حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ، يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلاً فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ . فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلاَ الطَّرِيقُ فَلاَ يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ . قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ . فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضِ الضَّرْعَ مِنَ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى - قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الأُخْرَى يَنْفُضُ - فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ - قَالَ - فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ - قَالَ - فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ " أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ " . قُلْتُ بَلَى . قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَ مَا زَالَتِ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ - قَالَ - وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنَ الأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ " لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا " . فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَىَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ . فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَى فَرَجَعَ لاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَا هُنَا فَلاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ رَدَّهُ - قَالَ - وَوَفَى لَنَا .
al-Baroʼ ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr as-Siddiq otamning oldiga, uning uyiga kelib, undan bir egar (kajava) sotib oldi va Ozibga: «Oʻgʻlingni men bilan yubor, uni men bilan uyimgacha koʻtarib borsin», dedi. Otam menga: «Uni koʻtar», dedi. Bas, men uni koʻtardim. Otam ham uning bahosini olish (uchun) u bilan birga chiqdi. Otam unga: «Ey Abu Bakr! Menga aytib bergin: Rasululloh ﷺ bilan kechasi yoʻlga chiqqaningizda ikkovingiz qanday yoʻl tutdingiz?» dedi. U: «Ha. Biz butun kechamiz davomida yoʻl yurdik, hatto kun tikkaga kelib, yoʻl boʻshab, unda hech kim oʻtmay qoldi. Toki bizga uzun bir qoya koʻrindi, uning soyasi bor edi, unga hali quyosh tegmagan edi. Biz uning oldiga tushdik. Men qoyaning oldiga borib, qoʻlim bilan Nabiy ﷺ uning soyasida uxlaydigan bir joyni tekisladim, soʻng uning ustiga bir poʻstin yoyib: ‹Uxlang, yo Rasululloh, men Siz uchun atrofingizdagi (narsalarni) qoʻriqlab turaman›, dedim. Bas, (u zot) uxladilar. Men atrofidagini qoʻriqlab chiqdim. Bir payt qarasam, bir choʻpon qoʻylari bilan qoyaga tomon kelyapti, undan biz istagan (soya)ni istab (kelyapti). Men uni uchratib: ‹Sen kimnikisan, ey bola?› dedim. U: ‹Madina ahlidan bir kishiniki›, dedi. Men: ‹Qoʻylaringda sut bormi?› dedim. U: ‹Ha›, dedi. Men: ‹Menga sogʻib berasanmi?› dedim. U: ‹Ha›, dedi. Bas, u bir qoʻyni ushladi. Men unga: ‹Yelinni junlardan, tuproqdan va iflosliklardan tozala (qoq)›, dedim» — (Abu Isʼhoq) dedi: «Men al-Baroʼning bir qoʻlini ikkinchisiga urib (qoqib koʻrsatayotganini) koʻrdim» — «Bas, u men uchun oʻzidagi yogʻoch idishga bir oz sut sogʻdi. Yonimda Nabiy ﷺ undan ichishlari va tahorat olishlari uchun suv toʻldiradigan bir mesh bor edi. Soʻng men Nabiy ﷺ ning oldilariga keldim, (u zotni) uyqudan uygʻotishni xohlamadim, ammo (kelganimda) u zot uygʻonib turgan ediler. Men sutga suv quydim, hatto uning osti soviy boshladi. Soʻng: ‹Yo Rasululloh! Mana shu sutdan iching›, dedim. Bas, (u zot) men rozi boʻlguncha ichdilar. Soʻng: ‹(Endi) yoʻlga (chiqish) vaqti boʻlmadimi?