وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، أَنَّهُ قَالَ هَلَكَتِ امْرَأَةٌ لِي فَأَتَانِي مُحَمَّدُ بْنُ كَعْبٍ الْقُرَظِيُّ يُعَزِّينِي بِهَا فَقَالَ إِنَّهُ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ رَجُلٌ فَقِيهٌ عَالِمٌ عَابِدٌ مُجْتَهِدٌ وَكَانَتْ لَهُ امْرَأَةٌ - وَكَانَ بِهَا مُعْجَبًا وَلَهَا مُحِبًّا - فَمَاتَتْ فَوَجَدَ عَلَيْهَا وَجْدًا شَدِيدًا وَلَقِيَ عَلَيْهَا أَسَفًا حَتَّى خَلاَ فِي بَيْتٍ وَغَلَّقَ عَلَى نَفْسِهِ وَاحْتَجَبَ مِنَ النَّاسِ فَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْهِ أَحَدٌ وَإِنَّ امْرَأَةً سَمِعَتْ بِهِ فَجَاءَتْهُ فَقَالَتْ إِنَّ لِي إِلَيْهِ حَاجَةً أَسْتَفْتِيهِ فِيهَا لَيْسَ يُجْزِينِي فِيهَا إِلاَّ مُشَافَهَتُهُ فَذَهَبَ النَّاسُ وَلَزِمَتْ بَابَهُ وَقَالَتْ مَا لِي مِنْهُ بُدٌّ . فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ إِنَّ هَا هُنَا امْرَأَةً أَرَادَتْ أَنْ تَسْتَفْتِيَكَ وَقَالَتْ إِنْ أَرَدْتُ إِلاَّ مُشَافَهَتَهُ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ وَهِيَ لاَ تُفَارِقُ الْبَابَ . فَقَالَ ائْذَنُوا لَهَا . فَدَخَلَتْ عَلَيْهِ فَقَالَتْ إِنِّي جِئْتُكَ أَسْتَفْتِيكَ فِي أَمْرٍ . قَالَ وَمَا هُوَ قَالَتْ إِنِّي اسْتَعَرْتُ مِنْ جَارَةٍ لِي حَلْيًا فَكُنْتُ أَلْبَسُهُ وَأُعِيرُهُ زَمَانًا ثُمَّ إِنَّهُمْ أَرْسَلُوا إِلَىَّ فِيهِ أَفَأُؤَدِّيهِ إِلَيْهِمْ فَقَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ . فَقَالَتْ إِنَّهُ قَدْ مَكَثَ عِنْدِي زَمَانًا . فَقَالَ ذَلِكَ أَحَقُّ لِرَدِّكِ إِيَّاهُ إِلَيْهِمْ حِينَ أَعَارُوكِيهِ زَمَانًا . فَقَالَتْ أَىْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَفَتَأْسَفُ عَلَى مَا أَعَارَكَ اللَّهُ ثُمَّ أَخَذَهُ مِنْكَ وَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْكَ فَأَبْصَرَ مَا كَانَ فِيهِ وَنَفَعَهُ اللَّهُ بِقَوْلِهَا .
