لَیْسَ الْخَبَرُ کَالْمُعَایَنَةِ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eshitgan xabar koʻz bilan koʻrgandek boʻlmas», dedilar. «Ahmad rivoyat qilgan».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эшитган хабар кўз билан кўргандек бўлмас», дедилар. «Аҳмад ривоят қилган».

الْحَرْبُ خُدَعَةٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Urush hiyladir», dedilar. «Muttafaqun alayh».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уруш ҳийладир», дедилар. «Муттафақун алайҳ».

الْمُسْلِمُ مِرْآةُ الْمُسْلِمِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon musulmonning koʻzgusidir», dedilar. «Abu Dovud rivoyat qilgan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон мусулмоннинг кўзгусидир», дедилар. «Абу Довуд ривоят қилган».

الْمُسْتَشَارُ مُؤتَمَنٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Maslahat soʻralgan kishi omonatdordir», dedilar. «Abu Dovud, Termiziy va Ibn Moja rivoyat qilgan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маслаҳат сўралган киши омонатдордир», дедилар. «Абу Довуд, Термизий ва Ибн Можа ривоят қилган».

الدَّالُّ عَلَی الْخَیْرِ کَفَاعِلِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshilikka yoʻl koʻrsatgan kishi uni qilgan kabidir», dedilar. «Termiziy rivoyat qilgan».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшиликка йўл кўрсатган киши уни қилган кабидир», дедилар. «Термизий ривоят қилган».

إِسْتَعِیْنُوْا عَلَی الْحَوَائِجِ بِالْکِتْمَانِ

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hojatlaringizni ravo qilishda uni sir saqlash bilan yordam soʻrang», dedilar. «Tabaroniy rivoyat qilgan».Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳожатларингизни раво қилишда уни сир сақлаш билан ёрдам сўранг», дедилар. «Табароний ривоят қилган».

إِتَّقُوْا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir boʻlak xurmo bilan boʻlsa-da, oʻzingizni doʻzax olovidan saqlang», dedilar. «Muttafaqun alayh».Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир бўлак хурмо билан бўлса-да, ўзингизни дўзах оловидан сақланг», дедилар. «Муттафақун алайҳ».

الدُّنْیَا سِجْنُ الْمُؤمِنِ وَ جَنَّةُ الْکَافِرِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dunyo moʻʼminning zindoni va kofirning jannatidir», dedilar. «Muslim rivoyat qilgan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунё мўъминнинг зиндони ва кофирнинг жаннатидир», дедилар. «Муслим ривоят қилган».

الْحَیَاءُ خَیْرٌ کُلُّهُ

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hayo butunlay yaxshilikdir», dedilar. «Muslim rivoyat qilgan».Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳаё бутунлай яхшиликдир», дедилар. «Муслим ривоят қилган».

عِدَةُ الْمُؤمِنِ کَاَخْذِ الْکَفِّ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻʼminning vaʼdasi qoʻlga olib qoʻygandek qatʼiydir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўъминнинг ваъдаси қўлга олиб қўйгандек қатъийдир», дедилар.

لَا یَحِلُّ لِمُؤمِنٍ اَنْ یَّجُهْرَ أخَاهُ فَوقَ ثَلَاثَةِ أیَّامٍ

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻʼmin kishiga birodari bilan uch kundan ortiq yuz oʻgirib turishi halol emas», dedilar. «Muttafaqun alayh».Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўъмин кишига биродари билан уч кундан ортиқ юз ўгириб туриши ҳалол эмас», дедилар. «Муттафақун алайҳ».

لَیْسَ مِنَّا مَنْ غَشَّنَا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizni aldagan kishi bizdan emas», dedilar. «Muslim rivoyat qilgan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизни алдаган киши биздан эмас», дедилар. «Муслим ривоят қилган».

مَا قَلَّ وَكَفَى خَيْرٌ مِمَّا كَثُرَ وَأَلْهَى

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oz boʻlsa-da yetarli boʻlgan narsa, koʻp boʻlib chalgʻitadigan narsadan yaxshiroqdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Оз бўлса-да етарли бўлган нарса, кўп бўлиб чалғитадиган нарсадан яхшироқдир», дедилар.

الرَّاجِعُ فِيْ هِبَتِهِ کَالرَّاجِعِ فِيْ قَیْئِهِ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bergan hadyasini qaytarib oluvchi kishi qusugʻini (qaytadan) yeguvchi kabidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Берган ҳадясини қайтариб олувчи киши қусуғини (қайтадан) егувчи кабидир», дедилар.

الْبَلَاءُ مُوَکِّلٌ بِالْمَنْطِقِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Balo (kishining) tiliga bogʻlangandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бало (кишининг) тилига боғлангандир», дедилар.

النَّاسُ کَأسْنَانِ الْمُشْطِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar taroqning tishlariga oʻxshaydilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар тароқнинг тишларига ўхшайдилар», дедилар.

الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Chin boylik — nafsning (koʻngilning) boyligidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Чин бойлик — нафснинг (кўнгилнинг) бойлигидир», дедилар.

الْسَّعِیْدُ مَنْ وُّعِظَ بِغَیْرِهِ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baxtli kishi oʻzgalardan (ularning holidan) ibrat oladigan kishidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бахтли киши ўзгалардан (уларнинг ҳолидан) ибрат оладиган кишидир», дедилар.

وَ إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ لَحِکْمَةً وَاِنَّ مِنَ الْبَیَانِ لَسِحْرًا

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, baʼzi sheʼrlarda hikmat bordir va baʼzi bayonlarda (chiroyli soʻzlarda) sehr bordir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, баъзи шеърларда ҳикмат бордир ва баъзи баёнларда (чиройли сўзларда) сеҳр бордир», дедилар.