› dedilar. Men: ‹Ha, boʻldi›, dedim. Bas, biz quyosh ogʻgandan keyin yoʻlga chiqdik. Suroqa ibn Molik bizning ortimizdan quvib keldi. Biz qattiq (tekis) yerda edik. Men: ‹Yo Rasululloh! Bizga (quvgʻinchi) yetib keldi›, dedim. (U zot): ‹Gʻam yema, albatta, Alloh biz bilan birga›, dedilar. Rasululloh ﷺ unga qarshi duo qildilar, shunda otining oyogʻi yerga — qornigacha botib qoldi, deb oʻylayman. (Suroqa): ‹Men, albatta, ikkovingiz menga qarshi duo qilganingizni bildim. Mening (foydam)ga duo qilinglar, men sizlarga (qasamyod beraman): quvgʻinni sizlardan qaytaraman›, dedi. Bas, (u zot) Allohga duo qildilar, (Suroqa) qutuldi va orqaga qaytdi. (Endi) u kimni uchratsa, faqat: ‹Bu yerni sizlar uchun (qidirib) yetarli (tekshirib) qoʻydim (hech kim yoʻq)›, derdi. U hech kimni uchratmasin, albatta, uni qaytarardi» — (al-Baroʼ) dedi — «Va u bizga (bergan vaʼdasiga) vafo qildi».ал-Барў ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр ас-Сиддиқ отамнинг олдига, унинг уйига келиб, ундан бир эгар (кажава) сотиб олди ва Озибга: «Ўғлингни мен билан юбор, уни мен билан уйимгача кўтариб борсин», деди. Отам менга: «Уни кўтар», деди. Бас, мен уни кўтардим. Отам ҳам унинг баҳосини олиш (учун) у билан бирга чиқди. Отам унга: «Эй Абу Бакр! Менга айтиб бергин: Расулуллоҳ ﷺ билан кечаси йўлга чиққанингизда икковингиз қандай йўл тутдингиз?» деди. У: «Ҳа. Биз бутун кечамиз давомида йўл юрдик, ҳатто кун тиккага келиб, йўл бўшаб, унда ҳеч ким ўтмай қолди. Токи бизга узун бир қоя кўринди, унинг сояси бор эди, унга ҳали қуёш тегмаган эди. Биз унинг олдига тушдик. Мен қоянинг олдига бориб, қўлим билан Набий ﷺ унинг соясида ухлайдиган бир жойни текисладим, сўнг унинг устига бир пўстин ёйиб: ‹Ухланг, ё Расулуллоҳ, мен Сиз учун атрофингиздаги (нарсаларни) қўриқлаб тураман›, дедим. Бас, (у зот) ухладилар. Мен атрофидагини қўриқлаб чиқдим. Бир пайт қарасам, бир чўпон қўйлари билан қояга томон келяпти, ундан биз истаган (соя)ни истаб (келяпти). Мен уни учратиб: ‹Сен кимникисан, эй бола?› дедим. У: ‹Мадина аҳлидан бир кишиники›, деди. Мен: ‹Қўйларингда сут борми?› дедим. У: ‹Ҳа›, деди. Мен: ‹Менга соғиб берасанми?› дедим. У: ‹Ҳа›, деди. Бас, у бир қўйни ушлади. Мен унга: ‹Елинни жунлардан, тупроқдан ва ифлосликлардан тозала (қоқ)›, дедим» — (Абу Исъҳоқ) деди: «Мен ал-Барўнинг бир қўлини иккинчисига уриб (қоқиб кўрсатаётганини) кўрдим» — «Бас, у мен учун ўзидаги ёғоч идишга бир оз сут соғди. Ёнимда Набий ﷺ ундан ичишлари ва таҳорат олишлари учун сув тўлдирадиган бир меш бор эди. Сўнг мен Набий ﷺ нинг олдиларига келдим, (у зотни) уйқудан уйғотишни хоҳламадим, аммо (келганимда) у зот уйғониб турган эдилер. Мен сутга сув қуйдим, ҳатто унинг ости совий бошлади. Сўнг: ‹Ё Расулуллоҳ! Мана шу сутдан ичинг›, дедим. Бас, (у зот) мен рози бўлгунча ичдилар. Сўнг: ‹(Энди) йўлга (чиқиш) вақти бўлмадими?› дедилар. Мен: ‹Ҳа, бўлди›, дедим. Бас, биз қуёш оғгандан кейин йўлга чиқдик. Суроқа ибн Молик бизнинг ортимиздан қувиб келди. Биз қаттиқ (текис) ерда эдик. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Бизга (қувғинчи) етиб келди›, дедим. (У зот): ‹Ғам ема, албатта, Аллоҳ биз билан бирга›, дедилар. Расулуллоҳ ﷺ унга қарши дуо қилдилар, шунда отининг оёғи ерга — қорнигача ботиб қолди, деб ўйлайман. (Суроқа): ‹Мен, албатта, икковингиз менга қарши дуо қилганингизни билдим. Менинг (фойдам)га дуо қилинглар, мен сизларга (қасамёд бераман): қувғинни сизлардан қайтараман›, деди. Бас, (у зот) Аллоҳга дуо қилдилар, (Суроқа) қутулди ва орқага қайтди. (Энди) у кимни учратса, фақат: ‹Бу ерни сизлар учун (қидириб) етарли (текшириб) қўйдим (ҳеч ким йўқ)›, дерди. У ҳеч кимни учратмасин, албатта, уни қайтарарди» — (ал-Барў) деди — «Ва у бизга (берган ваъдасига) вафо қилди».