Al-Qosim ibn Muhammad (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Bir ayolim (rafiqam) vafot etdi, shunda Muhammad ibn Kaʼb al-Qurazyi meni taʼziyalash uchun oldimga keldi va dedi: ‹Bani Isroilda faqih, olim, obid va sidqidildan ibodat qiluvchi bir kishi bor edi. Uning bir xotini bor edi — u undan hayratda va uni sevardi. Ayol vafot etganda, u qattiq qaygʻurdi va shu qadar afsus chekdiki, oxiri bir uyga yolgʻiz kirib olib, oʻzini (ichkaridan) qulflab, odamlardan berkindi; uning oldiga hech kim kirmaydigan boʻldi. Bir ayol u haqda eshitib, oldiga keldi va: ‹Mening unga hojatim bor, u haqda undan fatvo (maslahat) soʻramoqchiman; buni menga faqat oʻzi bilan yuzma-yuz gaplashishgina qondiradi›, dedi. Odamlar ketishdi, u esa eshigi oldida turib oldi va: ‹Men undan qutulolmayman (ketmayman)›, dedi. Kishiga (obid kishiga): ‹Mana bu yerda bir ayol sendan fatvo soʻramoqchi va faqat sen bilan yuzma-yuz gaplashaman deyapti; odamlar ketishdi, u esa eshikdan jilmayapti›, deyildi. U: ‹Uni kiritinglar›, dedi. Ayol uning oldiga kirib: ‹Men sendan bir ish haqida fatvo soʻragani keldim›, dedi. U: ‹U nima?› dedi. Ayol: ‹Men qoʻshnimdan bir taqinchoq (ziynat) qarzga olgan edim va uni bir muddat taqib, (boshqalarga) bergan edim. Keyin ular uni menga (qaytarishimni) soʻrab odam yuborishdi. Uni ularga qaytaraymi?› dedi. U: ‹Ha, Allohga qasam (qaytar)›, dedi. Ayol: ‹U menda ancha vaqt turgan-ku›, dedi. U: ‹Ular uni senga bir muddatga bergan ekan, buning uchun uni ularga qaytarishing yanada haqroqdir›, dedi. Ayol: ‹Ey, Alloh senga rahm qilsin! Alloh senga (bir narsani) bermish, soʻng uni sendan olmish boʻlsa — holbuki U unga sendan haqliroq — sen unga afsus chekasanmi?!› dedi. Shunda u oʻz ahvolini (bu iborada) anglab yetdi va Alloh uning gapi orqali unga foyda berdi›».Ал-Қосим ибн Муҳаммад (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Бир аёлим (рафиқам) вафот этди, шунда Муҳаммад ибн Каъб ал-Қуразйи мени таъзиялаш учун олдимга келди ва деди: ‹Бани Исроилда фақиҳ, олим, обид ва сидқидилдан ибодат қилувчи бир киши бор эди. Унинг бир хотини бор эди — у ундан ҳайратда ва уни севарди. Аёл вафот этганда, у қаттиқ қайғурди ва шу қадар афсус чекдики, охири бир уйга ёлғиз кириб олиб, ўзини (ичкаридан) қулфлаб, одамлардан беркинди; унинг олдига ҳеч ким кирмайдиган бўлди. Бир аёл у ҳақда эшитиб, олдига келди ва: ‹Менинг унга ҳожатим бор, у ҳақда ундан фатво (маслаҳат) сўрамоқчиман; буни менга фақат ўзи билан юзма-юз гаплашишгина қондиради›, деди. Одамлар кетишди, у эса эшиги олдида туриб олди ва: ‹Мен ундан қутулолмайман (кетмайман)›, деди. Кишига (обид кишига): ‹Мана бу ерда бир аёл сендан фатво сўрамоқчи ва фақат сен билан юзма-юз гаплашаман деяпти; одамлар кетишди, у эса эшикдан жилмаяпти›, дейилди. У: ‹Уни киритинглар›, деди. Аёл унинг олдига кириб: ‹Мен сендан бир иш ҳақида фатво сўрагани келдим›, деди. У: ‹У нима?› деди. Аёл: ‹Мен қўшнимдан бир тақинчоқ (зийнат) қарзга олган эдим ва уни бир муддат тақиб, (бошқаларга) берган эдим. Кейин улар уни менга (қайтаришимни) сўраб одам юборишди. Уни уларга қайтарайми?› деди. У: ‹Ҳа, Аллоҳга қасам (қайтар)›, деди. Аёл: ‹У менда анча вақт турган-ку›, деди. У: ‹Улар уни сенга бир муддатга берган экан, бунинг учун уни уларга қайтаришинг янада ҳақроқдир›, деди. Аёл: ‹Эй, Аллоҳ сенга раҳм қилсин! Аллоҳ сенга (бир нарсани) бермиш, сўнг уни сендан олмиш бўлса — ҳолбуки У унга сендан ҳақлироқ — сен унга афсус чекасанми?!› деди. Шунда у ўз аҳволини (бу иборада) англаб етди ва Аллоҳ унинг гапи орқали унга фойда берди›».