BOB
«Isnod (sanad) dindandir», «Rivoyat faqat ishonchli roviylardan olinadi» va «Roviylarni (zarur oʻrinlarda) tanqid qilish joiz, hatto vojibdir — bu man etilgan gʻiybat emas, balki sharafli Shariatni himoya qilishdir» degan (soʻzlar) haqida kelgan narsalar
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ، - مِنْ أَهْلِ مَرْوَ - قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَانَ بْنَ عُثْمَانَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ، يَقُولُ الإِسْنَادُ مِنَ الدِّينِ وَلَوْلاَ الإِسْنَادُ لَقَالَ مَنْ شَاءَ مَا شَاءَ .
وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ أَبِي رِزْمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ، يَقُولُ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْقَوَائِمُ . يَعْنِي الإِسْنَادَ .
وَقَالَ مُحَمَّدٌ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ، إِبْرَاهِيمَ بْنَ عِيسَى الطَّالَقَانِيَّ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَدِيثُ الَّذِي جَاءَ " إِنَّ مِنَ الْبِرِّ بَعْدَ الْبِرِّ أَنْ تُصَلِّيَ لأَبَوَيْكَ مَعَ صَلاَتِكَ وَتَصُومَ لَهُمَا مَعَ صَوْمِكَ " . قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ يَا أَبَا إِسْحَاقَ عَمَّنْ هَذَا قَالَ قُلْتُ لَهُ هَذَا مِنْ حَدِيثِ شِهَابِ بْنِ خِرَاشٍ . فَقَالَ ثِقَةٌ عَمَّنْ قَالَ قُلْتُ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ . قَالَ ثِقَةٌ عَمَّنْ قَالَ قُلْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ إِنَّ بَيْنَ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ وَبَيْنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَفَاوِزَ تَنْقَطِعُ فِيهَا أَعْنَاقُ الْمَطِيِّ وَلَكِنْ لَيْسَ فِي الصَّدَقَةِ اخْتِلاَفٌ .
وَقَالَ مُحَمَّدٌ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ شَقِيقٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ، يَقُولُ عَلَى رُءُوسِ النَّاسِ دَعُوا حَدِيثَ عَمْرِو بْنِ ثَابِتٍ فَإِنَّهُ كَانَ يَسُبُّ السَّلَفَ .
Abdulloh ibn al-Muborak (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Isnod (sanad) dindandir; agar isnod boʻlmaganida, kim xohlasa, xohlaganini (oʻylab toʻqib) aytaverardi». Yana u: «Biz bilan (oʻsha) qavm orasida ‹oyoqlar› bor» — yaʼni isnodni (nazarda tutdi; goʻyo hadis bir jonzot boʻlsa, isnod uning oyogʻi kabidir) — degan. Abu Isʼhoq Ibrohim ibn Iso at-Tolaqoniy dedi: Men Abdulloh ibn al-Muborakka: «Ey Abu Abdurahmon! ‹Ezgulik ustiga ezgulikdandir: oʻz namozing bilan birga ota-onang uchun ham namoz oʻqishing va oʻz roʻzang bilan birga ular uchun ham roʻza tutishing› degan hadis qanday (sahihmi)?» dedim. Shunda (Ibn al-Muborak): «Ey Abu Isʼhoq! Bu kimdan (rivoyat qilingan)?» dedi. Men unga: «Bu Shihob ibn Xiroshning hadisidan», dedim. U: «(U) ishonchli. (U esa) kimdan?» dedi. Men: «al-Hajjoj ibn Dinordan», dedim. U: «(U) ishonchli. (U esa) kimdan?» dedi. Men: «‹Rasululloh ﷺ aytdilar›, dedi», dedim. U: «Ey Abu Isʼhoq! Albatta al-Hajjoj ibn Dinor bilan Paygʻambar ﷺ orasida ulovlarning boʻyni uziladigan (uzoq) sahrolar bor; lekin sadaqa (ota-ona haqiga qilinadigan ezgulik) borasida ixtilof yoʻq», dedi. Yana Ibn al-Muborak odamlar oldida turib shunday degan: «Amr ibn Sobitning hadisini tark etinglar, chunki u salafni (sahobalarni) soʻkar edi».
