حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ، بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، قَالَ وَفَدْنَا إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَفِينَا أَبُو هُرَيْرَةَ فَكَانَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا يَصْنَعُ طَعَامًا يَوْمًا لأَصْحَابِهِ فَكَانَتْ نَوْبَتِي فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ الْيَوْمُ نَوْبَتِي . فَجَاءُوا إِلَى الْمَنْزِلِ وَلَمْ يُدْرِكْ طَعَامُنَا فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ لَوْ حَدَّثْتَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يُدْرِكَ طَعَامُنَا فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ فَجَعَلَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُمْنَى وَجَعَلَ الزُّبَيْرَ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُسْرَى وَجَعَلَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْبَيَاذِقَةِ وَبَطْنِ الْوَادِي فَقَالَ " يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ادْعُ لِي الأَنْصَارَ " . فَدَعَوْتُهُمْ فَجَاءُوا يُهَرْوِلُونَ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ هَلْ تَرَوْنَ أَوْبَاشَ قُرَيْشٍ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ " انْظُرُوا إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ غَدًا أَنْ تَحْصِدُوهُمْ حَصْدًا " . وَأَخْفَى بِيَدِهِ وَوَضَعَ يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ وَقَالَ " مَوْعِدُكُمُ الصَّفَا " . قَالَ فَمَا أَشْرَفَ يَوْمَئِذٍ لَهُمْ أَحَدٌ إِلاَّ أَنَامُوهُ - قَالَ - وَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّفَا وَجَاءَتِ الأَنْصَارُ فَأَطَافُوا بِالصَّفَا فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيدَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لاَ قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ . قَالَ أَبُو سُفْيَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَلْقَى السِّلاَحَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ بَابَهُ فَهُوَ آمِنٌ " . فَقَالَتِ الأَنْصَارُ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ . وَنَزَلَ الْوَحْىُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ . أَلاَ فَمَا اسْمِي إِذًا - ثَلاَثَ مَرَّاتٍ - أَنَا مُحَمَّدٌ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ فَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ " . قَالُوا وَاللَّهِ مَا قُلْنَا إِلاَّ ضِنًّا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ . قَالَ " فَإِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Muoviya ibn Abu Sufyonga vakil boʻlib bordik, oramizda Abu Hurayra ham bor edi. Bizdan har bir kishi bir kun oʻz hamrohlariga taom tayyorlar edi. Mening navbatim kelganida: «Yo Abu Hurayra, bugun mening navbatim», dedim. Ular uyga kelishdi, ammo taomimiz hali tayyor boʻlmagan edi. Shunda men: «Yo Abu Hurayra, taomimiz tayyor boʻlguncha bizga Rasululloh ﷺ dan (hadis) aytib bersangiz?» dedim. U dedi: Biz fath kunida Rasululloh ﷺ bilan birga edik. U zot Xolid ibn al-Validni oʻng qanotga, Zubayrni chap qanotga, Abu Ubaydani esa piyodalar va vodiy ichi (ustiga) qoʻydilar. Soʻng: «Yo Abu Hurayra, menga ansorlarni chaqir», dedilar. Men ularni chaqirdim, ular yugurib kelishdi. U zot: «Ey ansorlar jamoasi, Quraysh oʻtkinchilarini koʻryapsizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Qaranglar, ertaga ularni uchratsangiz, ularni oʻrib tashlanglar», dedilar va qoʻllari bilan ishorani yashirib, oʻng qoʻllarini chap qoʻllarining ustiga qoʻydilar va: «Vaʼdalashgan joyingiz — Safo», dedilar. (Abu Hurayra) dedi: oʻsha kuni ulardan (dushmandan) biror kishi (qarshilik bilan) chiqmasin, albatta uni yotqizib (oʻldirib) qoʻydilar. (Abu Hurayra) dedi: Rasululloh ﷺ Safoga koʻtarildilar, ansorlar ham kelib Safoni oʻrab oldilar. Soʻng Abu Sufyon kelib: «Yo Rasululloh, Quraysh (jangchilari) yoʻq qilindi, bugundan keyin Quraysh (qolmaydi)», dedi. Abu Sufyon dedi: Rasululloh ﷺ: «Kim Abu Sufyonning uyiga kirsa, u omondadir; kim qurolini tashlasa, u omondadir; kim eshigini berkitsa, u omondadir», dedilar. Shunda ansorlar: «Bu kishini (Paygʻambarni) oʻz qabilasiga rahm-shafqati va oʻz shahriga ragʻbati egallab oldi (shekilli)», dedilar. Rasululloh ﷺ ga vahiy nozil boʻldi. U zot: «Sizlar: ‹Bu kishini oʻz qabilasiga rahm-shafqati va oʻz shahriga ragʻbati egallab oldi›, dedingizlarmi? Unday boʻlsa, ismim nima? — uch marta (dedilar) — Men Muhammad, Allohning bandasi va Rasuliman. Men Allohga va sizlarga (tomon) hijrat qildim. Hayotim sizlarning hayotingiz, oʻlimim sizlarning oʻlimingizdir», dedilar. Ular: «Vallohi, biz (aytgan soʻzimizni) faqat Alloh va Rasuliga (boʻlgan) muhabbatimizdan (qoʻrqib) aytdik», dedilar. U zot: «Albatta, Alloh va Rasuli sizlarni tasdiqlaydilar va uzringizni qabul qiladilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Муовия ибн Абу Суфёнга вакил бўлиб бордик, орамизда Абу Ҳурайра ҳам бор эди. Биздан ҳар бир киши бир кун ўз ҳамроҳларига таом тайёрлар эди. Менинг навбатим келганида: «Ё Абу Ҳурайра, бугун менинг навбатим», дедим. Улар уйга келишди, аммо таомимиз ҳали тайёр бўлмаган эди. Шунда мен: «Ё Абу Ҳурайра, таомимиз тайёр бўлгунча бизга Расулуллоҳ ﷺ дан (ҳадис) айтиб берсангиз?» дедим. У деди: Биз фатҳ кунида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. У зот Холид ибн ал-Валидни ўнг қанотга, Зубайрни чап қанотга, Абу Убайдани эса пиёдалар ва водий ичи (устига) қўйдилар. Сўнг: «Ё Абу Ҳурайра, менга ансорларни чақир», дедилар. Мен уларни чақирдим, улар югуриб келишди. У зот: «Эй ансорлар жамоаси, Қурайш ўткинчиларини кўряпсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Қаранглар, эртага уларни учратсангиз, уларни ўриб ташланглар», дедилар ва қўллари билан ишорани яшириб, ўнг қўлларини чап қўлларининг устига қўйдилар ва: «Ваъдалашган жойингиз — Сафо», дедилар. (Абу Ҳурайра) деди: ўша куни улардан (душмандан) бирор киши (қаршилик билан) чиқмасин, албатта уни ётқизиб (ўлдириб) қўйдилар. (Абу Ҳурайра) деди: Расулуллоҳ ﷺ Сафога кўтарилдилар, ансорлар ҳам келиб Сафони ўраб олдилар. Сўнг Абу Суфён келиб: «Ё Расулуллоҳ, Қурайш (жангчилари) йўқ қилинди, бугундан кейин Қурайш (қолмайди)», деди. Абу Суфён деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Абу Суфённинг уйига кирса, у омондадир; ким қуролини ташласа, у омондадир; ким эшигини беркитса, у омондадир», дедилар. Шунда ансорлар: «Бу кишини (Пайғамбарни) ўз қабиласига раҳм-шафқати ва ўз шаҳрига рағбати эгаллаб олди (шекилли)», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ га ваҳий нозил бўлди. У зот: «Сизлар: ‹Бу кишини ўз қабиласига раҳм-шафқати ва ўз шаҳрига рағбати эгаллаб олди›, дедингизларми? Ундай бўлса, исмим нима? — уч марта (дедилар) — Мен Муҳаммад, Аллоҳнинг бандаси ва Расулиман. Мен Аллоҳга ва сизларга (томон) ҳижрат қилдим. Ҳаётим сизларнинг ҳаётингиз, ўлимим сизларнинг ўлимингиздир», дедилар. Улар: «Валлоҳи, биз (айтган сўзимизни) фақат Аллоҳ ва Расулига (бўлган) муҳаббатимиздан (қўрқиб) айтдик», дедилар. У зот: «Албатта, Аллоҳ ва Расули сизларни тасдиқлайдилар ва узрингизни қабул қиладилар», дедилар.