وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، كِلاَهُمَا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ رَبِيعٍ، عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ أَوِ الدُّخَيْشِنِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَفَرًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ - قَالَ - فَحَلَفْتُ إِنْ رَجَعْتُ إِلَى عِتْبَانَ أَنْ أَسْأَلَهُ - قَالَ - فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ ذَهَبَ بَصَرُهُ وَهُوَ إِمَامُ قَوْمِهِ فَجَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ . قَالَ الزُّهْرِيُّ ثُمَّ نَزَلَتْ بَعْدَ ذَلِكَ فَرَائِضُ وَأُمُورٌ نُرَى أَنَّ الأَمْرَ انْتَهَى إِلَيْهَا فَمَنِ اسْتَطَاعَ أَنْ لاَ يَغْتَرَّ فَلاَ يَغْتَرَّ .
Itbon ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning oldilariga keldim — va u (rovi) hadisni Yunusning hadisi maʼnosida keltirdi, faqat u: «Bir kishi: ‹Molik ibn ad-Duxshun yoki ad-Duxayshin qayerda?› dedi», degan. Va hadisda shu (qoʻshimchani) ziyoda qildi: Mahmud aytdi: Men bu hadisni bir necha kishiga aytib berdim, ular orasida Abu Ayyub al-Ansoriy ham bor edi. U: «Rasululloh ﷺ sen aytganday deganlar deb oʻylamayman», dedi. Men: «Agar Itbonning oldiga qaytib borsam, undan soʻrayman», deb qasam ichdim. Soʻng men uning oldiga qaytib bordim va uni koʻzi koʻrmay qolgan, qavmiga imom boʻlgan keksa chol holida topdim. Yoniga oʻtirib, undan bu hadis haqida soʻradim. U menga buni avval menga aytib bergani kabi aytib berdi. Az-Zuhriy aytdi: Soʻngra bundan keyin farzlar va ishlar (oyatlar) nozil boʻldiki, biz ish shularga borib intihosiga yetdi deb hisoblaymiz. Bas, kim aldanib qolmaslikka qodir boʻlsa, aldanib qolmasin.Итбон ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келдим — ва у (рови) ҳадисни Юнуснинг ҳадиси маъносида келтирди, фақат у: «Бир киши: ‹Молик ибн ад-Духшун ёки ад-Духайшин қаерда?› деди», деган. Ва ҳадисда шу (қўшимчани) зиёда қилди: Маҳмуд айтди: Мен бу ҳадисни бир неча кишига айтиб бердим, улар орасида Абу Айюб ал-Ансорий ҳам бор эди. У: «Расулуллоҳ ﷺ сен айтгандай деганлар деб ўйламайман», деди. Мен: «Агар Итбоннинг олдига қайтиб борсам, ундан сўрайман», деб қасам ичдим. Сўнг мен унинг олдига қайтиб бордим ва уни кўзи кўрмай қолган, қавмига имом бўлган кекса чол ҳолида топдим. Ёнига ўтириб, ундан бу ҳадис ҳақида сўрадим. У менга буни аввал менга айтиб бергани каби айтиб берди. Аз-Зуҳрий айтди: Сўнгра бундан кейин фарзлар ва ишлар (оятлар) нозил бўлдики, биз иш шуларга бориб интиҳосига етди деб ҳисоблаймиз. Бас, ким алданиб қолмасликка қодир бўлса, алданиб қолмасин.