عَفْوُ الْمُلُوْكِ إِبْقَاءٌ لِلْمُلْكِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Podshohlarning avf etishi mulkni saqlab qoladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Подшоҳларнинг авф этиши мулкни сақлаб қолади», дедилар.

اَلْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan kishisi bilan (birga) boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган кишиси билан (бирга) бўлади», дедилар.

مَا هَلَكَ إمْرُؤٌ عَرَفَ قَدْرَهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻz qadrini bilgan kishi halok boʻlmas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўз қадрини билган киши ҳалок бўлмас», дедилар.

اَلْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَ لِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzand toʻshak (egasi)niki, zinokorga esa tosh (jazosi) bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзанд тўшак (эгаси)ники, зинокорга эса тош (жазоси) бордир», дедилар.

الْیَدُ الْعُلْیَا خَیْرٌ مِّنَ الْیَدِ السُّفْلَی

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yuqori (beruvchi) qoʻl quyi (oluvchi) qoʻldan yaxshiroqdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Юқори (берувчи) қўл қуйи (олувчи) қўлдан яхшироқдир», дедилар.

لَا شَکَرَ اللهَ مَنْ لَّا یَشْکُرُ النَّاسَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarga tashakkur bildirmagan kishi Allohga (ham) shukr qilmagan boʻlur», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларга ташаккур билдирмаган киши Аллоҳга (ҳам) шукр қилмаган бўлур», дедилар.

حُبُّكَ الشَّيْءَ یُعْمِيْ وَ یُصِمُّ

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biror narsani (haddan ortiq) sevishing (seni) koʻr va kar qilib qoʻyadi», dedilar.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирор нарсани (ҳаддан ортиқ) севишинг (сени) кўр ва кар қилиб қўяди», дедилар.

جُبِلَتِ الْقُلُوبُ عَلی حُبَّ مَنْ اَحْسَنَ اِلَیْهَا وَ بُغْضِ مَنْ اَسَاءَ اِلَیْهَا

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qalblar oʻzlariga yaxshilik qilgan kishini sevish va oʻzlariga yomonlik qilgan kishini yomon koʻrish tabiati ila yaratilgandir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қалблар ўзларига яхшилик қилган кишини севиш ва ўзларига ёмонлик қилган кишини ёмон кўриш табиати ила яратилгандир», дедилар.

الْتَّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ کَمَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gunohdan tavba qilgan kishi xuddi gunohi yoʻq kishiday boʻlur», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гуноҳдан тавба қилган киши худди гуноҳи йўқ кишидай бўлур», дедилар.

الشَّاهِدُ یَرَی مَا لَا یَرَاهُ الْغَائِبُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Koʻrib turgan (hozir boʻlgan) kishi gʻoyib kishi koʻrmagan narsani koʻradir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кўриб турган (ҳозир бўлган) киши ғойиб киши кўрмаган нарсани кўрадир», дедилар.

اِذا جَاءَکُمْ کَرِیْمُ قَوْمٍ فَاَکْرِمُوهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir qavmning ulugʻi (karami) huzuringizga kelsa, uni izzat-ikrom qilinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавмнинг улуғи (карами) ҳузурингизга келса, уни иззат-икром қилинглар», дедилар.

الْیَمِینُ الْفَاجِرَةُ تَدَعُ الدِّیَارَ الْبَلَاقِعَ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yolgʻon (fojir) qasam uy-joylarni huvillatib, kimsasiz qoldiradir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёлғон (фожир) қасам уй-жойларни ҳувиллатиб, кимсасиз қолдирадир», дедилар.

مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِیْدٌ

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim moli yoʻlida (molini himoya qilar ekan) oʻldirilsa, u shahiddir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким моли йўлида (молини ҳимоя қилар экан) ўлдирилса, у шаҳиддир», дедилар.

الْاَعْمَالُ بِالنِّیَّةِ

Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Amallar niyat bilandir», dedilar.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амаллар ният биландир», дедилар.

سَیِّدُ الْقَوْمِ خَادِمُهُمْ

Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qavmning sayyidi (boshligʻi) ularning xizmatchisidir», dedilar.Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмнинг саййиди (бошлиғи) уларнинг хизматчисидир», дедилар.

خَیْرُ الْأُمُوْرِ أَوْسَطُهَا

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ishlarning eng yaxshisi oʻrtachasidir», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ишларнинг энг яхшиси ўртачасидир», дедилар.

اَللَّهُمَّ بَارِكْ فِیْ أُمَّتِیْ فِی بُکُوْرِهَا یَوْمَ الْخَمِیْسِ

Saxr al-Gʻomidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Allohim, ummatimga payshanba kunidagi erta (barvaqt) ishlarida barakot ber!», dedilar.Сахр ал-Ғомидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Аллоҳим, умматимга пайшанба кунидаги эрта (барвақт) ишларида баракот бер!», дедилар.

کَادَ الْفَقْرُ أَنْ یَکُوْنَ کُفْرًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Faqirlik kufrga aylanishiga sal qoldi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фақирлик куфрга айланишига сал қолди», дедилар.

الْسَّفَرُ قِطْعَةٌ مِّنَ الْعَذَابِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Safar azobdan bir boʻlakdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафар азобдан бир бўлакдир», дедилар.

خَیْرُ زَّادِ الْتَّقْوَی

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eng yaxshi zod (yoʻl ozuqasi) — taqvodir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Энг яхши зод (йўл озуқаси) — тақводир», дедилар.

الْمَجَالِسُ بِالْاَمَانَةِ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Majlislar omonatdir», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мажлислар омонатдир», дедилар.