) рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «(Бундай киши) рўза ҳам тутмади, ифтор ҳам қилмади», ёки: «Рўза ҳам тутгани йўқ, ифтор ҳам қилгани йўқ», дедилар. (Рови) деди: Сўнг икки кун рўза тутиб, бир кун ифтор қилиш тўғрисида сўралди. У зот: «Бунга кимнинг кучи етади?» дедилар. (Рови) деди: Сўнг бир кун рўза тутиб, икки кун ифтор қилиш тўғрисида сўралди. У зот: «Қанийди, Аллоҳ бизга бунинг учун куч-қувват ато қилса», дедилар. (Рови) деди: Сўнг бир кун рўза тутиб, бир кун ифтор қилиш тўғрисида сўралди. У зот: «Бу — биродарим Довуд алайҳиссаломнинг рўзасидир», дедилар. (Рови) деди: Сўнг душанба куни рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «Бу — мен туғилган кун ва менга (ваҳий) юборилган (ёки: менга нозил қилинган) кундир», дедилар. (Рови) деди: Сўнг у зот: «Ҳар ойдан уч кун (рўза) ва Рамазондан Рамазонгача (рўза) — бутун йил рўза (тутган) кабидир», дедилар. (Рови) деди: Сўнг Арафа куни рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «(Бу) ўтган йил ва келадиган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар. (Рови) деди: Сўнг Ошуро куни рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «(Бу) ўтган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар. Шуъбанинг ривоятидаги бу ҳадисда (рови) деди: «Душанба ва пайшанба куни рўза тутиш тўғрисида ҳам сўралди», (дейилган), аммо биз пайшанбани зикр этишни — уни ваҳм (хато) деб билганимиз учун — тилга олмадик.